Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSiyasi Haklar: Türk Vatandaşlığı, Seçme ve Seçilme Hakları

Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal düzeninde, siyasi haklar (katılma hakları) bireyin devlet yönetimine iştirak etmesini sağlayan temel araçlardır.

Buna göre, Türk vatandaşlığı ve seçme-seçilme hakkının kullanılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. A
    Vatandaşların sahip olduğu seçme ve seçilme hakkı, anayasal doktrinde devletin müdahale alanının dışında kalan koruyucu (negatif) statü hakları sınıfında yer almaktadır.
  2. B
    Cumhurbaşkanı, olağan dönemlerde çıkaracağı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının oy kullanma usullerine ilişkin asli düzenlemeler yapabilir.
  3. Türk vatandaşlığından çıkarma ile ilgili alınan idari karar ve işlemlere karşı yargı yoluna başvurulması anayasal hüküm gereği kapatılamaz.Cevap
  4. D
    Silah altında bulunan er ve erbaşların seçimlerde oy kullanamaması, temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması rejimine dayanan olağanüstü bir tedbirdir.
  5. E
    Türkiye'de ikamet eden yabancılar seçme hakkından yararlanamasalar da siyasi haklar kapsamındaki dilekçe hakkından karşılıklılık ilkesi aranmaksızın mutlak olarak yararlanırlar.

Cevap

Türk vatandaşlığından çıkarma ile ilgili idari karar ve işlemlere karşı yargı yoluna başvurulmasının anayasal hüküm gereği kapatılamayacağını ifade eden seçenek doğrudur.
1982 Anayasası'nın 66. maddesinde 'Hiçbir Türk, vatana bağlılıkla bağdaşmayan bir eylemde bulunmadıkça vatandaşlıktan çıkarılamaz. Vatandaşlıktan çıkarma ile ilgili karar ve işlemlere karşı yargı yolu kapatılamaz.' hükmü açıkça yer almaktadır. Bu durum, idarenin vatandaşlık üzerindeki tasarruflarının mutlak surette yargı (Danıştay) denetimine tabi olmasını sağlayan temel bir anayasal güvencedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hakların anayasal sınıflandırmasını değerlendir
Seçme ve seçilme hakkı ile siyasi faaliyette bulunma hakları 'Aktif Statü (Katılma)' haklarıdır. Koruyucu (negatif) haklar arasında yer almazlar.
Siyasi hakların mahiyetini ve devletle olan ilişkisini doğru tespit etmek için.
2
Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBK) konu sınırını kontrol et
1982 Anayasası Madde 104'e göre; olağan dönemlerde kişi hakları ile siyasi haklar CBK ile düzenlenemez. Bu nedenle oy kullanma usulleri CBK ile belirlenemez.
Yürütme organının siyasi haklar üzerindeki asli düzenleme yetkisinin sınırlarını belirlemek için.
3
Oy kullanma yasaklarının hukuki dayanağını analiz et
Silah altındaki er ve erbaşların oy kullanamaması Anayasa'nın 67. maddesinde yer alan genel bir kuraldır; olağanüstü hallerde hakların durdurulması (Madde 15) rejimiyle ilgisi yoktur.
Hakların sınırlandırılması ve durdurulması rejimleri arasındaki farkı ayırt etmek için.
4
Yabancıların siyasi haklardan yararlanma şartlarını incele
Yabancılar seçme hakkından hiç yararlanamaz. Dilekçe ve bilgi edinme haklarından ise ancak 'karşılıklılık (mütekabiliyet)' esası gözetilerek yararlanabilirler.
Siyasi hakların Türk vatandaşlarına özgülüğü kuralının istisnalarını ve şartlarını doğrulamak için.
5
Vatandaşlıktan çıkarılma işlemlerine karşı hukuki güvenceyi doğrula
Anayasa Madde 66 açıkça 'Vatandaşlıktan çıkarma ile ilgili karar ve işlemlere karşı yargı yolu kapatılamaz' hükmünü amirdir. Bu kural mutlaktır.
Doğru ifadeyi kesinleştirmek ve vatandaşlık hakkının yargısal güvencesini teyit etmek için.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'na Göre Siyasi Hakların Sınırları ve Vatandaşlık Güvenceleri
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Siyasi Haklar: Türk Vatandaşlığı, Seçme ve Seçilme Hakları

Bu konudan daha fazla soru