Soru

Zorluk: Orta1876 Kanun-i Esasi ve I. Meşrutiyet Dönemi

1876 tarihli Kanun-i Esasi’nin ilk metni dikkate alındığında, yasama organı olan Meclis-i Umumi'nin bir kanadını oluşturan Heyet-i Ayan üyelerinin atanması ve görev süreleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Üyeleri halk tarafından dört yıl için seçilir ve her iki yılda bir meclisin yarısı yenilenir.
  2. Sayıları Heyet-i Mebusan üye sayısının üçte birini aşmamak üzere, bizzat Padişah tarafından ömür boyu (kayd-ı hayat) görev yapmak şartıyla atanırlar.Cevap
  3. C
    Üyeleri, Heyet-i Mebusan tarafından kendi üyeleri arasından nitelikli çoğunlukla seçilerek Padişahın onayına sunulur.
  4. D
    Atanabilmek için en az 40 yaşında olma şartı aranır ve görev süreleri her durumda 10 yıl ile sınırlıdır.
  5. E
    Sadece gayrimüslim tebaa arasından, toplumsal dengeyi sağlamak amacıyla Padişah tarafından seçilir ve Sadrazamın onayıyla göreve başlarlar.

Cevap

Heyet-i Ayan üyeleri, sayıları Heyet-i Mebusan üye sayısının üçte birini geçmemek kaydıyla Padişah tarafından atanır ve bu üyeler ömür boyu görev yaparlar.
1876 Kanun-i Esasi’nin 60. maddesine göre Heyet-i Ayan üyeleri, Padişah tarafından güvenilir ve liyakatli kişiler arasından atanır. Maddede üye sayısının Heyet-i Mebusan'ın üçte birini geçemeyeceği açıkça hükme bağlanmıştır. Ayrıca 62. maddeye göre, bu üyeler istifa etmedikleri veya suç işlemedikleri sürece ömür boyu (kayd-ı hayat) görevde kalırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis-i Umumi'nin yapısının incelenmesi
1876 Kanun-i Esasi'ye göre yasama organı Heyet-i Ayan ve Heyet-i Mebusan olmak üzere iki kanatlıdır.
Yasama yetkisinin nasıl paylaşıldığını anlamak için meclis yapısını bilmek gerekir.
2
Heyet-i Ayan üyelerinin atanma usulünün tespiti
Kanun-i Esasi'nin 60. maddesi uyarınca üyelerin atanması bizzat Padişah tarafından gerçekleştirilir.
Demokratik seçim ile monarşik atama ayrımını yapmak için bu bilgi kritiktir.
3
Üye sayısı ve görev süresi sınırlamalarının analizi
Üye sayısının Heyet-i Mebusan'ın 1/3'ünü aşamayacağı ve görev süresinin ömür boyu (kayd-ı hayat) olduğu saptanır.
Anayasal metindeki sayısal ve zamansal sınırlamalar üyelerin statüsünü belirler.

Anahtar Kavram

1876 Kanun-i Esasi'de Çift Meclisli Yapı ve Heyet-i Ayan'ın Statüsü
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla