Soru

Zorluk: ZorKamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi

Bir mülki idare amirliği, bölgedeki asayiş ve güvenliği optimize etmek amacıyla yasal yetkisini kullanarak belirli bir caddenin trafik akışını tek yönlü hale getirmiş ve cadde üzerindeki duraklama alanlarını iptal etmiştir. Bu düzenleme kentin genel trafik yükünü hafifletmesine rağmen, o caddede yer alan ve tek giriş-çıkışı bu yola bakan büyük bir lojistik merkezinin operasyonel kabiliyetini imkânsız hale getirmiş; merkezin faaliyetlerini başka bir noktaya taşımasına neden olacak derecede ağır bir ekonomik kayıp yaratmıştır. Yapılan idari düzenlemenin kamu yararı taşıdığı ve usulüne uygun olduğu yargı mercilerince de tespit edilmiştir.

Söz konusu lojistik merkezinin uğradığı bu zararın, idare tarafından tazmin edilmesi zorunluluğu aşağıdaki sorumluluk ilkelerinden hangisinin bir sonucudur?

  1. A
    Risk (tehlike) ilkesi
  2. B
    Sosyal risk ilkesi
  3. Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesiCevap
  4. D
    Hizmet kusuru
  5. E
    Kişisel kusur

Cevap

Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi
İdare hukukunda 'kamu külfetleri karşısında eşitlik' (fedakarlığın denkleştirilmesi) ilkesi, idarenin yürüttüğü tamamen hukuka uygun bir faaliyetin, kamu yararı sağlamasına rağmen toplumun genelinden ziyade belirli bir kişi veya grup üzerinde 'özel ve olağanüstü' bir zarar yaratması durumunda devreye girer. Olayda trafik düzenlemesi yasaldır ve kamu yararı taşımaktadır, ancak lojistik merkezinin faaliyetini imkânsız kılarak ona genel külfetin ötesinde bir fedakarlık yüklemiştir. Bu durumun tazmini bu ilkeye dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin hukukiliğini analiz et
İşlemin yasal yetkiye dayandığı ve hukuka uygun olduğu saptanmıştır.
Sorumluluğun 'kusura' mı yoksa 'kusursuzluğa' mı dayanacağını belirlemek için işlemin hukuka uygunluğu ön şarttır.
2
Zararın niteliğini değerlendir
Zarar, toplumun genelinin katlandığı külfetin ötesinde, sadece belirli bir işletme için 'özel ve olağanüstü' bir boyuttadır.
Bu ilkenin uygulanabilmesi için zararın herkesin paylaştığı genel bir rahatsızlıktan ziyade, bireyselleşmiş ve ağır bir kayıp olması gerekir.
3
Kusursuz sorumluluk türleri arasında eleme yap
Zararın kaynağı tehlikeli bir faaliyet (risk) veya terör eylemi (sosyal risk) değil, hukuka uygun bir kamu yararı tasarrufudur.
Dayanak, kamu yararı için bir kişinin katlandığı fedakarlığın toplumca paylaşılması (denkleştirilmesi) düşüncesidir.

Anahtar Kavram

Fedakarlığın Denkleştirilmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla