Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGenel Şartlar (Zenginleşme, Fakirleşme ve İlliyet Bağı)

Bay (A), ticari bir borcunu tasfiye etmek amacıyla Bay (B)’nin banka hesabına göndermek istediği 10.00010.000 TL tutarı, mobil bankacılık üzerinden yaptığı bir rakam hatası sonucunda Bay (C)’nin hesabına yatırmıştır. Bay (C)’nin bankaya olan muaccel bir kredi borcu nedeniyle banka sistemi, hesaba giren bu tutarı anında kredi borcuna mahsup etmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri ve sebepsiz zenginleşmenin genel şartları dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bay (C)’nin malvarlığında fiziki ve nakdi bir artış gerçekleşmediği için sebepsiz zenginleşmenin en temel unsuru olan zenginleşme şartı oluşmamıştır.
  2. Bay (C)’nin bankaya olan borcunun azalması (pasifin azalması) hukuken bir zenginleşme teşkil eder ve diğer şartların da varlığı halinde iade borcu doğurur.Cevap
  3. C
    Banka tarafından otomatik mahsup işlemi yapıldığı için Bay (A) ile Bay (C) arasındaki illiyet bağı kesilmiş sayılır ve talep ancak bankaya karşı yöneltilebilir.
  4. D
    Bay (A) bu ödemeyi kendi dikkatsizliği (hatası) sonucu yaptığı için bu durum ahlaki bir ödevin ifası sayılır ve geri istenmesi mümkün değildir.
  5. E
    Sebepsiz zenginleşme davasının açılabilmesi için zenginleşen Bay (C)’nin bu süreçte ağır kusurlu veya kötüniyetli olması kurucu bir şarttır.

Cevap

Bay (C)’nin bankaya olan borcunun azalması (pasifin azalması) hukuken bir zenginleşme teşkil eder ve diğer şartların da varlığı halinde iade borcu doğurur.
Sebepsiz zenginleşmenin gerçekleşmesi için zenginleşenin malvarlığında bir artış olması gerekir. Bu artış, aktifin çoğalması şeklinde olabileceği gibi, mevcut bir borcun ödenmesi veya bir yükümlülükten kurtulma şeklinde pasifin azalması (negatif zenginleşme) yoluyla da gerçekleşebilir. Olayda (C), bankaya olan borcunun (A) tarafından ödenmesiyle ekonomik bir avantaj elde etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Zenginleşme unsurunun analiz edilmesi
Bay (C)'nin bankaya olan 10.00010.000 TL tutarındaki kredi borcu ödenmiştir.
Zenginleşme, malvarlığının aktifinin artması (para girişi) veya pasifinin azalması (borçtan kurtulma) yoluyla gerçekleşebilir; burada pasif azalmıştır (negatif zenginleşme).
2
Fakirleşme ve illiyet bağının kontrol edilmesi
Bay (A)'nın malvarlığından 10.00010.000 TL çıkmış ve bu çıkış Bay (C)'nin borcunun kapanmasına doğrudan sebep olmuştur.
Zenginleşme ile fakirleşme arasında uygun illiyet bağı mevcuttur.
3
Haklı sebep olup olmadığının değerlendirilmesi
Bay (A) ile Bay (C) arasında bu para transferini haklı kılacak bir sözleşme, kanuni yükümlülük veya kazandırma sebebi bulunmamaktadır.
Hata sonucu yapılan transfer 'haklı sebep yokluğu' şartını sağlar.

Anahtar Kavram

Negatif Zenginleşme (Pasifin Azalması)

Daha Fazla Pratik

İyiniyetli zenginleşenin iade borcunun kapsamını (TBK 79) inceleyerek, elden çıkma hallerindeki sorumluluğu gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Genel Şartlar (Zenginleşme, Fakirleşme ve İlliyet Bağı)

Bu konudan daha fazla soru