Anayasa Hukukunun Genel Esasları
69 soru
Anayasa hukukunda kurucu iktidar; yeni bir anayasa yapma veya mevcut bir anayasada değişiklik yapma yetkisini ifade eden "asli" ve "tali" kurucu iktidar şeklinde ikiye ayrılmaktadır. Bu iktidar türlerinin hukuki nitelikleri, ortaya çıkış koşulları ve sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Anayasa hukukunda anayasalar; yapılış usulleri, metin yapıları ve değiştirilme prosedürleri gibi çeşitli kriterlere göre sınıflandırılmaktadır. Bu bağlamda, 'yazılı-yazısız' ve 'sert-yumuşak' anayasa ayrımına ilişkin teorik yaklaşımlar ve Türk anayasa tarihi uygulamaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi anayasa doktrini bakımından doğrudur?
Günümüzde en yaygın uygulama alanı bulan temsili demokrasi ile sadece bazı İsviçre kantonlarında örnekleri görülen doğrudan demokrasi arasında bir orta yol olarak kabul edilen; halkın temsilcilerini seçtiği ancak çeşitli araçlarla (halk vetosu, halk teşebbüsü vb.) yönetime doğrudan müdahale edebildiği demokrasi tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasa hukuku doktrininde, yasama ve yürütme organları arasındaki ilişkinin niteliğine göre hükümet sistemleri çeşitli sınıflara ayrılmaktadır. Yürütme organının müstakil bir kişiliğinin bulunmadığı, yasama organının bir 'kurulu' veya 'encümeni' niteliğinde olduğu, devlet başkanlığı makamının sembolik dahi olsa ayrıca düzenlenmediği ve yasama organının yürütmeyi her an görevden alabilmesine karşın yürütmenin fesih yetkisinin bulunmadığı hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Federal devletler ile konfederasyonlar, birden fazla siyasi birimin bir araya gelmesiyle oluşmaları bakımından benzerlik gösterseler de hukuki nitelikleri ve yapısal özellikleri açısından temel farklılıklara sahiptir. Bu iki devlet yapısının karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Anayasa hukukunda; belirli bir sayıdaki seçmenin imza toplayarak bir kanun projesini parlamentonun gündemine getirmesini veya doğrudan doğruya halkın oyuna sunmasını sağlayan yarı doğrudan demokrasi aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasa hukukunda, hukuksal bir süreklilik içerisinde hareket eden ve yetkisini mevcut bir anayasadan alarak, yine o anayasanın öngördüğü usullerle anayasada değişiklik yapabilen iktidar türü aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasa hukukunda anayasalar, değiştirilme usullerinin zorluk derecesine göre bir ayrıma tabi tutulmaktadır. Buna göre, değiştirilmesi için normal kanunların kabulü için aranan usul ve çoğunluklardan daha farklı bir yöntemin öngörülmediği anayasa türü aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasa hukukunda anayasalar; değiştirilme usullerinin zorluk derecesi, içerikleri ve metin yapılarına göre çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulmaktadır. Bu bağlamda bir anayasanın 'sert (katı)' bir anayasa olarak nitelendirilebilmesi için belirli kriterlerin varlığı aranmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir anayasanın sert (katı) yapıda olduğunu gösteren teknik kriterlerden biri değildir?
Yarı doğrudan demokrasi uygulamalarında seçmenlerin, seçtikleri temsilcilerin (milletvekillerinin veya belediye başkanlarının) hizmetlerinden memnun kalmamaları durumunda, belirli bir imza sayısına ulaşarak bu kişilerin görevine son verilmesini ve yeni bir seçim yapılmasını sağlayan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasacılık (konstitüsyonelizm) hareketi, tarihsel süreçte devlet iktidarının keyfi kullanımının engellenmesi ve bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin hukuki güvenceye kavuşturulması amacıyla ortaya çıkmıştır.
Buna göre, anayasacılık hareketlerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasa hukukunda, anayasa metninin değiştirilmesi için normal kanunların kabulünde uygulanan usul ve çoğunluklardan daha ağır şartlar aranmayan, yani bir kanun gibi kolayca değiştirilebilen anayasa türü aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasa hukukunda, bir anayasanın değiştirilmesi için normal kanunların kabulünde uygulanan usul ve çoğunluklardan daha nitelikli şartların (üye tamsayısının 3/5 çoğunluğu gibi) aranması veya bazı maddelerinin değiştirilmesinin yasaklanması, bu anayasanın aşağıdaki türlerden hangisi kapsamında olduğunu gösterir?
Anayasa hukuku doktrininde; yasama ve yürütme kuvvetlerinin tek bir organda toplandığı, yürütme organının meclisin bir kurulu veya komisyonu gibi hareket ettiği ve meclis tarafından her zaman görevden alınabildiği hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Devlet biçimleri kapsamında üniter ve federal devlet yapıları arasındaki farklar göz önüne alındığında, yasama yetkisinin paylaşımı ve yerinden yönetim esaslarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Devletin yapısı bakımından üniter devlet ve federal devlet modelleri arasındaki temel farklar ile birleşik yapılı devletlerin hukuki niteliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Anayasa hukukunda anayasalar, değiştirilme usullerinin zorluğuna göre 'sert' ve 'yumuşak' olarak ikiye ayrılır. Bir devletin anayasasında değiştirilmesi yasaklanmış herhangi bir hüküm (değiştirilemez madde) bulunmamasına karşın; anayasa metninde yapılacak değişiklikler için meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun onayı ve ardından zorunlu bir halk oylaması (referandum) süreci şart koşulmuştur. Buna göre, söz konusu anayasanın hukuki karakteriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Yarı doğrudan demokrasi araçları, temsili sistem ile doğrudan katılım mekanizmalarını sentezleyerek halkın yasama sürecindeki rolünü farklı safhalarda belirginleştirir. Bu bağlamda, parlamentonun iradesiyle ortaya çıkan bir kanun metninin, seçmenlerin talebiyle halkoyuna sunularak reddedilmesi imkânı ile seçmenlerin bizzat yeni bir düzenleme yapılmasını istemesi süreçleri arasındaki niteliksel farklar önem taşır.
Buna göre, 'halk vetosu' ve 'halk teşebbüsü' araçlarının hukuki nitelikleri ve işleyişleri bakımından karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Anayasa hukukunda iktidarların tasnifi ve yetki sınırları göz önünde bulundurulduğunda; asli kurucu iktidar ile tali kurucu iktidar arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu iki gücün hukuki mahiyeti, meşruiyet temelleri ve işleyiş prensipleri açısından en kapsayıcı ve doğru değerlendirmeyi içermektedir?
Anayasa hukukunda, iktidarın kaynağı ve yetki sınırları bakımından "tali kurucu iktidar" (kurulmuş kurucu iktidar) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?