Soru

Zorluk: ZorEvliliğin Sakatlığı: Yokluk, Mutlak ve Nisbi Butlan Halleri

Evli olan (A)(A), eşi (B)(B)'nin uzun süredir kayıp olması ve kendisinden haber alınamaması üzerine, gaiplik kararı almaksızın (C)(C) ile yetkili evlendirme memuru önünde usulüne uygun şekilde evlenmiştir. Bir süre sonra (A)(A)'nın önceki evliliğinin halen devam ettiği anlaşılmıştır.

Bu hukuki tabloya ilişkin Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca yapılabilecek aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu evlenme, kurucu unsurlardan olan 'bekârlık' şartı gerçekleşmediği için yokluk yaptırımı ile sakattır.
  2. Yapılan ikinci evlilik mutlak butlanla sakattır; ancak önceki evliliğin sona ermiş olması durumunda, ikinci evlenmede (C)(C) iyiniyetli ise evliliğin butlanına karar verilemez.Cevap
  3. C
    Taraflardan birinin evli olması bir nispi butlan halidir; bu sebeple Cumhuriyet savcısının kamu yararı gereği dava açma yetkisi bulunmamaktadır.
  4. D
    (B)(B)'nin hayatta olduğunun anlaşılması durumunda ikinci evlilik kendiliğinden geçerli hale gelir ve sadece 'terk' sebebiyle boşanma davasına konu olabilir.
  5. E
    Cumhuriyet savcısı butlan davasını her durumda açmakla yükümlüdür ve evlenme sırasındaki iyiniyet hali butlan kararını hiçbir şekilde engellemez.

Cevap

İkinci evlilik mutlak butlanla sakattır; ancak önceki evliliğin sona ermiş olması ve ikinci eşin iyiniyetli olması durumunda butlan kararı verilemez.
İkinci evlilik kural olarak mutlak butlan ile sakattır (TMK m. 145/1). Ancak TMK m. 147/3 hükmüne göre, yeniden evlendiği sırada eşinin evli olduğunu bilmeyen (iyiniyetli) kişinin bu iyiniyeti korunur. Eğer butlan kararı verilmeden önce önceki evlilik bir şekilde (ölüm veya boşanma gibi) sona ermişse, iyiniyetli eşin yaptığı bu ikinci evliliğin butlanına artık karar verilemez. Seçeneklerde bu hukuki nüans tam olarak ifade edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki sakatlık türünün belirlenmesi
Evlenme sırasında taraflardan birinin halihazırda evli olması (çifte evlilik), TMK m. 145/1 uyarınca bir mutlak butlan sebebidir.
Toplum düzeni ve tek eşlilik ilkesi gereği, mevcut bir evlilik varken yapılan ikinci evlilik kesin hükümsüzlükle sakatlanır.
2
Dava ehliyeti ve görev yönünden analiz
Mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından resen veya ilgililer tarafından her zaman açılabilir.
Mutlak butlan halleri kamu düzenini ilgilendirdiğinden savcının dava açma ödevi vardır.
3
İstisnai durumun (TMK m. 147/3) değerlendirilmesi
Eğer dava sonuçlanmadan önce ilk evlilik ölüm veya boşanma ile sona ermişse ve ikinci evlenmedeki eş (C)(C) iyiniyetli ise mahkeme butlan kararı veremez.
Kanun koyucu, ikinci eşin iyiniyetini ve mevcut birlikteliğin korunmasını, ilk evliliğin zaten sona ermiş olması kaydıyla mutlak butlan yaptırımının önüne koymuştur.

Anahtar Kavram

Mevcut Evlilik Sebebiyle Mutlak Butlan ve İyiniyetli Eşin Korunması İstisnası

Daha Fazla Pratik

Mutlak butlan ile nispi butlan arasındaki 'hak düşürücü süre' ve 'Cumhuriyet savcısının yetkisi' farklarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla