Bir ilçe emniyet müdürlüğüne bağlı ekiplerin, şehir merkezindeki bir parkta genel asayişi sağlamak ve muhtemel suçları önlemek amacıyla yaptıkları rutin kimlik kontrolü (GBT) sırasında; hakkında 'hırsızlık' suçundan kesinleşmiş hapis cezası ve yakalama kararı bulunan bir şahsı tespit ederek muhafaza altına almaları ve durumu derhal Cumhuriyet savcısına bildirerek adli işlemleri başlatmaları durumunda, bu süreçteki kolluk faaliyetlerinin niteliği ve ayrımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Yapılan kimlik kontrolü faaliyeti kamu düzenini korumaya yönelik önleyici nitelikte bir idari kolluk faaliyetiyken, yakalama kararının icrası ve savcıya bildirim süreci suç sonrası bastırıcı nitelikteki adli kolluk faaliyetine geçildiğini gösterir.Cevap
- BEmniyet ekiplerinin yürüttüğü her iki faaliyet de mülki idare amirinin (kaymakamın) genel emir ve talimatları doğrultusunda yerine getirildiği için sürecin tamamı idari kolluk kapsamında değerlendirilir.
- CKimlik kontrolü sırasında hakkında yakalama kararı bulunan bir suçlunun ele geçirilmiş olması, yapılan işlemin hukuki niteliğini başından itibaren 'adli kolluk' faaliyeti haline getirir.
- DOlayda idari kolluktan adli kolluğa geçiş yaşandığı için, kolluk görevlilerinin bu süreçteki tüm eylem ve işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar tam yargı davası yoluyla idari yargıda çözümlenir.
- ECumhuriyet savcısının yakalama işlemi sonrası kolluk görevlilerine verdiği talimatlar, savcılık makamı ile emniyet teşkilatı arasındaki 'idari vesayet' denetiminin bir sonucudur.
Cevap
Yapılan kimlik kontrolü faaliyeti kamu düzenini korumaya yönelik önleyici nitelikte bir idari kolluk faaliyetiyken, yakalama kararının icrası ve savcıya bildirim süreci suç sonrası bastırıcı nitelikteki adli kolluk faaliyetine geçildiğini ifade eden seçenek doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, kolluk hukukundaki temel ayrımı isabetli bir şekilde yapmaktadır. İdari kolluk, suçun işlenmesinden önce kamu düzeninin bozulmasını engellemek amacıyla yürütülür ve mülki amirlere bağlıdır. Senaryodaki rutin GBT kontrolü bu kapsamdadır. Bir suçun işlendiği şüphesi veya kesinleşmiş bir yargı kararının infazı söz konusu olduğunda ise adli kolluk devreye girer ve bu aşamadan itibaren faaliyet savcılık denetimine tabi olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari kolluk önleyici, adli kolluk ise suç sonrası bastırıcıdır; idari kolluk idari makamlara, adli kolluk ise adli makamlara (savcılık) bağlıdır.
Daha Fazla Pratik
İdari kolluk personeli ile adli kolluk personeli arasındaki 'organik birlik' kavramını ve bu birliğin sorumluluk hukukuna yansımalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s