Soru

Zorluk: ZorEvliliğin Genel Hükümleri: Eşlerin Hak ve Yükümlülükleri

Evli olan AA ve BB çiftinden AA’nın aşırı harcamaları ve savurganlığı nedeniyle BB, mahkemeye başvurarak eşi AA’nın evlilik birliğini temsil yetkisinin "ailenin sürekli ihtiyaçları" (günlük mutfak masrafları, kira vb.) bakımından da kısıtlanmasını talep etmiş ve mahkeme bu kısıtlama kararına hükmetmiştir. Ancak bu karar henüz ilan edilmemiştir. AA, söz konusu kararın verilmesinden kısa bir süre sonra, her zaman alışveriş yaptığı mahalle bakkalı CC’den, CC’nin kısıtlama kararından haberdar olmadığı bir sırada veresiye olarak yüklü miktarda mutfak alışverişi yapmıştır. 47214721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, bu hukuki işlemden doğan borçtan sorumluluk ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Eşlerden birinin ailenin sürekli ihtiyaçları için birliği temsil yetkisi mahkeme kararıyla dahi kısıtlanamayacağı için, her iki eş de borçtan müteselsilen sorumludur.
  2. Mahkeme kararı ilan edilmediği ve üçüncü kişi konumundaki satıcı durumu bilmediği için, temsil yetkisindeki kısıtlama üçüncü kişiye karşı etkili olmaz ve eşler borçtan müteselsilen sorumlu olmaya devam eder.Cevap
  3. C
    Temsil yetkisi mahkeme kararıyla kısıtlandığı andan itibaren eşler arasındaki müteselsil sorumluluk sona erer, bu nedenle borçtan yalnızca işlemi yapan eş şahsen sorumludur.
  4. D
    Evlilik birliğinin temsili kapsamında yapılan tüm işlemler mahkeme kararıyla kısıtlandığı takdirde geçersiz hale gelir; bu nedenle ne işlem yapan eş ne de diğer eş ödeme yapmakla yükümlüdür.
  5. E
    Satıcı CC, tarafların evli olduğunu bildiği için temsil yetkisinin kısıtlanıp kısıtlanmadığını araştırmakla yükümlüdür; aksi halde kısıtlama kararını bilmese dahi diğer eş sorumlu tutulamaz.

Cevap

Mahkemece verilen temsil yetkisinin kısıtlanması kararı ilan edilmediği ve üçüncü kişi tarafından bilinmediği sürece, üçüncü kişiye karşı hüküm doğurmaz ve eşlerin müteselsil sorumluluğu devam eder.
Türk Medeni Kanunu'nun 190190. maddesine göre, bir eşin birliği temsil yetkisi hakim tarafından kısıtlanabilir. Ancak bu kısıtlamanın üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için kararın ilan edilmiş olması veya üçüncü kişinin bu kısıtlamayı biliyor olması gerekir. Olayda satıcı durumu bilmediği ve karar ilan edilmediği için, kısıtlama satıcıya karşı hüküm ifade etmez ve eşler işlemden müteselsilen sorumlu olur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini ve temsil yetkisini belirleme
Mutfak alışverişi 'ailenin sürekli ihtiyaçları' kapsamında olup eşlerin kanunen birbirini temsil yetkisi vardır (TMKTMK 188/1188/1).
Hangi temsil kuralının uygulanacağını belirlemek için ihtiyacın türü tespit edilmelidir.
2
Mahkeme kararının etkisini değerlendirme
TMKTMK 190190 uyarınca hakimin temsil yetkisini kısıtlama yetkisi vardır, ancak bu kısıtlama üçüncü kişilere karşı ancak ilanla veya bilindiğinin ispatıyla etkili olur.
Mahkeme kararının üçüncü kişilere (satıcıya) karşı ne zaman sonuç doğuracağını saptamak gereklidir.
3
Üçüncü kişinin durumunu analiz etme
Olayda karar ilan edilmemiş ve satıcı durumu bilmemektedir (iyiniyetlidir).
Üçüncü kişinin korunup korunmayacağına karar vermek için bilgi düzeyine bakılır.
4
Sorumluluk sonucuna ulaşma
Kısıtlama satıcıya karşı etkili olmadığı için eşler müteselsilen sorumlu kalır (TMKTMK 189189).
Temsil yetkisi devam ediyormuş gibi hukuki sonuç doğar.

Anahtar Kavram

Temsil Yetkisinin Kısıtlanmasının Üçüncü Kişilere Karşı Etkisi (TMKTMK 190190)
Bu soruyu puanla