Examkin

Soru

Zorluk: ZorKıymetli Evrakın Sınıflandırılması ve Türleri

Kıymetli evrak hukukunda senedin tedavül kabiliyeti ile borçlunun hak sahibini belirleme yetkisi ve ödevi (teşhis fonksiyonu) senedin türüne göre farklılık arz etmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, senetlerin sınıflandırılması ve bu sınıflara bağlanan hukuki sonuçlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Emre yazılı senetlerde borçlu, ödeme yaparken hamilin hak sahipliğini sadece ciro silsilesinin kopuksuz olup olmadığını (şekli hak sahipliğini) incelemekle yükümlü olup cirantaların imzalarının sıhhatini araştırmak zorunda değildir.Cevap
  2. B
    Nama yazılı senetler, kıymetli evrak türleri arasında tedavül kabiliyeti en yüksek olan senetler olup senedin devri için sadece zilyetliğin geçirilmesi yeterlidir.
  3. C
    Hamiline yazılı senetlerde teşhis fonksiyonu gereği borçlu, senedi ibraz eden her hamilin kimliğini ve hak sahipliğini araştırmakla yükümlüdür; aksi halde yaptığı ödeme borçtan kurtarıcı olmaz.
  4. D
    Kanunen emre yazılı olan poliçe, bono ve çek üzerine konulan 'emre yazılı değildir' kaydı (menfi emre kaydı), senedin kıymetli evrak niteliğini ortadan kaldırarak onu adi bir borç senedine dönüştürür.
  5. E
    Hamiline yazılı bir senet, hamilin iradesiyle senedin arkasına ciro yapılıp bir kişinin ismi yazılarak herhangi bir mahkeme kararına gerek duyulmaksızın emre yazılı senede dönüştürülebilir.

Cevap

Emre yazılı senetlerde borçlunun yükümlülüğü, ciro silsilesinin şekli bir kopukluk içermediğini kontrol etmekle sınırlıdır; imzaların geçerliliğini araştırma zorunluluğu yoktur.
Türk Ticaret Kanunu m. 646/2 uyarınca, emre yazılı bir senedin (poliçe, bono, çek) borçlusu, ödeme yaparken hamilin hak sahipliğini ciro silsilesinin şekli düzenine göre denetlemekle yükümlüdür. Borçlu, ciroların birbirini takip edip etmediğine bakar ancak cirantaların imzalarının geçerliliğini veya sahteliğini araştırmakla yükümlü tutulmamıştır. Bu durum, senedin tedavül kabiliyetini ve işlem güvenliğini koruma amacına hizmet eder.

Adım Adım Çözüm

1
Senet türlerine göre teşhis fonksiyonunu analiz etme
Emre yazılı senetlerde borçlunun 'şekli hak sahipliği' üzerinden inceleme yapması gerektiği belirlendi.
TTK m. 646 (Poliçe hükümleri yollamasıyla) borçluya ciro silsilesini denetleme görevi yükler.
2
Borçlunun özen borcunun sınırlarını tespit etme
Borçlunun cirantaların imzalarının doğruluğunu veya sahteliğini araştırma yükümlülüğünün olmadığı anlaşıldı.
Kıymetli evrakın tedavül süratini korumak amacıyla borçlunun sorumluluğu sınırlanmıştır.
3
Diğer senet türlerindeki hatalı yaklaşımları eleme
Nama yazılı senetlerin temlik gerektirdiği, hamiline yazılı senetlerde ise araştırmanın zorunlu değil yetki dahilinde olduğu saptandı.
Sınıflandırma farkları devir usulü ve teşhis fonksiyonu arasındaki dengeyi belirler.

Anahtar Kavram

Kıymetli Evrakta Teşhis Fonksiyonu ve Borçlunun İnceleme Yükümlülüğü

Daha Fazla Pratik

Emre yazılı senetlerde ciro silsilesinin kopuk sayılması durumunda borçlunun ödeme yapıp yapamayacağı konusundaki yargıtay kararlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kıymetli Evrakın Sınıflandırılması ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru