Soru

Zorluk: OrtaZilyetlik Kavramı, Türleri ve Kazanılması

(A)(A) şirketi, mülkiyetinde bulunan ve liman gümrük sahasında muhafaza edilen ağır iş makinelerini (B)(B) firmasına satmıştır. Satış işleminin ardından (A)(A), makinelerin bulunduğu sahanın giriş kartlarını ve makineleri gümrükten çekmek için gerekli yasal yetki belgelerini (B)(B)'ye teslim etmiş; taraflar makinelerin zilyetliğinin bu andan itibaren (B)(B)'ye geçtiği konusunda yazılı olarak mutabık kalmışlardır. Makinelerin fiilen (B)(B)'nin iş sahasına götürülmediği bu durumda, zilyetliğin kazanılma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Zilyetlik sözleşmesiCevap
  2. B
    Hükmen teslim
  3. C
    Zilyetliğin havalesi
  4. D
    Kısa elden teslim
  5. E
    Emtia senetlerinin teslimi

Cevap

Zilyetliğin kazanılma biçimi zilyetlik sözleşmesidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 977977. maddesi uyarınca zilyetlik, eşyanın yeni zilyedin fiili hakimiyetine geçmesiyle veya önceki zilyedin rızasıyla yeni zilyedin eşya üzerinde hakimiyet kurma olanağını elde etmesiyle kazanılır. Olayda makinelerin limanda hazır edilmesi ve yetki belgelerinin verilmesi, alıcının hakimiyet kurma imkanını sağladığı için bu durum bir 'zilyetlik sözleşmesi' ile teslimsiz kazanımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki zilyetlik devrinin niteliğini inceleyin.
Eşya fiilen (elden ele) teslim edilmemiştir, dolayısıyla teslimsiz bir kazanım söz konusudur.
Zilyetliğin kazanılma yollarını sınıflandırmak için ilk adım fiziksel teslimin olup olmadığını belirlemektir.
2
Devralanın eşya üzerindeki hakimiyet imkanını değerlendirin.
Belgelerin teslimi ve anlaşma ile alıcı (B)(B), makineleri dilediği zaman kontrol etme ve alma imkanına kavuşmuştur.
Zilyetlik sadece fiili elinde bulundurma değil, aynı zamanda eşya üzerinde iradi hakimiyet kurma yetkisidir.
3
TMK m. 977 hükmünü uygulayın.
Önceki zilyedin rızasıyla yeni zilyedin şey üzerinde hakimiyeti kullanma olanağını elde etmesi zilyetlik sözleşmesi ile kazanımı sağlar.
Kanun koyucu, eşyanın yeni zilyedin iktidarına geçirilmesini zilyetliğin devri için yeterli görmüştür.

Anahtar Kavram

Teslimsiz Zilyetlik Kazanımı (Zilyetlik Sözleşmesi)

İpuçları

1
Zilyetliğin kazanılması için eşyanın mutlaka fiziksel olarak bir yerden bir yere taşınması gerekip gerekmediğini düşünün.
2
Devreden kişinin (satıcının) eşyayı kendi elinde tutmaya devam edip etmediğine bakın. Eğer tutmaya devam etmiyorsa bu 'hükmen teslim' olamaz.
3
TMK m. 977'de yer alan 'hakimiyeti kullanma olanağının elde edilmesi' ifadesinin hangi teslimsiz kazanım türüne karşılık geldiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Hükmen teslimin taşınır rehni kurulmasında neden yasaklandığını (TMK m. 939) araştırarak zilyetlik ve rehin ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla