Bir kamu kurumunda görev yapan Devlet memuru (M), hiyerarşik amiri tarafından kendisine verilen bir talimatın yürürlükteki bir yönetmelik hükmüne açıkça aykırı olduğunu tespit etmiştir. M, bu aykırılığı amirine bildirmesine rağmen amir, kamu hizmetinin ivediliği gerekçesiyle emrinde ısrar etmiş ve bu emri yazılı olarak M'ye tebliğ etmiştir. Ancak söz konusu emrin yerine getirilmesi, Türk Ceza Kanunu kapsamında açıkça bir suçun işlenmesi sonucunu doğuracaktır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Anayasa hükümleri uyarınca, bu durumda memur M'nin tutumu ve hukuki sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Emrin konusu suç teşkil ettiği için memur bu emri hiçbir suretle yerine getirmemeli; aksi halde amirin emri yazılı olarak yenilemiş olması memuru cezai sorumluluktan kurtarmaz.Cevap
- BEmir amir tarafından yazılı olarak yenilendiği için memur emri yerine getirmekle yükümlüdür ve bu durumda tüm hukuki sorumluluk emri veren amire ait olur.
- CMemurun 'sadakat' ödevi amirin yazılı talimatlarına mutlak itaati gerektirdiğinden, M emri yerine getirmeli ancak durumu eş zamanlı olarak Cumhuriyet Savcılığına bildirmelidir.
- DMemur, 'davranış ve işbirliği' ödevi gereği amiriyle uyumlu çalışmak zorunda olduğundan, 'hediye alma yasağına' aykırı olmayan bu emri yazılı ısrar üzerine icra etmelidir.
- EKonusu suç teşkil eden emirlerde memurun sorumluluğu, sadece 'mal bildirimi' ödevini yerine getirmemiş olması durumunda söz konusu olur.
Cevap
Emrin konusu suç teşkil ettiği durumlarda memur emri kesinlikle yerine getirmemeli ve bu durumda amirin yazılı emri memuru sorumluluktan kurtarmamaktadır.
Anayasa'nın 137. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesine göre, kamu görevlisi amirinden aldığı emri mevzuata aykırı bulursa yerine getirmez ve amirine bildirir. Ancak amir emrinde ısrar eder ve yazılı olarak yenilerse memur emri yerine getirir ve sorumlu olmaz. Bu kuralın istisnası 'konusu suç teşkil eden emir'dir. Eğer emir bir suç oluşturuyorsa, hiçbir şekilde yerine getirilmez ve yerine getiren memur sorumluluktan kurtulamaz. Bu nedenle emrin konusu suç teşkil ettiği için hiçbir suretle yerine getirilmemesi gerektiğini ve yazılı ısrarın memuru korumayacağını belirten ifade doğrudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kanunsuz Emir ve Suç Teşkil Eden Emir Ayrımı
Daha Fazla Pratik
Anayasa m. 137 ve 657 sayılı Kanun m. 11 arasındaki ifade farklarını (Anayasa'nın yönetmeliği sayıp saymadığı gibi) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 50s