Examkin

Soru

Zorluk: ZorKanun Yapım Süreci ve Yayınlanması

Yasama organı tarafından kabul edilerek onay makamına sunulan bir kanunun, Cumhurbaşkanı tarafından kısmen veya tamamen uygun bulunmayarak yeniden görüşülmesi talebiyle iade edilmesi (veto edilmesi) anayasal bir yetkidir. Yakın zamanda meclisten geçen geniş kapsamlı bir hukuki düzenlemenin bu şekilde veto edilerek parlamentoya geri gönderildiği varsayıldığında, bu aşamadan sonra işleyecek anayasal süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Meclis, geri gönderilen kanunu hiçbir metin değişikliği yapmadan aynen kabul etmekte direnirse, bu kararın alınabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun evet oyu gereklidir.Cevap
  2. B
    Meclisin iade edilen kanunu aynen kabul edebilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğu yeterli görülmüş olup herhangi bir nitelikli karar yeter sayısı öngörülmemiştir.
  3. C
    Meclisin kanunu aynen kabul edip yayımlatması halinde Cumhurbaşkanı, yayımdan itibaren en geç 10 gün içinde bu kanuna karşı esas bakımından iptal davası açabilir.
  4. D
    Kanunun mecliste aynen kabul edilip yayımlanması durumunda, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubundan biri, bu kanuna karşı doğrudan itiraz yolu (somut norm denetimi) ile Anayasa Mahkemesine başvurma hakkına sahiptir.
  5. E
    Geri gönderilen kanunun meclis tarafından yeni maddeler eklenerek veya değiştirilerek tekrar kabul edilebilmesi için üye tamsayısının beşte üçü oranında özel bir çoğunluk şarttır.

Cevap

Cumhurbaşkanının iade ettiği kanunun meclis tarafından hiçbir değişikliğe uğratılmadan aynen kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (en az 301 milletvekili) evet oyu vermesi gerektiğini belirten seçenektir.
Doğru seçenek, 1982 Anayasası'nın 89. maddesinde 2017 yılında yapılan değişikliği yansıtmaktadır. Bu kurala göre Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen bir kanunun Meclis tarafından değiştirilmeden aynen kabul edilebilmesi için karar yeter sayısı, üye tamsayısının salt çoğunluğudur (600 vekilin yarıdan bir fazlası olan 301 vekil). Bu zorlaştırıcı şart sağlanırsa Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunların Cumhurbaşkanı tarafından iade edilmesi (veto) kurumunun hukuki sonuçlarını analiz et.
Cumhurbaşkanı yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları 15 gün içinde gerekçesiyle Meclise iade edebilir (Bütçe kanunları hariç).
Sürecin Anayasa Madde 89 kapsamında nasıl ilerleyeceğini tespit etmek için.
2
Meclisin iade edilen kanuna karşı sahip olduğu seçenekleri ve gereken oy oranlarını belirle.
Meclis kanunu 'aynen kabul' edebilir veya 'değiştirerek kabul' edebilir. 2017 anayasa değişikliği ile 'aynen kabul' için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 oy) şartı getirilmiştir.
Çeldirici seçeneklerde sunulan çoğunluk oranlarının (toplantıya katılanların salt çoğunluğu, beşte üç) doğruluk kontrolünü sağlamak için.
3
Kanunun yayımlanması sonrasındaki anayasal yargı denetimi kurallarını (süre ve başvuru yolu) incele.
Esas bakımından iptal davası süresi 60 gün, şekil bakımından 10 gündür. Siyasi parti grupları itiraz yoluna değil, doğrudan iptal davasına (soyut norm denetimi) başvurabilir.
Yargısal süreci anlatan çeldiricilerin içerdiği kavram yanılgılarını (soyut/somut norm denetimi ve 10/60 gün süreleri) ayıklamak için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları Geri Göndermesi ve TBMM'nin Direnme Yeter Sayısı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kanun Yapım Süreci ve Yayınlanması

Bu konudan daha fazla soru