Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTacir Sıfatının Kazanılması ve Kaybı

Bay (X)(X), hırdavat malzemeleri satmak üzere bir dükkân kiralamış, gerekli malları temin etmiş ve 1010 Nisan tarihinde dükkânını müşterilere açarak fiilen satışa başlamıştır. Ancak Bay (X)(X) henüz ticaret siciline herhangi bir tescil yaptırmamıştır. Aynı tarihte, lojistik sektöründe faaliyet göstermek isteyen (Y)(Y) ve (Z)(Z), bir limited şirket kurmak amacıyla şirket esas sözleşmesini noter huzurunda imzalamış, depo kiralamış ve nakliye araçları satın almışlardır. Ancak kurdukları bu limited şirketin ticaret siciline tescil işlemi henüz gerçekleştirilmemiştir.

Buna göre, 61026102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, Bay (X)(X)'in ve kurulmak istenen limited şirketin tacir sıfatını kazanmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bay (X)(X) ticari işletmesini fiilen kendi adına işletmeye başladığı için tacir sıfatını kazanmıştır; limited şirket ise henüz ticaret siciline tescil edilmediğinden tüzel kişilik ve tacir sıfatı kazanmamıştır.Cevap
  2. B
    Ticaret siciline tescil, tacir sıfatının kazanılmasında her iki durum için de kurucu etkiye sahip olduğundan, ne Bay (X)(X) ne de limited şirket henüz tacir sıfatını kazanabilmiştir.
  3. C
    Tacir sıfatının kazanılmasında fiili işletme kuralı esas olduğundan, hem Bay (X)(X) hem de limited şirket dışarıya karşı fiilen faaliyete geçtikleri an tacir sıfatını kazanmışlardır.
  4. D
    Bay (X)(X) tescil işlemi yapılmadığı için tacir sayılmazken; (Y)(Y) ve (Z)(Z), limited şirket sözleşmesini imzalayarak ortak irade beyanında bulundukları için şahsen tacir sıfatını kazanmışlardır.
  5. E
    Bay (X)(X) ticari işletmesini fiilen açtığı için tacir sayılır; limited şirket ise kurucuların esas sözleşmeyi noterde imzalamasıyla birlikte tüzel kişilik ve dolayısıyla tacir sıfatını kazanmıştır.

Cevap

Bay (X)(X)'in fiilen faaliyete geçmekle tacir sıfatını kazandığını, limited şirketin ise ancak tescil ile tüzel kişilik ve tacir sıfatı kazanacağını belirten ifadedir.
Doğru olan ifadede, Türk Ticaret Kanunu'nun gerçek ve tüzel kişilerin tacir sıfatını kazanma anlarına ilişkin temel ayrımı isabetli bir şekilde yansıtılmıştır. Gerçek kişi olan Bay (X)(X), 1010 Nisan tarihinde dükkânını açıp fiilen ticari işletmesini kendi adına işletmeye başladığı an (TTK m. 12 gereği) tacir sıfatını kazanmıştır; onun için tescilin sadece bildirici (açıklayıcı) etkisi vardır. Diğer taraftan ticaret şirketleri, Türk Ticaret Kanunu uyarınca tüzel kişiliklerini ancak ticaret siciline tescil edildikleri an kazanırlar. Tüzel kişiliği bulunmayan bir yapının tacir olması mümkün olmadığından, henüz tescil edilmemiş olan limited şirket tacir sıfatını kazanamamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçek kişilerde tacir sıfatının kazanılma anını belirlemek.
Türk Ticaret Kanunu m. 12 uyarınca, gerçek kişilerde tacir sıfatı ticari işletmenin kısmen dahi olsa kendi adına işletilmeye başlanmasıyla kazanılır. Tescil açıklayıcıdır. Bay (X)(X) fiilen faaliyete başladığı için tescile gerek olmaksızın tacir sıfatını kazanmıştır.
Gerçek kişi tacirlerde kuruluş işlemleri kanun gereği fiili duruma bağlanmıştır.
2
Tüzel kişilerde (ticaret şirketlerinde) tacir sıfatının kazanılma anını belirlemek.
Türk Ticaret Kanunu m. 16 ve şirketler hukuku genel hükümleri uyarınca, ticaret şirketleri ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanırlar. Tüzel kişilik doğmadan şirketin tacir olması hukuken mümkün değildir. Şirket henüz tescil edilmediği için tacir değildir.
Ticaret şirketlerinde tüzel kişiliğin doğumu için tescil kurucu etkiye sahiptir.
3
İki durumu karşılaştırarak doğru hukuki sonuca ulaşmak.
Bay (X)(X) tacirdir, kurulmak istenen limited şirket henüz tacir değildir.
Kişi türlerine göre tacir sıfatının kazanılma anındaki farklı hukuki rejimler.

Anahtar Kavram

Gerçek ve Tüzel Kişilerde Tacir Sıfatının Kazanılması ve Sicilin Etkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Tacir Sıfatının Kazanılması ve Kaybı

Bu konudan daha fazla soru