Soru

Zorluk: OrtaBorçlunun Temerrüdünün Genel Sonuçları (Gecikme Tazminatı ve Faiz)

Bir borç ilişkisinde borçlunun temerrüde düşmesi halinde alacaklının sahip olduğu "temerrüt faizi" ve "gecikme tazminatı" haklarının hukuki nitelikleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Gecikme tazminatı talep edilebilmesi için borçlunun temerrüde düşmekte kusurlu olması şart değildir; temerrüdün gerçekleşmiş olması yeterlidir.
  2. Temerrüt faizi talep edilebilmesi için alacaklının bir zarara uğradığını ispat etmesi gerekmediği gibi, borçlunun temerrütte kusursuz olması da faiz yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.Cevap
  3. C
    Aşkın zarar (munzam zarar), alacaklının uğradığı zararın temerrüt faizinden daha az olduğu durumlarda, borçlunun kusuru aranmaksızın talep edilen bir tazminat türüdür.
  4. D
    Gecikme tazminatı, para borçlarının geç ifası durumunda tıpkı temerrüt faizi gibi herhangi bir zarar ispatı gerektirmeksizin maktu olarak ödenen bir bedeldir.
  5. E
    Temerrüt faizi ile gecikme tazminatı aynı hukuki şartlara tabi olup, her ikisinin de muaccel olması için borçlunun en az ağır ihmal derecesinde kusurlu olması aranır.

Cevap

Temerrüt faizi talep edilebilmesi için alacaklının zarar ispatına gerek yoktur ve borçlunun kusursuzluğu bu yükümlülüğü kaldırmaz.
Türk Borçlar Kanunu sisteminde temerrüt faizi, para borçlarında alacaklının zararını ispat etmesine gerek kalmaksızın ve borçlu kusursuzluğunu ispat etse dahi ödenmesi gereken maktu bir karşılıktır. Bu durum, para borçlarının niteliği gereği alacaklının parayı kullanamamaktan dolayı her zaman bir zarara uğradığı kabulüne dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Temerrüt faizinin şartlarını değerlendir.
Para borçlarında temerrüt faizi için kusur ve zarar ispatı aranmaz (nesnel sorumluluk).
Para borçlarının geç ifası durumunda alacaklının en azından faiz kadar zarara uğradığı yasal bir varsayımdır.
2
Gecikme tazminatının şartlarını değerlendir.
Gecikme tazminatı için borçlunun kusuru ve alacaklının zararını ispat etmesi şarttır (öznel sorumluluk).
Tazminat hukukunun genel ilkesi gereği, bir zararın tazmini için borca aykırı davranışın kusurlu olması gerekir.
3
Aşkın zarar (munzam zarar) ve diğer özel durumları kontrol et.
Aşkın zarar da kusura dayalıdır ve faizi aşan kısmın ispatı gerekir.
TBK 122 uyarınca, faizi aşan zarar ancak borçlunun kusuru halinde talep edilebilir.

Anahtar Kavram

Temerrüt faizinin nesnel (objektif), gecikme tazminatının ise öznel (kusura dayalı) niteliği.

İpuçları

1
Para borçlarında gecikme faizi (temerrüt faizi) alacaklının zararından bağımsız işler mi?
2
Gecikme tazminatı için borçlunun 'kusurlu' olması gerekip gerekmediğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Borçlunun temerrüdü durumunda sorumluluğun 'kazaya' (beklenmedik hallere) teşmili kuralını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla