Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları (mahalli idareler ve hizmet yerinden yönetim kuruluşları) üzerindeki denetim yetkisini ifade eden "idari vesayet" kurumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Aİdari vesayet yetkisi, hiyerarşi gibi genel bir yetki niteliği taşıdığından, kanunda açıkça düzenlenmiş olmasına gerek duyulmaksızın her zaman kullanılabilir.
- BVesayet makamı, mahalli idarelerin özerkliğine müdahale etmemek adına sadece mali denetim yapabilir; idari kararlar üzerinde iptal veya onay yetkisi kullanamaz.
- İdari vesayet denetimi kural olarak hukuka uygunluk denetimi ile sınırlıdır ve kanunda açıkça belirtilmedikçe, denetlenen işlemin kamu yararına uygunluğu gibi yerindelik unsurları incelenemez.Cevap
- DMerkezi idarenin taşra teşkilatında yer alan valinin, ildeki belediye başkanı üzerindeki denetim yetkisi, aynı tüzel kişilik içinde gerçekleştiği için hiyerarşi kapsamında değerlendirilir.
- Eİdari vesayet makamı, hukuka aykırı bulduğu bir mahalli idare işlemini iptal ettiğinde, idarenin bütünlüğü ilkesi gereği söz konusu işlemin yerine geçecek yeni bir işlem tesis edebilir.
Cevap
İdari vesayet denetimi kural olarak hukuka uygunluk denetimi ile sınırlıdır ve kanunda açıkça belirtilmedikçe, denetlenen işlemin kamu yararına uygunluğu gibi yerindelik unsurları incelenemez.
İdare hukukunun temel ilkelerine göre, idari vesayet yetkisi mahalli idarelerin özerkliğini tamamen ortadan kaldırmamak adına sınırlı tutulmuştur. Bu denetim kural olarak sadece 'hukuka uygunluk' (legality) yönünden yapılabilir. İdarenin belli bir konuda sahip olduğu takdir yetkisini kullanarak verdiği kararların, 'hizmetin gereklerine' veya 'kamu yararına' daha uygun olup olmadığını (yerindelik) incelemek, kanunda çok özel bir yetki verilmedikçe mümkün değildir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari vesayetin sınırları ve yerindelik denetimi yasağı