Soru

Zorluk: OrtaZilyetlik Kavramı, Türleri ve Kazanılması

AA, maliki olduğu profesyonel bir video kamerasını bir süreliğine kullanması için BB ile bir kira sözleşmesi akdetmiş ve eşyayı BB’ye teslim etmiştir. Kira ilişkisi devam etmekte iken AA, söz konusu kamerayı CC’ye satmış; taraflar kameranın kira süresi nihayetine kadar BB nezdinde kalmaya devam etmesi, ancak bu aşamadan itibaren CC adına zilyetliğin sürdürülmesi hususunda mutabık kalmışlardır. Söz konusu durum BB’ye de usulüne uygun şekilde ihbar edilmiştir.

Bu hukuki sürece ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. CC, kamera üzerindeki zilyetliği "zilyetliğin havalesi" yoluyla kazanmıştır ve bu aşamadan itibaren "asli-dolaylı zilyet" sıfatına haizdir.Cevap
  2. B
    CC'nin zilyetliği kazanma yöntemi "hükmen teslim" olarak nitelendirilir; zira eşya fiilen teslim edilmeden hukuki işlemle devredilmiştir.
  3. C
    BB, kira sözleşmesine dayanarak kamerayı elinde bulundurduğu için satış işleminden sonra "asli-dolaysız zilyet" konumuna yükselmiştir.
  4. D
    AA, satıştan sonra da kamera üzerinde "fer'i-dolaylı zilyet" olarak zilyetlik haklarını korumaya devam etmektedir.
  5. E
    Zilyetliğin geçerli bir şekilde devredilebilmesi için kameranın fiilen CC’ye teslim edilmesi zorunlu olduğundan, CC henüz zilyetliği kazanamamıştır.

Cevap

C kişisi zilyetliği "zilyetliğin havalesi" yoluyla kazanmıştır ve makine üzerindeki "asli-dolaylı" zilyet haline gelmiştir.
Türk Medeni Kanunu'nun 979. maddesine göre, bir üçüncü kişinin özel bir hukuki ilişkiye dayanarak zilyetliği sürdürmesi halinde zilyetlik, teslim gerçekleşmeksizin kazanılabilir. Olayda kamera kiracı BB'dedir ve AA ile CC arasındaki anlaşma sonucu zilyetlik CC'ye geçmiştir. CC, mülkiyet hakkını devraldığı için "asli zilyet", eşyayı BB aracılığıyla elinde tuttuğu için de "dolaylı zilyet" sıfatını kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarafların başlangıçtaki zilyetlik statülerini belirlemek.
AA malik olduğu için asli-dolaylı zilyet, BB kiracı olduğu için fer'i-dolaysız zilyettir.
Zilyetlik türlerinin doğru analizi için başlangıç durumunun tespiti gerekir.
2
Zilyetliğin devir yöntemini analiz etmek.
Eşya üçüncü bir kişide (BB) iken, devreden (AA) ile devralan (CC) arasındaki anlaşma ve üçüncü kişiye yapılan bildirimle zilyetlik devredilmiştir. Bu yöntem "zilyetliğin havalesi"dir (TMK m. 979).
Eşyanın fiilen teslim edilmediği durumlarda hangi teslimsiz kazanım yolunun kullanıldığını belirlemek esastır.
3
Devir sonrası yeni zilyetlik sıfatlarını belirlemek.
CC artık malik sıfatına sahip olduğu için "asli zilyet", eşyayı bir aracı (BB) vasıtasıyla kontrol ettiği için "dolaylı zilyet" olmuştur.
Kazanım sonrası tarafların eşya üzerindeki hukuki konumlarının netleştirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Zilyetliğin Havalesi ve Zilyetlik Türleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla