Soru

Zorluk: OrtaYazılı Kaynaklar ve Hiyerarşi

Türk Medeni Hukuku'nda yazılı kaynaklar hiyerarşisi ve 20172017 Anayasa değişiklikleri ile getirilen düzenlemeler dikkate alındığında; bir somut olayda aynı konuyu düzenleyen bir "Kanun" hükmü ile "Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi" hükmünün birbiriyle çelişmesi durumunda, hâkimin hukuken yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasa uyarınca kanun hükmünü esas alarak uyuşmazlığı çözer.Cevap
  2. B
    Çatışan iki normdan daha sonraki tarihte yürürlüğe girmiş olanı "lex posterior" ilkesi gereği esas alır.
  3. C
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesini "özel hüküm" kabul ederek kanun hükmüne tercih eder.
  4. D
    Yazılı kaynaklar arasında bir çelişki olduğu için "hukuk boşluğu" bulunduğuna karar vererek örf ve adet hukukuna başvurur.
  5. E
    Her iki normun da uygulanabilirliğini askıya alarak uyuşmazlığı çözmekten kaçınır ve yasama organından görüş bekler.

Cevap

Hâkim, Anayasa uyarınca kanun hükmünü esas alarak uyuşmazlığı çözmelidir.
Anayasa'nın 104104. maddesinin 88. fıkrasında yer alan açık düzenleme uyarınca; kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamayacağı gibi, mevcut bir kanun hükmü ile bir kararname hükmünün çelişmesi durumunda hâkim, hiyerarşik olarak üstün olan kanun hükmünü uygulamakla yükümlüdür. Bu durum hukuk devletinin ve normlar hiyerarşisinin temel bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Çelişen normların türlerini ve hiyerarşik konumlarını belirle.
Kanun (Üst Norm) ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Alt Norm).
Normlar hiyerarşisinde kanunlar, olağan dönem CBK'larının üstünde yer alır.
2
20172017 Anayasa değişikliği ile getirilen çatışma kuralını uygula.
Anayasa'nın 104104. maddesinin 88. fıkrasındaki kuralın işletilmesi.
Anayasa açıkça "Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde farklı hükümler bulunması hâlinde, kanun hükümleri uygulanır" demektedir.

Anahtar Kavram

Normlar Hiyerarşisi (Lex Superior)
Bu soruyu puanla