Examkin

Soru

Zorluk: Zorİdari Kolluk Makamları, Personeli ve Kolluk İşlemleri (Bireysel ve Düzenleyici)

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında kolluk faaliyetlerinin yürütülmesi, kolluk makamları ile personeli arasındaki statü farkları ve bu birimlerin tesis ettiği işlemlerin hukuki nitelikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Cumhurbaşkanı, genel idari kolluk hiyerarşisinin en üstünde yer alan makam sıfatıyla ülke genelinde kamu düzenini sağlamaya yönelik düzenleyici işlemler tesis edebilir.
  2. B
    Vali ve kaymakam mülki idare amiri sıfatıyla idari kolluk makamı kabul edilirken; il emniyet müdürü ve ilçe jandarma komutanı kolluk personeli (amir/memur) statüsünde yer alır.
  3. C
    Valilerin kamu düzenini korumak amacıyla 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu uyarınca çıkardıkları genel emirler, genel ve objektif nitelikleri gereği düzenleyici idari işlem kategorisindedir.
  4. Merkezi idare ile belediye kolluğu arasındaki ilişki hiyerarşi esasına dayandığından; İçişleri Bakanlığı, belediye kolluğunun tesis ettiği bireysel işlemleri yerindelik denetimi yaparak doğrudan değiştirebilir.Cevap
  5. E
    Belediye meclisi ve belediye encümeni, kendi görev alanları içerisinde kamu düzenine ilişkin kararlar alma yetkisine sahip özel idari kolluk makamlarıdır.

Cevap

Merkezi idare (İçişleri Bakanlığı) ile mahalli idareler (belediyeler) arasındaki hukuki bağ hiyerarşi değil, idari vesayettir; bu nedenle bakanlık belediyenin kolluk işlemlerini doğrudan değiştiremez veya yerindelik denetimine tabi tutamaz.
Seçeneklerde sunulan bilgilerden merkezi idare ile belediye arasındaki ilişkinin hiyerarşi olduğunu iddia eden ifade yanlıştır. Türkiye'de belediyeler anayasal olarak yerinden yönetim kuruluşlarıdır ve merkezi idarenin onlar üzerindeki denetim yetkisi 'idari vesayet' ile sınırlıdır. İdari vesayet yetkisi, hiyerarşiden farklı olarak kural olarak yerindelik denetimine izin vermez ve vesayet makamına (Bakanlık), mahalli idarenin işlemini doğrudan değiştirme (yerine geçip karar alma) yetkisi tanımaz.

Adım Adım Çözüm

1
Kolluk birimlerinin bağlı olduğu tüzel kişilikleri belirle.
İçişleri Bakanlığı devlet tüzel kişiliğine, belediye kolluğu ise belediye kamu tüzel kişiliğine aittir.
Farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki denetim ilişkisinin türünü saptamak için bu ayrım gereklidir.
2
Denetim ilişkisinin türünü ve sınırlarını analiz et.
İlişki idari vesayettir. İdari vesayet denetimi kural olarak sadece 'hukuka uygunluk' denetimidir, 'yerindelik' denetimi içeremez.
Anayasa m. 127 uyarınca merkezi idarenin mahalli idareler üzerindeki yetkisi idari vesayettir; hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde olur.
3
Vesayet makamının işlem değiştirme yetkisini kontrol et.
Vesayet makamları, kanun açıkça yetki vermedikçe vesayet altındaki birimin işlemini iptal edebilir veya onaylamayabilir ancak doğrudan değiştiremez (ikame yasağı).
Yerinden yönetim ilkesinin korunması gereği merkezi idare mahalli idarenin yerine geçerek karar alamaz.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı (Merkezi İdare - Mahalli İdare İlişkisi)

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet makamlarının mahalli idare işlemlerini iptal etme veya onaylama yetkilerinin hangi özel kanunlarda (Belediye Kanunu vb.) nasıl düzenlendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İdari Kolluk Makamları, Personeli ve Kolluk İşlemleri (Bireysel ve Düzenleyici)

Bu konudan daha fazla soru