Soru

Zorluk: OrtaDüzenleyici İdari İşlemler

İdare hukukunda düzenleyici işlemlerin (yönetmelik, genelge vb.) tabi olduğu hukuki rejim ve bu işlemlerin yargısal denetimi sonucunda ortaya çıkan hukuki durumlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Düzenleyici işlemler kural olarak Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer; ancak belediye meclis kararları gibi mahalli nitelikteki işlemler ilan yoluyla da duyurulabilir.
  2. B
    Düzenleyici işlemlerin geriye yürümezliği ilkesi uyarınca, bu işlemler kural olarak ancak yürürlüğe girdikleri tarihten sonraki olay ve işlemlere uygulanabilirler.
  3. Düzenleyici bir işlemin yargı yerince iptal edilmesi, bu işleme dayanılarak daha önce tesis edilmiş ve kesinleşmiş olan tüm bireysel işlemlerin de hiçbir ek işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden ortadan kalkması sonucunu doğurur.Cevap
  4. D
    İdare, kamu yararının ve hizmetin gereklerinin değişmesi durumunda, yürürlükteki düzenleyici işlemlerini her zaman değiştirme veya yürürlükten kaldırma yetkisine sahiptir.
  5. E
    Düzenleyici işlemler; hitap ettikleri kişilerin sayısı ne kadar çok olursa olsun, belirli bir şahsı değil; genel, soyut ve objektif bir hukuki durumu belirleyen işlemlerdir.

Cevap

Düzenleyici bir işlemin iptal edilmesinin, ona dayanılarak yapılan kesinleşmiş bireysel işlemleri kendiliğinden ortadan kaldırmayacağını ifade eden seçenek yanlıştır.
Düzenleyici işlemin iptal edilmesi, bu işleme dayalı olarak daha önce tesis edilmiş ve dava açma süresi geçerek kesinleşmiş olan bireysel işlemlerin kendiliğinden (otomatik olarak) ortadan kalkması sonucunu doğurmaz. Danıştay içtihatlarına göre, hukuki güvenlik ilkesi gereği kesinleşmiş işlemlerin korunması esastır. İlgililer, düzenleyici işlemin iptali üzerine kendi işlemlerinin de düzeltilmesi için idareye başvurabilir veya yeni bir dava süreci başlatabilirler, ancak 'kendiliğinden' bir hükümsüzlük söz konusu değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenleyici işlemlerin genel ve soyut niteliği ile bireysel işlemler arasındaki ilişkiyi analiz edin.
Düzenleyici işlemler (üst norm), bireysel işlemlerin (alt uygulama) hukuki dayanağını oluşturur.
İdari işlemler arasındaki hiyerarşiyi anlamak, birinin iptalinin diğerine etkisini belirlemek için gereklidir.
2
İdari yargıdaki iptal kararlarının geriye dönük etkisini (ex tunc) değerlendirin.
İptal edilen bir düzenleyici işlem, hukuk alemine hiç girmemiş gibi kabul edilir.
Yargı kararının kapsamını belirlemek, uygulama aşamasındaki sınırları çizer.
3
Hukuki güvenlik ve istikrar ilkesi çerçevesinde kesinleşmiş işlemleri inceleyin.
Dava açma süresi geçmiş veya yargı denetiminden geçmiş işlemler 'kesinleşmiş' sayılır.
İptal kararının mutlak bir şekilde her şeyi otomatik bozması, hukuk düzeninde kaosa neden olacağından sınırlanmıştır.
4
Bireysel işlemlerin iptali için gereken usulü belirleyin.
Düzenleyici işlemin iptali bir iptal sebebidir ancak bireysel işlem için ayrıca dava açılması veya idareye başvurulması (İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 10 çerçevesinde) zorunludur.
Otomatik bir hükümsüzlük (yokluk) hali söz konusu değildir; işlem ancak yeni bir idari veya yargısal süreçle ortadan kaldırılabilir.

Anahtar Kavram

İptal Kararlarının Kesinleşmiş İşlemlere Etkisi ve Hukuki Güvenlik İlkesi

Daha Fazla Pratik

İptal davası ile tam yargı davası arasındaki farkları ve bir düzenleyici işlemin iptalinden sonra doğan zararların tazmini sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla