Siyasi partilerin uyacakları esaslar ve partilerin hukuki denetimine ilişkin yürürlükteki anayasal ve yasal düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?
- ASiyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun nihai denetimi Sayıştay tarafından gerçekleştirilir ve bu denetim sonucuna karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
- BYargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bir siyasi partinin temelli kapatılmasına yönelik davayı yalnızca Adalet Bakanının veya TBMM Başkanlık Divanının talebi üzerine açabilir, kendi inisiyatifiyle (re'sen) dava açma yetkisi bulunmamaktadır.
- Anayasa Mahkemesi, temelli kapatma talebiyle açılan bir davada, dava konusu fiillerin ağırlığına göre ilgili siyasi partinin devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılmasına hükmedebilir.Cevap
- DTemelli kapatılan bir siyasi parti başka bir isimle yeniden kurulamaz, ancak kapatılmaya beyan ve eylemleriyle sebep olan üyeler, yeni kurulacak siyasi partilerde kurucu üye statüsünde görev alabilirler.
- EBir siyasi partinin anayasaya aykırı fiillerin odağı hâline gelmiş sayılabilmesi için, söz konusu yasak eylemlerin partinin büyük kongresi tarafından resmi bir kararla açıkça onaylanması Anayasal bir zorunluluktur.
Cevap
Anayasa Mahkemesinin, dava konusu fiillerin ağırlığına göre ilgili siyasi partinin devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılmasına hükmedebileceğini belirten ifade doğrudur.
Anayasa'nın 69. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi, temelli kapatma yerine, dava konusu fiillerin ağırlığına göre ilgili siyasi partinin devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılmasına karar verebilir. Bu alternatif yaptırım, ölçülülük ilkesi doğrultusunda Anayasa'da açıkça düzenlenmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Siyasi partilerin kapatılma süreci, odak olma kriterleri ve Anayasa Mahkemesinin alternatif yaptırım yetkisi