Soru

Zorluk: Çok zorEvliliğin Genel Hükümleri: Eşlerin Hak ve Yükümlülükleri

Evli olan (S), eşi (T)’nin haberi ve rızası olmaksızın, ailenin yaşam standardına uygun ancak 'diğer (olağan olmayan) ihtiyaçlar' kapsamında değerlendirilen lüks bir antika vazoyu (M) galerisinden satın almıştır. (S)'nin bu konuda birliği temsil yetkisi bulunmamaktadır. Galeri işletmecisi, (S)'nin toplumsal konumu ve ailenin geçmişteki benzer alışverişleri nedeniyle (S)'nin bu işlemde yetkili olduğu hususunda haklı bir güvene sahiptir ve bu yetki aşımını fark etmesi kendisinden beklenemeyecek bir durumdur.

Bu olayla ilgili olarak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Temsil yetkisi bulunmadığı ve işlem olağan ihtiyaçlar kapsamında olmadığı için yapılan sözleşme kesin hükümsüzdür.
  2. Temsil yetkisinin üçüncü kişilerce anlaşılamayacak şekilde aşılmış olması nedeniyle eşler borçtan müteselsilen sorumludur.Cevap
  3. C
    Eşlerden biri diğer ihtiyaçlar için yetkisiz işlem yaptığında, üçüncü kişinin iyiniyetli olup olmadığına bakılmaksızın her durumda sadece işlemi yapan eş sorumludur.
  4. D
    Evlilik birliğinin reisi olan koca adına yapılmayan bu tür lüks harcamalarda, kadının temsil yetkisi kanunen kısıtlandığından işlem (T)'yi bağlamaz.
  5. E
    Diğer eş (T), ancak bu antika vazonun ailenin ortak kullanımına sunulduğu ispat edilirse borçtan sorumlu tutulabilir.

Cevap

Temsil yetkisinin üçüncü kişilerce anlaşılamayacak şekilde aşılmış olması durumunda, Türk Medeni Kanunu'nun 189. maddesi gereğince eşler borçtan müteselsilen sorumlu tutulur.
Türk Medeni Kanunu'nun 189. maddesinin 2. fıkrasına göre; eşlerden biri, diğer (olağan olmayan) ihtiyaçlar için birliği temsil yetkisi olmaksızın yaptığı işlemlerden kişisel olarak sorumludur. Ancak, temsil yetkisinin üçüncü kişilerce anlaşılamayacak şekilde aşılması hâlinde eşler müteselsilen sorumlu olurlar. Olayda galericinin yetki aşımını fark etmesinin beklenemeyeceği belirtildiğinden, eşler borçtan birlikte (müteselsilen) sorumlu tutulacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin mahiyetini belirle
Antika vazo alımı 'diğer (olağan olmayan) ihtiyaçlar' kapsamındadır.
Türk Medeni Kanunu m. 188 uyarınca temsil yetkisi, sürekli ihtiyaçlar ve diğer ihtiyaçlar olarak ikiye ayrılır.
2
Temsil yetkisinin varlığını kontrol et
(S)'nin bu işlem için yetkisi veya eşinin rızası yoktur.
Diğer ihtiyaçlar için temsil yetkisinin eşler arasında kararlaştırılması veya hakimin yetki vermesi gerekir.
3
Üçüncü kişinin durumunu analiz et
Üçüncü kişi (galerici), yetki aşımını anlayamayacak durumdadır (iyiniyetlidir).
Türk Medeni Kanunu m. 189/2, iyiniyetli üçüncü kişileri korumak amacıyla müteselsil sorumluluk öngörmüştür.
4
Hukuki sonucu bağla
Eşler (S) ve (T) borçtan müteselsilen sorumludur.
İyiniyetli üçüncü kişiye karşı temsil yetkisi varmış gibi bir görünüş yaratıldığı için kanun müteselsil sorumluluğu kabul eder.

Anahtar Kavram

Evlilik Birliğinin Temsilinde Müteselsil Sorumluluk ve Üçüncü Kişilerin Korunması (TMK m. 189)

Daha Fazla Pratik

Eşlerin temsil yetkisinin mahkeme kararıyla kısıtlanması durumunda (TMK m. 190), üçüncü kişilere karşı sorumluluğun nasıl değiştiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla