Soru

Zorluk: OrtaKolluk Kavramı, Türleri ve Adli Kolluk - İdari Kolluk Ayrımı

Bir ilçede kamu düzenini ve genel asayişi korumak amacıyla yol kontrolü gerçekleştiren emniyet ekipleri, rutin durdurma ve kimlik kontrolü işlemi sırasında bir araçta uyuşturucu madde ve ruhsatsız ateşli silah ele geçirmiştir. Bu durum üzerine görevliler, şüpheli şahsı gözaltına almış ve suç delillerini muhafaza altına alarak adli süreci başlatmışlardır.

Bu olayda gerçekleştirilen faaliyetlerin hukuki niteliği ve bağlı oldukları makamlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yol kontrolü ve kimlik sorgulaması idari kolluk faaliyeti olup mülki idare amirinin sorumluluğunda; suç delillerinin bulunmasından sonraki işlemler ise adli kolluk faaliyeti olup Cumhuriyet savcısının emir ve talimatları altındadır.Cevap
  2. B
    Suç delili elde edildikten sonra da yürütülen tüm gözaltı ve delil muhafaza işlemleri mülki idare amirinin emir ve talimatları doğrultusunda gerçekleştirilmeye devam eder.
  3. C
    Genel asayişi sağlamaya yönelik yol kontrolü faaliyeti, başlangıcından itibaren adli kolluk niteliğindedir ve mülki idare amirinin görev alanına girmez.
  4. D
    Adli kolluk faaliyetine geçilmesiyle birlikte kolluk personelinin mülki idare amiri ile olan tüm idari hiyerarşi bağı kopar ve personel personel işleri bakımından münhasıran adli makamlara bağlanır.
  5. E
    Olayda gerçekleşen tüm işlemler, kamu düzenini koruma amacı taşıdığı için tek bir hukuki rejim altında toplanır ve yalnızca idari yargı denetimine tabidir.

Cevap

Yol kontrolü ve kimlik sorgulaması suç öncesi önleyici nitelikte olduğu için idari kolluk faaliyetidir ve mülki idare amirine (kaymakam/vali) bağlıdır; suç unsuru bulunduktan sonraki bastırıcı işlemler ise adli kolluk faaliyetidir ve Cumhuriyet savcısının talimatıyla yürütülür.
Doğru cevap, idare hukuku öğretisindeki temel ayrımı yansıtmaktadır: Suç işlenmesini önlemek ve asayişi sağlamak amacıyla yapılan ilk müdahale (kimlik kontrolü) idari kolluktur ve idari makamlara (mülki amir) tabidir. Bir suçun işlendiğine dair emarelerin (silah, uyuşturucu) bulunmasıyla başlayan ikinci aşama ise adli kolluktur ve yargı makamlarına (savcılık) tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk aşamadaki faaliyetin amacını belirle.
Yol kontrolü ve kimlik sorgulaması suçun işlenmesini önleme ve kamu düzenini sağlama amacı taşıdığı için 'idari kolluk' faaliyetidir.
İdari kolluk, suç işlenmeden önce devreye giren önleyici bir mekanizmadır.
2
İkinci aşamadaki faaliyetin amacını belirle.
Uyuşturucu ve silah bulunmasından sonraki işlemler suçun kanıtlarını toplama ve şüpheliyi yakalama amacı taşıdığı için 'adli kolluk' faaliyetidir.
Adli kolluk, suç işlendikten sonra faillerin ve delillerin tespiti için bastırıcı nitelikte çalışır.
3
Denetim makamlarını eşleştir.
İdari kolluk mülki idare amirine (kaymakam/vali), adli kolluk ise Cumhuriyet savcısına bağlı olarak çalışır.
Anayasal ve yasal çerçevede bu iki kolluk türünün yönetim ve denetim mercileri farklılaştırılmıştır.

Anahtar Kavram

İdari ve Adli Kolluk Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İdari kolluk işlemlerine karşı açılan davaların görevli yargı kolu ile adli kolluk işlemlerinin denetimindeki farklılıkları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla