Yürütme

140 soru

1982 Anayasası’nın $124$ . maddesinde düzenlenen yönetmelik çıkarma yetkisi ve bu işlemlerin tabi olduğu anayasal esaslar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilirler.

Yönetmelik çıkarma yetkisi, anayasal sistemimizde yalnızca merkezi idare teşkilatı içerisinde yer alan Cumhurbaşkanlığı makamı ile bakanlıklara tanınmış bir yetkidir.

Yönetmelikler hiyerarşik olarak yalnızca kanunlara dayanabilir; Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasına yönelik yönetmelik çıkarılması mümkün değildir.

Anayasa'nın amir hükmü gereğince, idare tarafından çıkarılan tüm yönetmeliklerin yürürlüğe girebilmesi için Resmî Gazete’de yayımlanması zorunludur.

Kamu tüzel kişileri tarafından çıkarılan yönetmeliklerin yargısal denetimi, kapsamı ne olursa olsun doğrudan ve ilk derece mahkemesi olarak Danıştay tarafından yapılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilirler.

Cevap

Yönetmelikler; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri tarafından, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkarılır.

Doğru seçenek, Anayasa'nın

124

. maddesindeki yetkili mercileri (Cumhurbaşkanı, bakanlıklar, kamu tüzel kişileri) ve dayanak normları (kanun ve CBK) eksiksiz ve doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın

124

. maddesinin kapsamını analiz et.

Yönetmelik çıkarabilecek merciler; Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileridir.

Yetki unsurunun yasal dayanağını tespit etmek için.

Yönetmeliklerin dayanak normlarını belirle.

Yönetmelikler hem 'Kanun' hem de 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' (CBK) hükümlerine dayanabilir.

Yönetmeliklerin normlar hiyerarşisindeki yerini ve amacını anlamak için.

Yayımlanma ve denetim usullerini gözden geçir.

Resmî Gazete'de yayımlanma şartı kanuna bırakılmıştır; yargısal denetim ise yönetmeliğin kapsamına göre (ülke çapı/yerel) Danıştay veya idare mahkemeleri tarafından yapılır.

Usul ve denetim yönünden hatalı seçenekleri elemek için.

Anahtar Kavram

Yönetmelik Çıkarma Yetkisi ve Anayasal Çerçeve

Daha Fazla Pratik

Yönetmeliklerin yürürlüğe giriş tarihi ile ilgili kanuni düzenlemeleri ve Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı diğer idari davaları inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 102Soru →

Türkiye Cumhuriyeti’nin idari yapısı içerisinde, yürütme organının denetim gücünü temsil eden Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

2017 Anayasa değişikliği ile Kurula, mevcut yetkilerine ek olarak idari soruşturma yapma yetkisi de verilmiştir.

Kurul, anayasal bir zorunluluk gereği yargı organlarının işleyişi ve kararları üzerinde de denetim yetkisini kullanır.

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve sendikalar, Kurulun görev alanı dışında kalan özel yapılar olarak tanımlanmıştır.

Kurulun tüm üyeleri ve başkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından dört yıllık süre için seçilir.

Kurulun işleyişi ve üyelerinin özlük hakları, Anayasa uyarınca sadece kanun ile düzenlenebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2017 Anayasa değişikliği ile Kurula, mevcut yetkilerine ek olarak idari soruşturma yapma yetkisi de verilmiştir.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu'na 2017 Anayasa değişikliği ile idari soruşturma yapma yetkisi verilmiştir.

Doğru ifade, 2017 Anayasa değişikliği ile Kurulun görev tanımına 'idari soruşturma' yapma yetkisinin eklendiğini belirten seçenektir. Bu değişiklik öncesinde Kurul yalnızca inceleme, araştırma ve denetleme yapabiliyordu.

Adım Adım Çözüm

DDK'nın anayasal statüsünü belirle.

DDK, Anayasa'nın 108. maddesinde düzenlenen ve doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir denetim organıdır.

Kurulun hiyerarşik konumunu anlamak, yetkilerinin kaynağını belirlemek için gereklidir.

2017 Anayasa değişikliklerinin Kurul yetkilerine etkisini analiz et.

2017 değişikliği ile 'inceleme, araştırma ve denetleme' yetkilerine 'idari soruşturma' yetkisi eklenmiştir.

Güncel anayasal mevzuatta yapılan kritik değişikliği tespit etmek soruyu çözmek için anahtardır.

Kurulun denetim kapsamını ve istisnalarını kontrol et.

Yargı organları hariç tüm kamu kurumları, sendikalar ve meslek kuruluşları denetim kapsamındadır.

Hangi kurumların denetlenebileceği bilgisini kullanarak yanlış seçenekleri elemek gerekir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Yetkileri ve 2017 Değişiklikleri

İpuçları

Devlet Denetleme Kurulu'nun 2017'de değişen en kritik yetkisini hatırlayın.

DDK'nın denetleyemediği tek kurum grubunun yargı olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile düzenlenen diğer anayasal kurumları (Örn: MGK Genel Sekreterliği) gözden geçirin.

Tahmini Süre:50s

Soru 103Soru →

Türkiye Cumhuriyeti’nde yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanının seçilme yeterliliği ve aday gösterilme usulleriyle ilgili $1982$ Anayasası hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hukuken isabetli bir tespittir?

Siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

5\%

’ini almış olan siyasi partiler ile en az

100.000

seçmen aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip ilköğretim mezunu bir Türk vatandaşı olmak yeterlidir.

Seçmenler tarafından aday gösterilmek isteyen bir kişi için en az

50.000

seçmenin imzalı teklifi anayasal bir zorunluluktur.

Cumhurbaşkanlığı adaylığı için yapılacak başvurular ve adaylık listeleri, seçim takvimine uygun olarak doğrudan TBMM Başkanlığına sunulur.

Siyasi partilerin aday gösterebilmesi için mecliste en az

10

milletvekiline sahip olmaları veya son genel seçimde barajı geçmiş olmaları gerekir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az $5\%$ ’ini almış olan siyasi partiler ile en az $100.000$ seçmen aday gösterebilir.

Cevap

Siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000 seçmenin aday gösterebilmesi hukuken doğrudur.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000 seçmen aday gösterebilir. Bu seçenek tüm yasal yolları eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Adaylık yeterlilik şartlarını belirleme

Kırk yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği ve Türk vatandaşlığı şartlarının bir arada bulunması gerekir.

Anayasal seçilme kriterlerini yanlış seçeneklerden ayırmak için gereklidir.

Aday gösterme usullerini tasnif etme

Üç farklı yol mevcuttur: Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler (tek başına veya birlikte) ve 100.000 seçmen.

Anayasa'nın 101. maddesindeki güncel düzenlemeyi analiz etmek için gereklidir.

Kurumsal ve rakamsal verileri doğrulama

İmza sayısının 100.000, oy oranının %5 olduğu ve sürecin YSK tarafından yönetildiği teyit edilir.

Çeldiricilerdeki yanlış sayısal değerleri ve kurum isimlerini tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Aday Gösterme Yetkisi ve Seçilme Yeterliliği

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 104Soru →

Yürürlükteki Anayasa hükümlerine göre, yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı'nın adaylık süreci ve seçilme şartları bağlamında aşağıdakilerden hangisi hukuken yerinde bir tespittir?

Siyasi parti grupları, en az

100.000

seçmen veya son seçimde toplam geçerli oyların en az

\%

5

’ini alan partiler aday gösterebilir.

Aday olabilmek için

40

yaşını doldurmak ve en az bir dönem milletvekilliği yapmış olmak gerekir.

Cumhurbaşkanı adayı gösterebilmek için siyasi partilerin son genel seçimde ülke barajını geçmiş olmaları zorunludur.

En az elli bin seçmenin yazılı teklifi ile Cumhurbaşkanı adayı gösterilmesi mümkündür.

Cumhurbaşkanı adayı olacak kişinin yükseköğrenim görmüş bir milletvekili olması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, en az $100.000$ seçmen veya son seçimde toplam geçerli oyların en az $\%$ $5$ ’ini alan partiler aday gösterebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı; siyasi parti grupları, en az yüz bin seçmen veya son milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler tarafından aday gösterilebilir.

Doğru ifade,

1982

Anayasası'nın

101

. maddesinde yapılan

2017

değişikliği ile uyumludur. Bu maddeye göre adaylık; siyasi parti grupları, en az yüz bin seçmen veya son genel seçimde toplam oyların en az

\%

5

’ini alan partilerce gerçekleştirilebilir.

Adım Adım Çözüm

Seçilme yeterliliği kriterlerini hatırla.

40

yaş, yükseköğrenim,

Türk

vatandaşı ve milletvekili seçilme yeterliliği.

Anayasa'nın

101

. maddesi temel şartları belirler.

Aday gösterme usullerini analiz et.

Üç farklı kanal: Siyasi parti grupları,

\%

5

oy alan partiler (tek/beraber) ve

100.000

seçmen.

2017

değişikliği ile adaylık yolları genişletilmiştir.

Seçeneklerdeki hukuki doğruluğu denetle.

Sayısal verilerin ve statü şartlarının doğruluğu teyit edilir.

Hukuk sorularında teknik terim ve sayısal değer uyumu esastır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Adaylık ve Seçilme Şartları

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçiminin turları ve salt çoğunluk kuralını inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 105Soru →

1982 Anayasası’nın 2017 değişiklikleri sonrası güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Siyasi parti grupları, Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilirler.

Cumhurbaşkanlığına seçmenler tarafından aday gösterilebilmek için en az

50.000

seçmenin imzası yeterlidir.

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği devam eder, ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.

İlk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci Pazar günü ikinci oylama yapılır.

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığına seçmenler tarafından aday gösterilebilmek için en az $50.000$ seçmenin imzası yeterlidir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığına seçmenler tarafından aday gösterilebilmek için gerekli olan imza sayısı 50.000 değil, en az 100.000'dir.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Dolayısıyla elli bin seçmen imzasıyla aday gösterilebileceği ifadesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Adaylık kriterlerini gözden geçir

Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100.000 seçmen aday gösterebilir.

Anayasa'nın 101. maddesi aday gösterme usullerini belirler.

Seçmen imzası şartını doğrula

Gerekli imza sayısının 100.000 olduğu tespit edilir.

50.000 rakamı kanuni veya anayasal bir dayanağı olmayan yanıltıcı bir veridir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçim Usulü

İpuçları

Adaylık için gerekli seçmen imza sayısını hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda seçimlerin ne kadar süre içinde yapılacağını inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 106Soru →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasının tek adaylı bir referanduma (halk oylamasına) dönüşmesi ve bu oylamada adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu ( $50\% + 1$ ) alamaması durumunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.

Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimleri birlikte yenilenir.

En geç kırk beş gün içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yeni bir Cumhurbaşkanı seçilir.

Yüksek Seçim Kurulu tarafından seçimler iptal edilir ve bir yıl süreyle ertelenir.

Mevcut Cumhurbaşkanı, bir sonraki olağan genel seçimlere kadar görevine devam eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.

Cevap

Sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına tek adayın kalması halinde bu oylama referandum usulüyle yapılır. Eğer aday geçerli oyların salt çoğunluğunu (

50\% + 1

) alamazsa, Anayasa açıkça 'sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir' hükmünü amirdir. Bu durumda TBMM seçimleri etkilenmez.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylama kurallarını analiz et.

İkinci oylamaya tek aday kalması durumunda oylama referandum şeklinde yapılır.

Anayasa Madde 101 uyarınca aday eksilmesi durumunda izlenecek usul budur.

Referandumun başarısızlık sonucunu belirle.

Aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa seçim yenilenir.

Anayasa metni, bu durumda yasama organının etkilenmeyeceğini, sadece başarısız olan seçimin (Cumhurbaşkanlığı) tekrarlanacağını belirtir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçim Başarısızlığı ve Seçimlerin Yenilenmesi

İpuçları

Cumhurbaşkanlığı seçim süreci sonuçlanmadığında hangi organın seçimi havada kalır?

Anayasa'nın 101. ve 116. maddeleri arasındaki farka dikkat edin; biri sürecin kendiliğinden yenilenmesini, diğeri siyasi bir kararla yenilenmeyi düzenler.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle boşalması durumunda seçim takviminin nasıl işlediğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 107Soru →

Güncel anayasal mevzuat çerçevesinde, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantılarında görüşülecek konuları içeren gündemin oluşturulması yetkisi ve bu süreçte teklif sunma hakkı bulunan makamlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Cumhurbaşkanı — Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı

MGK Genel Sekreteri — Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Milli Savunma Bakanı

Cumhurbaşkanı — Milli Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı

Cumhurbaşkanı yardımcısı — Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanları

Cumhurbaşkanı — Kurulun tüm sivil ve askeri üyelerinin salt çoğunluğu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı — Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

1982 Anayasası'nın 118. maddesinin güncel metnine göre, Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Bu düzenleme 2017 anayasa değişiklikleriyle mevcut halini almıştır.

Adım Adım Çözüm

MGK'nın çalışma usulünü düzenleyen Anayasa'nın 118. maddesini inceleyin.

Gündem belirleme yetkisinin yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı'na ait olduğu görülür.

Yürütme organının en üst yetkilisi olarak devletin milli güvenlik siyasetinden sorumlu olması.

2017 anayasa değişiklikleriyle gündem önerisi sunma hakkı verilen yeni makamı tespit edin.

Başbakanlık makamının kaldırılmasıyla 'Cumhurbaşkanı yardımcıları' öneri sunma yetkisine dahil edilmiştir.

Yönetim yapısındaki değişikliğin kurumsal işleyişe yansıtılması.

Askeri kanattan öneri sunabilecek tek makamı ayırt edin.

Sadece Genelkurmay Başkanı'nın öneri sunma yetkisi bulunmaktadır; kuvvet komutanları bu kapsama girmez.

Hiyerarşik düzen içerisinde askeri görüşün tek bir kanaldan iletilmesi prensibi.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu Gündeminin Oluşturulması

Daha Fazla Pratik

MGK'nın 2017 değişikliği ile üye yapısından çıkarılan (Jandarma Genel Komutanlığı gibi) ve yeni eklenen (Cumhurbaşkanı Yardımcıları) makamları tekrar gözden geçirin.

Tahmini Süre:50s

Soru 108Soru →

Cumhurbaşkanı tarafından, ülke genelinde kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması nedeniyle süresi $6$ ay olan bir olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmiştir. Bu sürenin bitimine yakın, ilan gerekçelerinin ortadan kalkmaması sebebiyle OHAL süresinin uzatılması gündeme gelmiştir.

** $1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, bu durumda OHAL süresinin uzatılmasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?**

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle süreyi her defasında en fazla

4

ay uzatabilir.

Cumhurbaşkanı, gerek gördüğü hallerde ilan ettiği OHAL süresini tek başına en fazla

6

ay daha uzatabilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemine gerek duymaksızın süreyi her defasında

6

ay uzatabilir.

Savaş hali söz konusu olsa dahi, bir defada yapılacak uzatma süresi

4

ayı geçemez.

Olağanüstü hal ilanı kararı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylandığında, süre kendiliğinden

1

yıl uzatılmış sayılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle süreyi her defasında en fazla $4$ ay uzatabilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Cumhurbaşkanının istemiyle olağanüstü hal süresini her defasında en fazla

4

ay uzatabileceği ifadesi doğrudur.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Cumhurbaşkanının istemiyle olağanüstü hal süresini her defasında en fazla

4

ay uzatabileceğini belirten seçenek doğrudur.

1982

Anayasası'nın

119

. maddesine göre; Cumhurbaşkanı süresi

6

ayı geçmemek üzere OHAL ilan edebilir, ancak bu sürenin uzatılması yetkisi TBMM'ye aittir ve her uzatma kararı en fazla

4

aylık bir dönemi kapsayabilir.

Adım Adım Çözüm

OHAL ilanı ve uzatma yetkilisini belirleme

İlan Cumhurbaşkanı tarafından, uzatma ise Cumhurbaşkanının istemi üzerine TBMM tarafından yapılır.

1982

Anayasası

119

. madde uyarınca yürütme ve yasama arasındaki yetki paylaşımı bu şekildedir.

Süre sınırlarını kontrol etme

İlk ilan en fazla

6

ay, her bir uzatma ise en fazla

4

ay olabilir.

Anayasal denetim mekanizması gereği yasamanın süreci belirli aralıklarla değerlendirmesi hedeflenmiştir.

İstisnai durumları değerlendirme

Savaş halinde

4

aylık süre sınırı uygulanmaz.

Savaşın getirdiği zorunluluklar nedeniyle süre kısıtlaması kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) Süre ve Yetki Rejimi

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetimi ve TBMM onay sürecini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 109Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev, sorumluluk ve hukuki statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görev ve yetkileriyle ilgili işlemlerinden dolayı münhasıran Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından atanan bir bakanın milletvekilliği sıfatı, atama kararıyla birlikte kendiliğinden sona erer.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevlerine başlamadan önce Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde andiçmek zorundadırlar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, bakanların siyasi faaliyetlerini denetlemek amacıyla gensoru önergesi verebilir ve güvensizlik oyuyla bakanları görevden düşürebilir.

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda milletvekillerinin sahip olduğu yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi, bakanların siyasi faaliyetlerini denetlemek amacıyla gensoru önergesi verebilir ve güvensizlik oyuyla bakanları görevden düşürebilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisinin gensoru önergesiyle bakanları görevden düşürebileceğini savunan ifade yanlıştır.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

2017

Anayasa değişiklikleri ile 'gensoru' ve 'güvensizlik oyu' mekanizmaları tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Günümüzde bakanlar sadece Cumhurbaşkanına karşı sorumludur ve TBMM tarafından siyasi bir kararla görevlerine son verilemez.

Adım Adım Çözüm

Hükümet sistemi değişikliğini analiz et.

2017

Anayasa değişiklikleri ile parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmiştir.

Sistem değişikliği, yasama ve yürütme arasındaki sorumluluk ilişkisini temelden değiştirmiştir.

Siyasi denetim yollarını gözden geçir.

Gensoru ve güvensizlik oyu gibi mekanizmaların yürürlükten kalktığını tespit et.

Yeni sistemde yürütmenin siyasi sorumluluğu TBMM'ye değil, doğrudan Cumhurbaşkanına karşıdır.

Anayasa madde

106

hükmünü uygula.

Bakanların sadece Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olduğunu onayla.

Anayasa metni, bakanların görevden alınma yetkisini münhasıran Cumhurbaşkanına bırakmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Bakanların Siyasi Sorumluluğu

Daha Fazla Pratik

Bakanların görevleriyle ilgili suçlardaki cezai sorumluluk sürecini (Meclis Soruşturması) ve gereken nitelikli çoğunlukları tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 110Soru →

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilatı içerisinde Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak görev yapan Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) yapısı, işleyişi ve denetim yetkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kurul için geçerli ve doğru bir bilgidir?

Kurul, denetim gerçekleştirdiği kurum ve kuruluşlarda inceleme, araştırma ve denetlemenin yanı sıra idari soruşturma da yapabilir.

Kurulun denetim alanı, idarenin bütünlüğü ilkesi gereğince adli ve idari yargı mercilerinin işleyişini de kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Kurulun tarafsızlığını korumak adına, Kurul Başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üye tam sayısının salt çoğunluğuyla seçilir.

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile işçi ve işveren sendikaları, özerk yapıları nedeniyle bu Kurulun denetimine tabi değildir.

Kurulun kuruluşu, teşkilatı ve üyelerinin özlük hakları, Anayasa'daki 'kanuni idare' ilkesi gereği münhasıran kanunla düzenlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul, denetim gerçekleştirdiği kurum ve kuruluşlarda inceleme, araştırma ve denetlemenin yanı sıra idari soruşturma da yapabilir.

Cevap

Kurulun denetim gerçekleştirdiği birimlerde idari soruşturma yapma yetkisine sahip olması doğru bir bilgidir.

Doğru ifade; Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim yaptığı yerlerde 'idari soruşturma' yapabilmesidir. Bu yetki, Kurula 2017 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile tanınmıştır. Kurul, Cumhurbaşkanının emriyle çalışır ve hem hukuka uygunluk hem de verimlilik denetimi yapar.

Adım Adım Çözüm

DDK'nın anayasal dayanağını tespit etme

DDK, 1982 Anayasası'nın 108. maddesinde düzenlenmiş, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetim organıdır.

Kurulun statüsünü belirlemek doğru yetki analizinin ilk adımıdır.

2017 Anayasa değişikliklerinin Kurula etkisini inceleme

2017 değişikliği ile Kurulun yetkileri arasına 'idari soruşturma' yapma yetkisi eklenmiştir.

Güncel anayasal yetki sınırlarını doğrulamak gerekir.

Kurulun denetim kapsamını kontrol etme

DDK; tüm kamu kurumlarını, sendikaları, meslek kuruluşlarını ve kamuya yararlı dernekleri denetleyebilirken yargı organlarını denetleyemez.

Yargı bağışıklığı, DDK sorularında en kritik ayırt edici noktadır.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) Yetkileri ve Denetim Kapsamı

Tahmini Süre:50s

Soru 111Soru →

$1982$ Anayasası'na göre yürütme yetkisi ve görevinin yegâne sahibi olan Cumhurbaşkanına; yasama, yürütme ve yargı alanlarında çeşitli görev ve yetkiler tanınmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Başsavcıvekilini seçmek

Yargıtay üyelerinin tamamını seçmek

Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemini belirlemek

Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyelerinin tamamını seçmek

Cevap

Yargıtay üyelerinin tamamını seçmek

Yargıtay üyelerinin tamamını seçme yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Hâkimler ve Savcılar Kuruluna (HSK) aittir. Cumhurbaşkanı, Yargıtay ile ilgili olarak sadece Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ve Başsavcıvekilini seçme yetkisine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanının yüksek yargı organlarına üye seçme yetkilerini değerlendirin.

Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesi üyelerinin çoğunu (

12

üye) ve Danıştay üyelerinin dörtte birini (

1/4

) seçer.

Anayasal yetki paylaşımını analiz etmek.

Yargıtay üyelerinin seçim usulünü hatırlayın.

Yargıtay üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.

Kurumlar arası yetki farkını tespit etmek.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ile Yargıtay üyeleri arasındaki seçim farkını ayırt edin.

Cumhurbaşkanı sadece Başsavcı ve Başsavcıvekilini seçer, üyeleri seçemez.

KPSS'de sıklıkla sorulan kritik ayrımı doğrulamak.

Anahtar Kavram

Yüksek Yargı Organlarına Üye Seçme Yetkisi

İpuçları

Yüksek mahkemelere üye seçme yetkisi Cumhurbaşkanı ve HSK arasında paylaştırılmıştır.

Danıştay üyelerinin bir kısmı Cumhurbaşkanınca seçilirken, Yargıtay üyeleri için farklı bir kural geçerlidir.

Unutmayın; Cumhurbaşkanı Yargıtay'a 'üye' seçmez, sadece 'Başsavcı' seçer.

Daha Fazla Pratik

HSK'nın üye yapısını ve üyelerinin hangi makamlarca (TBMM ve Cumhurbaşkanı) seçildiğini tekrar etmek bu konuyla bütünlük sağlayacaktır.

Tahmini Süre:50s

Soru 112Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan kişilerin milletvekilliği sıfatıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Milletvekillikleri sona erer.

Milletvekillikleri, bu görevleri süresince askıya alınır.

Hem milletvekilliği hem de bakanlık sıfatını aynı anda korurlar.

Milletvekilliğinin sona ermesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu kararı aranır.

Yalnızca Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atananların milletvekilliği sona erer, bakanlar vekilliği sürdürür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekillikleri sona erer.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atananların milletvekillikleri sona erer.

1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, yasama üyeleri yürütme organında görev (Cumhurbaşkanı yardımcılığı veya bakanlık) üstlendikleri takdirde milletvekilliği sıfatları sona erer. Bu düzenleme, kuvvetlerin sert ayrılığı ilkesinin bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

İlgili Anayasa maddesinin (Madde 106) incelenmesi.

Anayasa'nın 106. maddesinin dördüncü fıkrasında 'Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer' hükmü yer almaktadır.

Yürürlükteki hukuk kuralını tespit etmek için.

Hükümet sisteminin temel mantığı ile ilişkilendirme.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, yasama ve yürütme organları arasında sert bir ayrılık öngörür.

Kuralın neden 'askıya alma' veya 'birlikte yürütme' şeklinde olmadığını anlamak için.

Milletvekilliğinin düşme usulünün belirlenmesi.

Bu durum, Meclis kararı gerektirmeyen, atama işlemiyle kendiliğinden gerçekleşen bir düşme halidir.

İşlemsel hata riskini elemek için.

Anahtar Kavram

Yasama ve Yürütme Uyuşmazlığı İlkesi

Daha Fazla Pratik

Bakanların ve yardımcıların andiçme töreninin ne zaman ve nerede yapıldığını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 113Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nde milli savunmanın anayasal temelleri ve Başkomutanlık makamının işleyişi göz önüne alındığında, 1982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Başkomutanlık, Cumhurbaşkanlığı makamının manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.

Genelkurmay Başkanı, savaş döneminde Başkomutanlık görev ve yetkilerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına icra eder.

Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur.

Genelkurmay Başkanı; Milli Savunma Bakanı'nın inhası ve Cumhurbaşkanı'nın onayı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından atanır.

Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanması hususunda anayasal sorumluluk, Milli Güvenlik Kurulu aracılığıyla Milli Savunma Bakanlığı'na aittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur.

Cevap

Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur.

Anayasa'nın 117. maddesinin ikinci fıkrasına göre, millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur. Bu hüküm, savunma politikalarının demokratik denetimini Cumhurbaşkanı üzerinden TBMM'ye bağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın 117. maddesindeki Başkomutanlık temsilini incele.

Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edileceği saptandı.

Anayasal temsil makamının doğru tespiti için gereklidir.

Milli savunmaya ilişkin siyasi sorumluluk zincirini analiz et.

Milli güvenliğin sağlanması ve TSK'nın hazırlanması görevinde Cumhurbaşkanı'nın TBMM'ye karşı sorumlu olduğu görüldü.

Yürütmenin yasama üzerindeki anayasal sorumluluğunu belirlemek için gereklidir.

Genelkurmay Başkanı'nın statüsünü kontrol et.

Genelkurmay Başkanı'nın Cumhurbaşkanı tarafından atandığı ve savaşta onun adına Başkomutanlık yaptığı doğrulandı.

Komuta kademesinin hiyerarşik yapısını anlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık ve Milli Savunma Sorumluluğu

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 114Soru →

$1982$ Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, yürütme teşkilatı içerisinde yer alan bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapılarının düzenlenmesi aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleştirilir?

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan bir kanunla

Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan bir yönetmelikle

Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle

Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünde yapılacak bir değişiklikle

Resmî Gazete'de yayımlanan bir Cumhurbaşkanlığı genelgesiyle

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle

Cevap

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması ve teşkilat yapılarının düzenlenmesi Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile gerçekleştirilir.

Doğru seçenek olan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Anayasa'nın

106

. maddesinin son fıkrasında açıkça belirtilen ve bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ile teşkilat yapılarının belirlenmesi için öngörülen tek hukuki araçtır.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın yürütme teşkilatına ilişkin

106

. maddesini incelemek.

Maddenin son fıkrasının bakanlıkların kuruluşuyla ilgili özel bir düzenleme içerdiği görülür.

Yürütme organının yapılandırılma usulünü tespit etmek gerekir.

2017

Anayasa değişikliği ile getirilen yeni hükmü teyit etmek.

Bakanlıkların artık kanunla değil, doğrudan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) ile kurulduğu belirlenir.

Mevcut hükümet sisteminde yürütmenin kendi iç yapısını düzenleme yetkisinin kapsamını anlamak için kritiktir.

Anahtar Kavram

Bakanlıkların Kuruluş Usulü

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile düzenlenen diğer özel alanları (üst düzey kamu görevlilerinin atanması gibi) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 115Soru →

$1982$ Anayasası’nın $124$ . maddesinde düzenlenen yönetmelik çıkarma yetkisi ve bu işlemlerin hukuki rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler.

İdare tarafından hazırlanan tüm yönetmeliklerin yürürlüğe girebilmesi için Resmi Gazete’de yayımlanması anayasal bir zorunluluktur.

Yönetmelik çıkarma yetkisi sadece merkezi idare teşkilatı içinde yer alan Cumhurbaşkanı ve bakanlıklara tanınmış bir yetkidir.

Bir bakanlık tarafından çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin iptali istemiyle açılacak davalarda ilk derece mahkemesi İdare Mahkemesidir.

Yönetmelikler sadece kanunların uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılabilir; Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak yönetmelik düzenlenemez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Anayasa'nın

124

. maddesine göre; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilirler. Bu ifade hem yetkili mercileri hem de hukuki dayanağı tam ve doğru olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Yetkili makamların tespiti

Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileri (Belediye, Üniversite, TRT vb.)

Anayasa madde 124'te bu makamlar açıkça sayılmıştır.

Düzenleme dayanağının kontrolü

Kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Yönetmelikler, üst hukuk normlarının uygulanmasını kolaylaştırmak için çıkarılan türevsel işlemlerdir.

Yargısal denetim ve usulün belirlenmesi

Ülke çapındakiler için Danıştay, yerel olanlar için İdare Mahkemesi yetkilidir.

İdari yargılama usulü kuralları gereği yetki paylaşımı bu şekildedir.

Anahtar Kavram

Yönetmelik Çıkarma Yetkisi ve Rejimi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 116Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen Devlet Denetleme Kurulu’nun (DDK) yapısı, görevleri ve yetki alanı dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kurulun başkanı Cumhurbaşkanı tarafından, üyeleri ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Kurul, idarenin hukuka uygunluğunun denetimi kapsamında yargı organları üzerinde de her türlü inceleme ve araştırma yapma yetkisine sahiptir.

Kurulun kuruluşu, üyelerinin görev süreleri ve özlük haklarına ilişkin tüm hususlar münhasıran TBMM tarafından çıkarılacak bir kanunla belirlenir.

Kurul; idarenin hukuka uygun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla inceleme, araştırma ve denetlemenin yanında idari soruşturma da yapabilir.

Kurulun denetim yetkisi sadece merkezi idare kuruluşları ile sınırlı olup kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını ve sendikaları kapsamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul; idarenin hukuka uygun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla inceleme, araştırma ve denetlemenin yanında idari soruşturma da yapabilir.

Cevap

Kurulun inceleme, araştırma ve denetlemenin yanında idari soruşturma yapma yetkisine de sahip olması

1982 Anayasası'nın 108. maddesine göre Devlet Denetleme Kurulu; idarenin hukuka uygun, düzenli ve verimli yürütülmesini sağlamak amacıyla inceleme, araştırma ve denetleme yapar. 2017 değişikliği ile bu yetkilere 'idari soruşturma' da eklenmiştir. Dolayısıyla kurulun idari soruşturma yapabildiğini belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

DDK'nın anayasal dayanağını ve bağlılığını belirle.

DDK, Anayasa'nın 108. maddesi uyarınca doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlıdır.

Kurulun hiyerarşik konumunu ve yürütme içindeki yerini anlamak için gereklidir.

2017 Anayasa değişikliklerinin DDK üzerindeki etkisini analiz et.

2017 değişikliği ile kurula mevcut yetkilerine ek olarak 'idari soruşturma' yetkisi verilmiştir.

Güncel hukuk kurallarına göre kurulun yetki sınırlarını tespit etmek için kritiktir.

Kurulun denetim kapsamını ve istisnalarını gözden geçir.

Yargı organları hariç tüm kamu kurumları, meslek kuruluşları ve sendikalar denetim kapsamındadır.

Kurulun hangi kurumlar üzerinde işlem yapabileceğini netleştirmek gerekir.

Düzenleme yöntemini ve atama usulünü kontrol et.

Başkan ve üyeler Cumhurbaşkanınca atanır; işleyiş Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile belirlenir.

Kurulun idari yapısının kanunla mı yoksa kararnameyle mi kurulduğunu ayırt etmek sınavda sıkça sorulur.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) yetki alanı ve 2017 Anayasa değişiklikleri ile kazandığı yeni yetkiler.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 117Soru →

1982 Anayasası’nın 108. maddesinde düzenlenen Devlet Denetleme Kurulu’nun (DDK) yetki alanı, işleyişi ve hukuksal statüsü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kurul; inceleme, araştırma ve denetlemenin yanı sıra idari soruşturma yapma yetkisine de sahiptir ancak yargı organları bu denetim yetkisinin dışındadır.

Kurul, idarenin hukuka uygunluğunu ve bütünlüğünü sağlamak amacıyla yüksek mahkemeler ve ilk derece mahkemeleri üzerinde de denetim yetkisini kullanabilir.

Kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri, yasama organı tarafından çıkarılan genel bir kanunla düzenlenir.

Kurul; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, işçi ve işveren kuruluşlarını ve kamuya yararlı dernekleri denetleme yetkisine sahip değildir.

Kurulun Başkanı, kurul üyeleri arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla dört yıllığına seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul; inceleme, araştırma ve denetlemenin yanı sıra idari soruşturma yapma yetkisine de sahiptir ancak yargı organları bu denetim yetkisinin dışındadır.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu, inceleme, araştırma ve denetlemenin yanı sıra idari soruşturma yapma yetkisine sahiptir ancak yargı organları denetim alanı dışındadır.

Devlet Denetleme Kurulu, 1982 Anayasası'nın 108. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığına bağlıdır. 2017 yılında yapılan değişiklikle, kurulun geleneksel 'inceleme, araştırma ve denetleme' görevlerine ek olarak 'idari soruşturma' yapma yetkisi de tanınmıştır. Ancak aynı madde uyarınca yargı organları, Kurulun görev ve denetim alanı dışında bırakılmıştır. Bu nedenle Kurulun hem idari soruşturma yetkisine sahip olduğunu hem de yargı organlarını denetleyemeyeceğini belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Anayasa Madde 108 hükmünü analiz etme

DDK'nın Cumhurbaşkanlığına bağlı olduğu ve yargı organlarının kapsam dışı olduğu tespit edilir.

Kurulun anayasal çerçevesini belirlemek için temel maddeye bakılmalıdır.

2017 Anayasa değişikliklerinin etkisini değerlendirme

DDK'nın görevlerine 'idari soruşturma' yetkisinin eklendiği ve işleyişin CBK ile düzenleneceği doğrulanır.

Güncel anayasal yetki dağılımını anlamak için değişiklikleri bilmek gerekir.

Seçeneklerdeki idari ve hukuki hataları ayıklama

Yargı denetimi, kanunla düzenleme ve seçimle başkan belirleme gibi ifadelerin yanlış olduğu saptanır.

Doğru hukuksal statüye ulaşmak için yanlış idari bilgilerin elenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Yetkileri ve Yargı İstisnası

Daha Fazla Pratik

DDK'nın denetim raporlarının gizliliği ve Cumhurbaşkanı'na sunulma süreci ile ilgili bir soru çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 118Soru →

1982 Anayasası’nın 2017 yılındaki değişikliklerle düzenlenen güncel hükümleri çerçevesinde, Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Siyasi parti grupları Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilirler.

En son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az

\%5

’ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilirler.

Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için en az

50.000

seçmenin yazılı teklifi gereklidir.

Seçimin birinci oylamasında geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur.

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda, bu oylama referandum şeklinde yapılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığına aday gösterilebilmek için en az $50.000$ seçmenin yazılı teklifi gereklidir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığına seçmenler tarafından aday gösterilebilmek için gerekli olan yazılı teklif sayısı yüz bindir; elli bin seçmen imzası anayasal olarak yeterli değildir.

1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığına en az yüz bin seçmenin yazılı teklifiyle aday gösterilebilir. Seçenekte belirtilen elli bin rakamı anayasal düzenlemeye aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Aday gösterme yollarını belirle.

Üç yol vardır: Siyasi parti grupları,

\%5

oy alan partiler ve

100.000

seçmen.

Anayasa'nın 101. maddesinde adaylık usulü bu şekilde sınırlandırılmıştır.

Seçim turlarındaki çoğunluk şartlarını kontrol et.

1. turda salt çoğunluk (

\%50+1

), 2. turda veya referandumda geçerli oyların çoğunluğu aranır.

Seçim sisteminin iki turlu yapısını ve geçerlilik kriterlerini doğrulamak için.

Seçmen imzası için gereken alt sınırı teyit et.

Gerekli imza sayısının

100.000

olduğu görülür.

Soru kökündeki elli bin ifadesinin yanlışlığını kanıtlamak için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Adaylık ve Seçim Usulü (Madde 101)

Tahmini Süre:50s

Soru 119Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı seçimi usulü ve süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir sebeple boşalması durumunda, yeni Cumhurbaşkanı seçimi makamın boşaldığı tarihten itibaren

60

gün içinde tamamlanır.

Siyasi parti gruplarının Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilmesi için son milletvekili genel seçiminde tek başına en az

\%5

oy almış olmaları şarttır.

Seçmenler tarafından aday gösterilebilmek için en az

50.000

seçmenin yazılı teklifi yeterlidir.

Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilir; bu çoğunluk ilk oylamada sağlanamazsa ikinci oylama yapılır.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü halinde, ikinci oylama doğrudan tek adaylı referandum şeklinde gerçekleştirilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilir; bu çoğunluk ilk oylamada sağlanamazsa ikinci oylama yapılır.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçimi genel oyla yapılır ve geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday seçilir; bu oran sağlanamazsa ikinci oylama yapılır.

Anayasa'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanlığı seçiminde ilk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğu aranır. Eğer bu çoğunluk sağlanamazsa, ilk oylamayı takip eden ikinci Pazar günü ikinci oylama yapılır. Bu seçenek, anayasal kuralı eksiksiz ve doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

Birinci oylama sonucunu analiz et.

Geçerli oyların

\%50 + 1

(salt çoğunluk) oranına ulaşılıp ulaşılmadığına bakılır.

Anayasa'nın 101. maddesi ilk turda mutlak çoğunluk şartını getirmiştir.

İkinci oylama sürecini belirle.

İlk oylamada çoğunluk sağlanamazsa, oylamayı izleyen ikinci Pazar günü en çok oy alan iki aday arasında ikinci oylama yapılır.

Seçimin sonuçlanması için gerekli prosedürel takvim bu şekilde düzenlenmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Seçim Sistemi ve Karar Yeter Sayısı

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının ikinci oylamada tek aday kalması halinde yapılan referandumun geçerlilik şartlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 120Soru →

Kamu düzenini ağır şekilde bozan yaygın şiddet hareketlerinin ortaya çıkması sebebiyle belirli bölgelerde olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmesine ihtiyaç duyulmuştur.

Mevcut anayasal düzenlemeler çerçevesinde, olağanüstü halin ilanı, süresinin uzatılması ve bu süreçte yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı olağanüstü hali en fazla üç ay için ilan edebilir ve Meclis bu süreyi her defasında iki ay uzatabilir; krizin derinleşmesi halinde ise Cumhurbaşkanı kararıyla sıkıyönetim ilan edilebilir.

Olağanüstü hal döneminde Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, olağan dönem kararnameleriyle aynı hukuki statüde olup Anayasa Mahkemesinin şekil ve esas bakımından yargısal denetimine tabidir.

Cumhurbaşkanı, olağanüstü hali altı ayı geçmemek üzere ilan edebilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi bu süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir; bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz.

Olağanüstü hal rejiminde temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması olağan dönem şartlarına tabi olduğundan, temel haklar olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile değil, yalnızca kanunla sınırlandırılabilir.

Olağanüstü hal ilanı kararı Resmî Gazete'de yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur; ancak Meclis kararı reddetse dahi ilan kararı altı aylık azami süre sonuna kadar geçerliliğini korur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, olağanüstü hali altı ayı geçmemek üzere ilan edebilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi bu süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir; bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz.

Cevap

Olağanüstü halin Cumhurbaşkanı tarafından azami altı ay için ilan edilebilmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından azami dört ay uzatılabilmesi ve bu dönemde çıkarılan olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasa Mahkemesi denetimi dışında tutulması doğru olan bilgidir.

1982 Anayasası'nın 119. maddesine göre Cumhurbaşkanı, olağanüstü hali altı ayı geçmemek üzere ilan eder ve Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının talebiyle bu süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir. Ayrıca Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca, olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz. Süreleri ve yargısal denetim istisnasını birlikte ve doğru olarak yansıtan tek ifade budur.

Adım Adım Çözüm

Olağanüstü hal ilan etme ve uzatma sürelerini anayasal hükümlere göre tespit etme.

İlan kararı en fazla 6 ay için alınabilir, uzatma ise Meclis tarafından her defasında en fazla 4 ay yapılabilir.

Anayasa'nın 119. maddesi, yürütmenin ve yasamanın bu konudaki süre sınırlarını kesin olarak belirlemiştir.

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetim statüsünü değerlendirme.

Bu kararnamelere karşı Anayasa Mahkemesine anayasaya aykırılık iddiasıyla iptal davası açılamaz.

Anayasa'nın 148. maddesi olağanüstü dönem kararnamelerini anayasa yargısı denetiminin açık bir istisnası olarak düzenlemiştir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal İlanı, Süreleri ve Yargısal Denetimi

Tahmini Süre:1m 0s

ÖncekiSayfa 6 / 7Sonraki

Yürütme

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar