Soru

Zorluk: OrtaTacir Sıfatının Kazanılması ve Kaybı

Devlet memuru olarak görev yapan (A)(A), miras yoluyla kendisine kalan bir restoranı 0202 Mart 20262026 tarihinde kendi adına fiilen işletmeye başlamıştır. Ancak (A)(A), tabi olduğu mevzuat uyarınca ticaret yapması yasak olduğu için bu durumu ticaret siciline tescil ettirmemiştir.

Bu duruma göre (A)(A)'nın tacir sıfatı ve bunun hukuki sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Ticaret yapması kanunen yasak olan kişilerin tacir sıfatını kazanması mümkün değildir.
  2. B
    Bir gerçek kişinin tacir sıfatını kazanabilmesi için ticaret siciline tescil kurucu unsurdur; bu nedenle (A)(A) tacir sıfatını kazanamamıştır.
  3. (A)(A), kanuni yasağa rağmen işletmeyi kendi adına fiilen işletmeye başladığı an tacir sıfatını kazanır.Cevap
  4. D
    (A)(A), tacir sıfatını kazanamaz; ancak tacir olmanın bütün külfetlerine katlanmakla yükümlü olan 'tacir gibi sorumlu' kişi sayılır.
  5. E
    (A)(A), sadece esnaf işletmesi sınırlarını aştığını ticaret siciline tescil ve ilan ettirdikten sonra tacir sıfatına sahip olabilir.

Cevap

Kanuni yasağa rağmen işletmeyi kendi adına fiilen işletmeye başladığı an tacir sıfatını kazanacağını belirten seçenek doğrudur.
Türk Ticaret Kanunu'nun 12/112/1. maddesi uyarınca bir ticari işletmeyi kendi adına işleten gerçek kişiler tacir sıfatını kazanırlar. Aynı Kanun'un 14/114/1. maddesi, kişisel durumları (memuriyet, hakimlik, avukatlık vb.) nedeniyle ticaret yapması yasak olanların bu yasağa rağmen işletme açmaları durumunda tacir sıfatını kazanacaklarını, ancak bu yasağa aykırı hareket etmenin idari veya cezai sonuçlarına katlanacaklarını açıkça düzenlemiştir. Dolayısıyla (A)(A), restoranı işletmeye başladığı an tacir olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçek kişilerin tacir sıfatını kazanma şartını belirlemek.
Türk Ticaret Kanunu'nun 1212. maddesine göre, bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir.
Gerçek kişilerde tacir sıfatının doğumu fiili bir duruma (işletmeye başlama) dayanır.
2
Kişisel yasakların (memuriyet gibi) tacir sıfatına etkisini analiz etmek.
TTK'nın 1414. maddesi uyarınca, kişisel durumu nedeniyle ticaret yapması yasak olanlar bu yasağa aykırı hareket ederlerse tacir sıfatını kazanırlar.
Kanun koyucu, yasağa aykırı davranan kişinin tacir olmanın getirdiği sorumluluklardan kaçmasını engellemeyi amaçlamıştır.
3
Tescilin etkisini değerlendirmek.
Gerçek kişilerde tescil açıklayıcı (bildirici) etkiye sahiptir; sıfatın kazanılması için ön şart değildir.
Tescil yapılmasa dahi fiilen işletmeye başlama anı tacir sıfatını doğurur.

Anahtar Kavram

Tacir Sıfatının Kazanılmasında Fiililik ve Yasakların Etkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla