Soru

Zorluk: OrtaMirasta Denkleştirme

Muris (M), sağlığında çocuklarından (A)’ya kendi işini kurması ve mesleki hayatına atılması amacıyla bir işyeri (dükkân) devretmiştir. Muris (M) öldüğünde, diğer yasal mirasçılar bu taşınmazın miras payına mahsuben verildiğini ileri sürerek terekeye iadesini talep etmektedir. Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, bu olaydaki denkleştirme yükümlülüğünün hukuki niteliği ve uygulanma yöntemi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Altsoya yapılan bu tür kazandırmalar, muris tarafından aksine açık bir arzu belirtilmedikçe denkleştirmeye tabidir ve mirasçı dükkânı aynen veya mirasın açıldığı zamandaki değeriyle geri vermekle yükümlüdür.Cevap
  2. B
    Söz konusu kazandırma sadece saklı payları ihlal ettiği ölçüde tenkis davasına konu olabilir; mirasta denkleştirme sadece murisin sağlığında yaptığı yazılı bir sözleşme ile mümkün olur.
  3. C
    Altsoy, murisin sağlığında yaptığı bu kazandırmayı ancak devir tarihindeki rayiç bedeli üzerinden nakden iade etmek zorundadır; malın aynen iadesi kanunen mümkün değildir.
  4. D
    Denkleştirme yükümlülüğü sadece murisin ölümü anında tereke borca batıksa söz konusu olur; aksi takdirde yasal mirasçılar arasında denkleştirme talep edilemez.
  5. E
    Altsoya yapılan bu tür kazandırmaların iadesi için murisin sağlığında 'denkleştirme yapılacaktır' şeklinde bir irade beyanı şarttır; aksi halde kazandırma iadesiz sayılır.

Cevap

Altsoya yapılan sermaye niteliğindeki kazandırmalar, muris aksini belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir ve mirasçı malı aynen veya mirasın açıldığı andaki değeriyle iade edebilir.
Türk Medeni Kanunu'na göre, murisin altsoyuna (çocuklarına) verdiği kuruluş sermayesi, çeyiz veya işyeri gibi kazandırmalar, muris aksini açıkça belirtmedikçe miras payına mahsuben verilmiş sayılır. Bu bir yasal karinedir. İade yükümlüsü olan mirasçı, dilerse malı aynen geri verir, dilerse mirasın açıldığı tarihteki değerini kendi payından düşürür.

Adım Adım Çözüm

1
Kazandırmanın niteliğini ve mirasçının sıfatını belirleme
Kazandırma 'altsoya' (evlada) yapılmış ve 'mesleki istikbal' (işyeri) amacı taşımaktadır.
Türk Medeni Kanunu (TMK) 669/2669/2 maddesine göre altsoya yapılan bu tür kazandırmalar denkleştirmeye tabi kabul edilir.
2
Kanuni karineyi uygulama
Muris aksi yönde bir beyanda bulunmadığı sürece bu kazandırmanın miras payına mahsuben yapıldığı varsayılır.
Altsoy için denkleştirmede asıl olan iade yükümlülüğüdür; murisin susması iadeyi gerektirir.
3
İade yöntemini seçme
Mirasçı, dükkânı aynen terekeye döndürebilir veya mirasın açıldığı (murisin öldüğü) andaki değeri üzerinden mahsup yoluna gidebilir.
TMK 671671 ve 672672 maddeleri uyarınca denkleştirme değeri 'mirasın açıldığı an' üzerinden belirlenir ve seçim hakkı iade yükümlüsündedir.

Anahtar Kavram

Mirasta Denkleştirme Karinesi ve İade Usulü

Daha Fazla Pratik

Murisin denkleştirme dışı tutma iradesini hangi şekil şartıyla (açık beyan, vasiyetname vb.) gösterebileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla