Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖlüme Bağlı Tasarrufların Maddi İçeriği

Mimar (C)(C), vefatından önce kendi el yazısıyla kaleme aldığı geçerli bir vasiyetnamede şu hükümlere yer vermiştir:

I. "Tüm malvarlığımın beşte birini (1/51/5) üniversiteden sınıf arkadaşım (F)(F)'ye bırakıyorum. Ancak (F)(F)'nin bu payı alabilmesi için, rakip mimarlık ofisinin çizim arşivini imha etmesi gerekmektedir."
II. "Ofisimdeki antika çalışma masamı stajyerim (S)(S)'ye bırakıyorum. Şayet (S)(S) benden önce vefat eder veya mirası reddederse, bu masa asistanım (L)(L)'ye verilecektir."
III. "Bodrum'daki zeytinliğimi kız kardeşim (K)(K)'ya bırakıyorum. Ne var ki (K)(K) bu araziyi satamayacak ve vefatı üzerine zeytinlik doğrudan kendi torunum (T)(T)'ye geçecektir."

Bu vasiyetnamede yer alan ölüme bağlı tasarrufların maddi içeriği ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. (I) numaralı tasarruf hukuka aykırı bir koşul içerdiğinden, sadece söz konusu koşul yazılmamış (yok) sayılacak ancak (F)(F)'ye yapılan mirasçı atama işlemi geçerliliğini koruyacaktır.Cevap
  2. B
    (II) numaralı tasarrufta antika masanın (S)(S)'ye bırakılması "belirli mal bırakma" (vasiyet) iken, onun yerine (L)(L)'nin gösterilmesi "yedek mirasçı atama" niteliğindedir.
  3. C
    (III) numaralı tasarrufta zeytinliğin (K)(K)'nın vefatıyla (T)(T)'ye geçmesinin öngörülmesi, (K)(K)'nın "ön mirasçı", (T)(T)'nin ise "art mirasçı" olarak atandığına işaret eder.
  4. D
    (I) numaralı tasarrufta terekenin belirli bir oranı (1/51/5) tahsis edildiği için, arkadaş (F)(F)'ye yapılan bu kazandırma hukuken bir "mirasçı atama" niteliği taşır.
  5. E
    (III) numaralı tasarrufta öngörülen devir yükümlülüğü sebebiyle, ön mirasçı konumundaki (K)(K)'nın mirası teslim alabilmesi kural olarak güvence (teminat) göstermesine bağlıdır.

Cevap

Hukuka aykırı koşulun sadece kendisinin yok sayılacağını ve mirasçı atamasının geçerli kalacağını iddia eden seçenek yanlıştır.
Türk Medeni Kanunu madde 515/2 hükmüne göre; hukuka veya ahlâka aykırı koşullar ve yüklemeler, ilişkin bulundukları tasarrufu bütünüyle geçersiz kılar. 'Arşiv imha etme' gibi suç teşkil eden ve hukuka aykırı olan bir koşul, sadece kendisinin yok sayılması (yazılmamış kabul edilmesi) sonucunu doğurmaz; (F)(F)'ye yapılan 1/51/5 oranındaki mirasçı atama tasarrufunun tamamını geçersiz hâle getirir. Sadece 'anlamsız veya yalnız başkalarını rahatsız edici' nitelikteki koşullar yok sayılır. Bu nedenle bu yöndeki değerlendirme hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
(I) numaralı tasarrufta yer alan 'rakip ofisin arşivini imha etme' koşulunun hukuki niteliğini belirle.
Bu koşul suç teşkil ettiğinden açıkça hukuka aykırı bir koşuldur.
Türk Medeni Kanunu'na göre tasarrufa eklenen koşulların türü (hukuka aykırı, ahlaka aykırı veya anlamsız), tasarrufun geçerliliğine etkisini belirler.
2
Hukuka aykırı koşulun ölüme bağlı tasarruf üzerindeki kanuni etkisini değerlendir.
TMK m. 515/2 uyarınca, hukuka veya ahlaka aykırı koşullar ve yüklemeler ilişkin bulundukları tasarrufu tamamen geçersiz kılar.
Kanun, hukuka aykırı koşulu sadece yok sayarak tasarrufu ayakta tutmayı reddetmiş, tüm işlemi batıl kılmıştır.
3
Diğer tasarruflardaki (II ve III) kurumları tahlil et.
Belirli eşya bırakma (belirli mal vasiyeti), yerine kişi gösterme (yedek mirasçı) ve devir yükümlülüğü ile atama (ön/art mirasçı) kurumları seçeneklerde doğru nitelendirilmiştir.
Yanlış olan seçeneği teyit etmek için diğer seçeneklerdeki hukuki tanımların TMK'ya uygun olup olmadığını denetlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Koşullara ve Yüklemelere Bağlı Tasarruflar ile Art/Yedek Mirasçı Kurumları
Bu soruyu puanla

Konular

Ölüme Bağlı Tasarrufların Maddi İçeriği

Bu konudan daha fazla soru