Çiftçi (A), gece vaktinde mısır tarlasına giren bir yaban domuzu olduğunu düşünerek çalılıkların arkasındaki karaltıya doğru ateş etmiştir. Ancak (A)'nın ateş ettiği karaltı aslında tarlada ot toplamakta olan köylüsü (B)'dir ve (B) isabet eden mermi sonucunda hayatını kaybetmiştir. Bu olayda (A)'nın ceza sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- (A), suçun maddi unsurlarında hataya düştüğü için kasten öldürme suçundan sorumlu tutulamaz; ancak hatası kaçınılabilir ise taksirle öldürmeden sorumlu tutulabilir.Cevap
- BFailin eylemi şahısta hata kapsamında değerlendirilir; bu nedenle (A), (B)'yi öldürmekten doğrudan kasten sorumlu olur.
- COlayda hedefte sapma bulunduğu için (A), yaban domuzuna karşı suç işlemiş sayılır ve (B)'nin ölümünden dolayı ceza almaz.
- D(A), yasaklılık yanılgısı (hukuki hata) içerisindedir; eyleminin suç olduğunu bilmediği için hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.
- E(A), olası kastla hareket etmiştir; gece vakti ateş ederken bir insanın tarlada olabileceğini öngördüğü için doğrudan kasten öldürme cezası alır.
Cevap
Failin suçun maddi unsurlarında (insan unsuru) hataya düşmesi nedeniyle kasten öldürmeden sorumlu tutulmaması, ancak taksirli sorumluluğunun değerlendirilmesi gerekir.
Türk Ceza Kanunu'nun 30. maddesinin 1. fıkrasına göre, fiilin maddi unsurlarında hataya düşen fail kasten hareket etmiş sayılmaz. Olayda fail, vurduğu varlığın bir insan olduğunu bilmediği için öldürme kastıyla hareket etmemiştir. Ancak bu hata, failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmasından kaynaklanıyorsa (kaçınılabilir hata), fail taksirle öldürme suçundan sorumlu tutulur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Unsur Yanılgısı (Fiili Hata)