Soru

Zorluk: OrtaDanıştay: Yapısı ve Görevleri

İdari yargı sisteminin en üst basamağında yer alan Danıştay, anayasal düzenimizde hem bir yüksek mahkeme hem de istişari bir inceleme mercii olarak görev yapmaktadır.

Buna göre, Danıştay'ın anayasal konumu, üye yapısı ve görevlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; ayrıca kanunda gösterilen belli uyuşmazlıklara ilk ve son derece mahkemesi sıfatıyla bakar.Cevap
  2. B
    Üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir ve adliye mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olarak temyiz incelemesini yapar.
  3. C
    Üyelerinin bir kısmı Türkiye Büyük Millet Meclisi, bir kısmı ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir ve norm denetimi yoluyla kanunların anayasaya uygunluğunu inceler.
  4. D
    Üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir ve kamu idarelerinin mali denetimini gerçekleştirerek sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlar.
  5. E
    Üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve yürütme organı ile idare arasındaki görev uyuşmazlıklarını kesin olarak çözüme kavuşturur.

Cevap

Doğru seçenek, Danıştay üyelerinin dörtte üçünün HSK, dörtte birinin Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini ve mahkemenin kanunda belirtilen bazı uyuşmazlıklarda ilk derece mahkemesi olarak görev yaptığını belirten ifadedir.
Mevcut anayasal düzenlemelerimize göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Ayrıca Danıştay, idare mahkemelerinin kararlarını temyizen incelemenin yanı sıra, kanunda gösterilen belli davalara (örneğin Cumhurbaşkanı kararlarına veya ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları) ilk ve son derece mahkemesi sıfatıyla doğrudan bakar. Bu nedenle bu iki doğru bilgiyi eksiksiz şekilde birleştiren ifade hukuken isabetlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Danıştay'ın üye seçim usulünün anayasal dayanağını değerlendirmek.
Üyelerin dörtte üçünün HSK, geriye kalan dörtte birinin ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği tespit edilir.
Yüksek mahkemelerin bağımsızlık ve tarafsızlık ilkeleri gereği karma bir seçim modeli benimsenmiştir.
2
Danıştay'ın yargısal görevlerinin kapsamını belirlemek.
Kural olarak temyiz (son inceleme) mercii olmakla birlikte, anayasa hükmü gereği kanunla gösterilen bazı davalara ilk derece mahkemesi olarak da baktığı belirlenir.
Ülke çapında uygulanacak yönetmelikler veya Cumhurbaşkanı kararları gibi önemli idari işlemlerin doğrudan Danıştay'da dava konusu yapılabilmesi esastır.
3
Seçeneklerdeki diğer kurum özelliklerini elemek.
Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay'a ait anayasal özelliklerin yer aldığı yanlış ifadeler elenerek doğru sonuca ulaşılır.
Her bir yüksek mahkemenin ve kurumun üye yapısı ile görev alanı Anayasada kesin çizgilerle birbirinden ayrılmıştır.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın anayasal yapısı, üye seçimi ve görev sınırları
Bu soruyu puanla