Soru

Zorluk: OrtaEvliliğin Sakatlığı: Yokluk, Mutlak ve Nisbi Butlan Halleri

Can, daha önce yaptığı ve hukuken hâlen devam eden bir evliliği bulunmasına rağmen, bekar olduğunu beyan ederek Derya ile yetkili evlendirme memuru önünde evlenmiştir. Bir süre sonra Can'ın ilk evliliğinin devam ettiği tesadüfen ortaya çıkmıştır.

Buna göre, Can ile Derya arasındaki ikinci evliliğin hukuki durumu ve sonuçlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Evlenmenin kurucu unsurlarından biri eksik olduğu için bu evlilik "yokluk" yaptırımına tabidir ve hâkim kararına gerek olmaksızın başından itibaren geçersizdir.
  2. B
    Derya, aldatıldığını öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde dava açmazsa evlilik geçerli hâle gelir ve iptal edilemez.
  3. Bu evlilik mutlak butlanla sakat olup, Cumhuriyet savcısı durumu öğrendiğinde herhangi bir süreye tabi olmaksızın iptal davası açmakla yükümlüdür.Cevap
  4. D
    İptal davası açma yetkisi, evliliğin nisbi butlanla sakat olması nedeniyle yalnızca iradesi fesada uğrayan Derya'ya aittir.
  5. E
    Hâkim tarafından verilecek iptal kararı geçmişe etkili sonuç doğuracağından, taraflar arasındaki evlilik birliği kurulduğu andan itibaren tüm hukuki sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Cevap

Bu evlilik mutlak butlanla sakat olup, Cumhuriyet savcısı durumu öğrendiğinde herhangi bir süreye tabi olmaksızın iptal davası açmakla yükümlüdür.
Türk Medeni Kanunu'na göre eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması bir mutlak butlan sebebidir. Mutlak butlan davası, kamu düzenine ilişkin olduğundan Cumhuriyet savcısı tarafından resen açılmak zorundadır. Ayrıca bu dava, kamu düzenini koruma amacı taşıdığı için herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi olmaksızın her zaman açılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki hukuki sakatlığın türünü tespit etmek.
Mevcut bir geçerli evlilik varken yapılan ikinci evlilik mutlak butlan yaptırımına tabidir.
Türk Medeni Kanunu madde 145 uyarınca, evlenme sırasında eşlerden birinin evli olması kesin bir mutlak butlan sebebidir.
2
Mutlak butlanın dava şartlarını ve süresini belirlemek.
Dava, Cumhuriyet savcısı tarafından resen açılır ve hiçbir süreye (zamanaşımı/hak düşürücü süre) tabi değildir.
Kamu düzenini ilgilendiren mutlak butlan hâllerinde kanun koyucu süresiz dava hakkı öngörmüş ve savcıya resen görev vermiştir (TMK m. 146-147).
3
Seçenekleri evliliğin iptaline ilişkin yasal sonuçlarla karşılaştırmak.
Doğru ifade, savcının süreye tabi olmaksızın resen dava açmasıdır.
Evliliğin baştan geçersiz sayılması yokluk, altı aylık sürelere tabi olması ise nisbi butlan özelliğidir. Evlilik hâkim kararına kadar geçerliliğini korur.

Anahtar Kavram

Mutlak Butlan Hâlleri ve İptal Davasının Özellikleri
Bu soruyu puanla