1876 Kanun-i Esasi’nin 1876 tarihli ilk metninde Padişah’ın Meclis-i Mebusan’ı fesih yetkisi herhangi bir şarta bağlanmamış ve ucu açık bırakılmışken; 1909 değişiklikleri ile bu yetki, parlamenter sistemin 'denge ve denetleme' mekanizmalarına uygun şekilde sınırlandırılmıştır.
Buna göre, 1909 değişikliği sonrasında Padişah'ın Meclis-i Mebusan'ı feshedebilmesi için izlenmesi gereken anayasal prosedür aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- Heyet-i Vükela ile Meclis arasında uyuşmazlık çıkması durumunda, Meclis-i Ayan'ın onayının alınması ve seçimlerin üç ay içinde yapılmasıCevap
- BSadrazamın teklifi ve Padişah'ın onayı ile hiçbir kurumsal onay mekanizmasına gerek duyulmaksızın meclisin derhal dağıtılması
- CMeclis-i Mebusan üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu ile fesih kararı alınarak seçimlerin yenilenmesine gidilmesi
- DŞura-yı Devlet'in fesih kararının anayasaya uygunluğunu denetleyerek Padişah'a uygunluk görüşü bildirmesi
- EMeclis-i Ayan ve Meclis-i Mebusan'ın ortak bir heyet kurarak hükümetin istifasını istemesi ve salt çoğunlukla fesih kararı alması
Cevap
1909 değişikliklerine göre Padişah, Heyet-i Vükela ile Meclis arasındaki uyuşmazlık durumunda Meclis-i Ayan'ın onayını alarak ve üç ay içinde seçimlerin yapılması şartıyla meclisi feshedebilir.
1909 Anayasa değişiklikleri ile 1876 Kanun-i Esasi'nin 7. ve 35. maddeleri yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre Padişah; Heyet-i Vükela (Bakanlar Kurulu) ile Meclis-i Mebusan arasında görüş ayrılığı çıkar ve kurulacak yeni hükümet de meclisten güvenoyu alamazsa, Meclis-i Ayan'ın (Senato) görüşünü/onayını alarak meclisi feshedebilir. Ancak bu feshin geçerli olması için yeni seçimlerin en geç üç ay içinde yapılması anayasal bir zorunluluktur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1909 Fesih Yetkisinin Sınırlandırılması
Daha Fazla Pratik
1909 değişiklikleri ile Padişah'ın veto yetkisinin 'mutlak veto'dan 'geciktirici veto'ya nasıl dönüştüğünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 40s