Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİyiniyet Kavramı ve Korunması (Subjektif İyiniyet)

Bir koleksiyoner olan (K), piyasa değeri oldukça yüksek olan tarihi bir vazoyu, tanımadığı bir seyyar satıcıdan faturasız olarak ve piyasa değerinin çok altında bir bedelle satın almıştır. Daha sonra vazonun asıl maliki olan (M) ortaya çıkmış ve vazonun evinden çalındığını ispat etmiştir. (K), vazoyu alırken çalındığını bilmediğini ve iyiniyetli olduğunu iddia ederek vazoyu iade etmekten kaçınmıştır.

Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümleri dikkate alındığında, (K)'nin bu iddiası ve hukuki durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    (K)'nin vazoyu satın alarak ayni hak kazanması, hakların kullanılmasında geçerli olan objektif iyiniyet kuralı çerçevesinde değerlendirilerek hukuken korunur.
  2. B
    Kanun gereği iyiniyetin varlığı asıl olduğundan, (K)'nin sadece vazonun çalıntı olduğunu bilmemesi, satın alma koşullarına bakılmaksızın mutlak surette korunmasını sağlar.
  3. (K), şüpheli satın alma şartları göz önüne alındığında durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermemiş olduğundan iyiniyet iddiasında bulunamaz.Cevap
  4. D
    (K)'nin vazoyu (M)'ye iade etmekten kaçınması, sırf (M)'ye zarar verdiği için doğrudan hakkın kötüye kullanılması yasağı kapsamında değerlendirilir.
  5. E
    Hâkim, kanunda olağandışı satış koşullarına ilişkin yer alan kural içi boşluğu, takdir yetkisini kullanarak doldurur ve (K)'nin mülkiyet hakkını onarır.

Cevap

Durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kişinin iyiniyet iddiasında bulunamayacağını belirten seçenek doğru cevaptır.
Türk Medeni Kanunu'nun 3. maddesine göre, kanunun iyiniyete hukuki bir sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak yasa koyucu bu kurala bir sınır getirmiş ve 'durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz' hükmünü amir kılmıştır. Olayda, çok değerli bir tarihi eserin seyyar bir satıcıdan, belgesiz ve piyasa değerinin çok altında alınması hayatın olağan akışına aykırıdır. Alıcı bu durumda makul bir insanın göstermesi gereken özeni ve dikkati göstermediği (ağır ihmal içinde olduğu) için hukuken iyiniyetli kabul edilmez ve mülkiyeti kazanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki hukuki uyuşmazlığın temelini belirleme
Uyuşmazlık, bir hakkın kazanılmasında alıcının iyiniyetli olup olmadığı ve bu iyiniyetin hukuken korunup korunmayacağıdır.
Hangi hukuki kuralın uygulanacağını tespit etmek için uyuşmazlığın konusunu netleştirmek gereklidir.
2
Türk Medeni Kanunu Madde 3 çerçevesinde iyiniyet ve özen yükümlülüğünü değerlendirme
Kanun, iyiniyetin varlığını asıl kabul etse de (iyiniyet karinesi), durumun gereklerine göre beklenen özeni göstermeyen kimsenin iyiniyet iddiasında bulunamayacağını açıkça emreder.
İyiniyet karinesinin sınırlarını ve istisnalarını bilmek, iddianın geçerliliğini ölçmek için şarttır.
3
Somut olaydaki verileri kanun hükmüne uygulama
Çok değerli tarihi bir vazonun, tanınmayan bir seyyar satıcıdan, faturasız ve piyasa değerinin çok altında alınması olağandışı bir durumdur. Alıcı, bu şüpheli koşullarda gerekli araştırmayı yapmayarak ağır ihmal göstermiş ve özen yükümlülüğünü ihlal etmiştir.
Kişinin iyiniyet iddiasının kanunen dinlenip dinlenmeyeceğini kesinleştirmek için somut olguların kanun lafzıyla örtüşüp örtüşmediği incelenmelidir.

Anahtar Kavram

Subjektif İyiniyet ve Özen Yükümlülüğü Sınırı
Bu soruyu puanla

Konular

İyiniyet Kavramı ve Korunması (Subjektif İyiniyet)

Bu konudan daha fazla soru