Soru

Zorluk: Zorİdarenin Bütünlüğü ve Hiyerarşi

Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştirmeye yönelik araçlar olan hiyerarşi ve idari vesayet yetkileri kıyaslandığında, aşağıdakilerden hangisi hiyerarşi yetkisini idari vesayet yetkisinden ayıran unsurlardan biri değildir?

  1. A
    Yetkinin, kanunda açıkça düzenlenmiş olmasına gerek duyulmaksızın, idari teşkilat yapısından kaynaklanan genel ve doğal bir güç olması
  2. B
    Denetimi yapan makamın, alt makamın işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik (hizmetin gerekleri) açısından denetleme yetkisine sahip olması
  3. C
    Üst makamın, alt makamın işlemlerini kural olarak değiştirerek onama (tadilen onama) veya yerine geçip işlem tesis etme gücünü içermesi
  4. D
    Denetim yetkisinin sadece aynı kamu tüzel kişiliği içerisinde yer alan hiyerarşik alt ve üst birimler arasında cereyan etmesi
  5. Denetimin temel amacının kamu hizmetlerinin yürütülmesinde eşgüdümü sağlamak ve idari yapının parçalı görünümünü engellemek olmasıCevap

Cevap

Denetimin temel amacının kamu hizmetlerinin yürütülmesinde eşgüdümü sağlamak ve idari yapının parçalı görünümünü engellemek olması, her iki denetim türü için de ortak bir amaçtır.
Anayasa'nın 123. maddesinde düzenlenen 'idarenin bütünlüğü' ilkesi, kamu hizmetlerinin parçalı yapısına rağmen devletin tekliğini ve eşgüdümü sağlamayı hedefler. Hem hiyerarşi hem de idari vesayet bu ilkeye hizmet eden araçlardır. Dolayısıyla, eşgüdümü sağlamak ve bütünlüğü korumak bu iki kavramın ortak amacıdır; hiyerarşiyi vesayetten ayıran bir fark değil, onları birleştiren bir hedeftir.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin bütünlüğü ilkesinin araçlarını belirle
İdarenin bütünlüğü; merkezden yönetim (hiyerarşi) ve yerinden yönetim (idari vesayet) arasındaki bağı kuran araçlarla sağlanır.
Anayasa m. 123 uyarınca idare, kuruluşu ve görevleriyle bir bütündür.
2
Hiyerarşi ve idari vesayetin uygulama alanlarını karşılaştır
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde 'üst-ast' ilişkisidir; idari vesayet farklı tüzel kişilikler arasındaki sınırlı denetimdir.
Tüzel kişilik ayrımı, denetimin hukuki rejimini belirler.
3
Yetkilerin kapsamını (hukukilik/yerindelik) analiz et
Hiyerarşi geneldir ve hem hukuka uygunluk hem yerindelik denetimi yapar. Vesayet ise istisnai/kanunidir, kural olarak sadece hukukilik denetimi yapar.
Merkezden yönetimin gücü ile yerinden yönetimin özerkliği arasındaki denge bu farkla korunur.
4
Ortak amacı saptanarak sorulan farkı bul
Seçeneklerdeki tüm maddeler yapısal farkları belirtirken, denetimin amacı her ikisinde de idari birliğin korunmasıdır.
Amacın ortak olması, yöntemlerin farklı olması bütünlük ilkesinin gereğidir.

Anahtar Kavram

İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Vali ile Kaymakam arasındaki hiyerarşik ilişki ile İçişleri Bakanlığı ile Belediye arasındaki vesayet ilişkisini somut vakalar üzerinden analiz ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla