Bir davanın karara bağlanması sürecinde hâkim; uyuşmazlığa uygulanacak yazılı bir hüküm bulunmadığını, aynı zamanda bu konuda herhangi bir örf ve adet hukuku kuralının da mevcut olmadığını tespit etmiştir. Türk Medeni Kanunu'nun maddesi uyarınca bu durumun hukuki niteliği ve hâkimin izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- Hukuk boşluğu mevcuttur; hâkim, kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vererek boşluğu doldurur.Cevap
- BKanun boşluğu mevcuttur; hâkim, Türk Medeni Kanunu'nun maddesi uyarınca hakkaniyete göre takdir yetkisini kullanır.
- CKural içi boşluk mevcuttur; hâkim, mevcut yasal düzenlemelerden kıyas yoluyla yararlanarak yeni bir norm ihdas eder.
- DÖrtülü boşluk mevcuttur; hâkim, kanun hükmünü amaçsal (teleolojik) sınırlamaya tabi tutarak uyuşmazlığı çözer.
- EHukuk boşluğu mevcuttur; hâkim, uyuşmazlığı çözemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar vermek zorundadır.
Cevap
Türk Medeni Kanunu'nun maddesi uyarınca bu durum bir hukuk boşluğudur ve hâkim, kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vermelidir.
Türk Medeni Kanunu'nun maddesi, hâkimin uyuşmazlığı çözerken izleyeceği hiyerarşiyi belirler. Bu hiyerarşiye göre; yazılı kaynaklarda (Kanun) hüküm yoksa örf ve adet hukukuna bakılır. Her iki kaynakta da uyuşmazlığın çözümüne dair bir kural bulunmaması durumuna 'hukuk boşluğu' denir. Hukuk boşluğu durumunda hâkim, 'kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre' karar verir, yani hukuk yaratır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratma Yetkisi
Tahmini Süre:1m 30s