Soru

Zorluk: OrtaTazminat ve Zarar Kavramı

İdarenin hukuki sorumluluğu çerçevesinde, meydana gelen bir zararın idari yargıda tazmin edilebilir nitelikte kabul edilebilmesi için taşıması gereken özelliklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İdare hukukunda sadece somut mal varlığı azalmaları (fiili zarar) tazmin edilir; kişinin gelecekte elde etmeyi umduğu ancak mahrum kaldığı kazançlar (yoksun kalınan kâr) tazminat kapsamı dışındadır.
  2. Zararın tazmin edilebilmesi için gerçek ve kesin olması, hukuken korunan meşru bir menfaati ihlal etmesi ve idari eylem veya işlem ile zarar arasında doğrudan bir illiyet bağı bulunması gerekir.Cevap
  3. C
    Manevi tazminat, ilgilinin mal varlığını artırmak ve zenginleşmesini sağlamak amacıyla idarece ödenen bir ceza niteliği taşıdığından, miktar belirlenirken sebepsiz zenginleşme yasağı dikkate alınmaz.
  4. D
    İdarenin hukuki sorumluluğunun doğması için zararın mutlaka bir idari işlemden kaynaklanması gerekir; idarenin eylemleri sonucunda oluşan zararlar sadece özel hukuk hükümlerine göre tazmin edilebilir.
  5. E
    Henüz gerçekleşmemiş ancak gelecekte gerçekleşmesi muhtemel olan varsayımsal ve belirsiz zararlar da idari yargıda tam yargı davasına konu edilerek tazmin edilebilir.

Cevap

Zararın; gerçek, kesin, meşru bir menfaate yönelik ve idari faaliyetle doğrudan illiyet bağı içinde olması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
İdare hukukunda bir zararın tazmin edilebilmesi için 'gerçek' (fiilen var olan), 'kesin' (muhakkak gerçekleşmiş), 'doğrudan' (idari faaliyetin sonucu olan) ve 'meşru' (hukuken korunan bir hak veya menfaat) olması zorunludur. Bu unsurlardan birinin eksikliği durumunda idarenin tazminat ödeme yükümlülüğü doğmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Zarar kavramının idare hukukundaki hukuki tanımını analiz edin.
Zararın tazmin edilebilmesi için muhakkak (gerçek ve kesin), doğrudan ve hukuken korunan bir menfaate (meşru) yönelik olması gerektiği sonucuna ulaşılır.
İdarenin her türlü olumsuz etkisi değil, sadece hukuki standartları karşılayan kayıplar tazminat hukuku kapsamına girer.
2
Tazminatın kapsamını (maddi/manevi) ve sınırlayıcı ilkeleri değerlendirin.
Tazminatın hem fiili zararı hem kâr mahrumiyetini kapsadığı, ancak bir zenginleşme aracı olamayacağı (sebepsiz zenginleşme yasağı) saptanır.
Tazminatın amacı, zarara uğrayan kişinin mal varlığında veya manevi dünyasında meydana gelen eksilmeyi gidermek, onu eski haline döndürmektir; ek kazanç sağlamak değildir.
3
İlliyet bağı kavramını denetleyin.
Zarar ile idarenin faaliyeti arasında kopmaz bir neden-sonuç ilişkisinin bulunması gerektiği teyit edilir.
Dışsal etkenler (mücbir sebep, üçüncü kişinin kusuru vb.) illiyet bağını kestiğinde idarenin sorumluluğu ortadan kalkar.

Anahtar Kavram

İdare hukukunda tazmin edilebilir zararın nitelikleri ve tam yargı davasının esası.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla