Examkin

Başkomutanlık ve Milli Savunma

6 soru

Soru 1Soru →

Devletin silahlı gücünün idaresi ve sivil otoritenin denetimi, demokratik anayasa hukukunun temel prensiplerinden biridir. Yürürlükteki anayasal düzenlemeler çerçevesinde, Başkomutanlık kurumu ve millî savunma hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Savaş hâlinde Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına Genelkurmay Başkanı yerine getirse de Başkomutanlığın temsili her durumda Cumhurbaşkanına aittir.

Cevap

Savaş hâlinde Başkomutanlık görevlerinin Cumhurbaşkanlığı namına Genelkurmay Başkanınca yerine getirilmesinin, makamın temsilinin Cumhurbaşkanında kalmasını engellemediğini belirten ifadedir.
1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve daima Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Savaş hâlinde Genelkurmay Başkanının Başkomutanlık görevlerini yerine getirmesi, bir temsil yetkisi devri değil, sadece bu görevlerin Cumhurbaşkanlığı namına fiilen icra edilmesidir. Dolayısıyla makamın anayasal temsili her durumda Cumhurbaşkanında kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın Başkomutanlık makamına ilişkin düzenlemesini (Madde 117) incelemek.
Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edileceği tespit edilir.
Makamın anayasal dayanağını ve temsilcisini belirlemek için.
2
Millî güvenliğe ilişkin siyasi sorumluluğun kime ait olduğunu değerlendirmek.
Millî güvenliğin sağlanması ve TSK'nın yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanının sorumlu olduğu görülür.
Millî Güvenlik Kurulu veya başka bir organın sorumluluğuna ilişkin çeldiricileri elemek için.
3
Genelkurmay Başkanının yetki devri ve savaş hâlindeki durumunu analiz etmek.
Genelkurmay Başkanının görev ve yetkilerinin kanunla düzenlendiği ve savaş hâlinde Başkomutanlık görevlerini yalnızca Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirdiği anlaşılır.
Temsil ve görev ifası arasındaki hukuki farkı ortaya koymak için.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık Makamının Temsili ve Yürütmenin Millî Savunma Sorumluluğu
Soru 2Soru →

1982 Anayasası'nın 117. maddesinde düzenlenen "Başkomutanlık ve Milli Savunma" esaslarına göre, Başkomutanlığın temsili ve icrası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Cevap

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve bu makam Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Bu ifade anayasa metniyle birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının kaynağını tespit etme.
Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığına aittir.
Anayasa Madde 117, bu makamın egemenlik hakkı çerçevesinde meclis bünyesinde olduğunu belirtir.
2
Temsil ve icra yetkisi ayrımını yapma.
Temsil yetkisi Cumhurbaşkanı'ndadır; savaşta icra yetkisi ise Genelkurmay Başkanı'ndadır.
Barış döneminde temsil makamı Cumhurbaşkanı iken, savaş halinde profesyonel askeri komuta Genelkurmay Başkanı aracılığıyla yürütülür.
3
Siyasi sorumluluk makamını belirleme.
Milli savunma hazırlıklarından Cumhurbaşkanı, TBMM'ye karşı sorumludur.
Yürütme yetkisinin tek elde toplanmasıyla birlikte, milli güvenlikten kaynaklı sorumluluk doğrudan Cumhurbaşkanı'na yüklenmiştir.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık ve Milli Savunma Hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

Genelkurmay Başkanı'nın idari olarak kime bağlı olduğu ve görev süresinin nasıl düzenlendiğini (Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi No: 4) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 3Soru →

1982 Anayasası’nın 117. maddesinde düzenlenen "Başkomutanlık ve Milli Savunma" esaslarına göre, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genelkurmay Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevlerinden dolayı doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur.

Cevap

Genelkurmay Başkanı'nın doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olduğunu belirten ifade yanlıştır; zira 1982 Anayasası'na göre Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına sorumludur.
1982 Anayasası'nın 117. maddesinin son fıkrası uyarınca Genelkurmay Başkanı; görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur. Seçenekte belirtilen 'doğrudan TBMM'ye sorumluluk' ifadesi, sadece Cumhurbaşkanı için geçerli olan bir milli savunma sorumluluğudur. Genelkurmay Başkanı bir idari/askeri makam olarak bakanlık hiyerarşisine dahil edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 117. maddesindeki 'temsil' ve 'sorumluluk' kavramlarını analiz edin.
Başkomutanlığın TBMM adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği ve milli savunma hazırlığından Cumhurbaşkanının TBMM'ye sorumlu olduğu saptanır.
Anayasal hiyerarşide siyasi sorumluluğun kime ait olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Genelkurmay Başkanı'nın savaş ve barış dönemlerindeki görev tanımını inceleyin.
Genelkurmay Başkanı'nın TSK'nın komutanı olduğu ve savaşta Başkomutanlık yetkilerini Cumhurbaşkanı adına kullandığı görülür.
Komuta ve temsil yetkilerinin ayrımını anlamak için gereklidir.
3
2017 anayasa değişiklikleri sonrası Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik bağlılığını kontrol edin.
Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanına sorumlu kılındığı doğrulanır.
Mevcut idari ve hukuki yapıyı teyit etmek için kritiktir.
4
Seçeneklerdeki ifadeleri anayasal metinle karşılaştırarak hatalı bilgiyi tespit edin.
Genelkurmay Başkanı'nın TBMM'ye sorumlu olduğu yönündeki ifadenin anayasal gerçekle bağdaşmadığı sonucuna varılır.
Yanlış olan seçeneği kesinleştirmek için son adımdır.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık ve Milli Savunma Hiyerarşisi
Soru 4Soru →

1982 Anayasası'nın 117. maddesi uyarınca, millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

1982 Anayasası'na göre millî güvenliğin sağlanmasından ve TSK'nın yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM'ye karşı sorumlu olan makam Cumhurbaşkanı'dır.
1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre, Başkomutanlık Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Aynı madde, millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Cumhurbaşkanı'nın Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olduğunu açıkça belirtmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili Anayasa maddesini belirle.
1982 Anayasası'nın 117. maddesi (Başkomutanlık ve Millî Savunma) incelenir.
Anayasal sorumluluk makamını tespit etmek için temel hukuki dayanak bu maddedir.
2
Sorumluluk ilişkisini analiz et.
Maddede açıkça 'millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Cumhurbaşkanı sorumludur' hükmü bulunur.
Yürütme organının en üst makamının yasama organına karşı olan anayasal ödevini teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Millî Savunma Sorumluluğu
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nde milli savunmanın anayasal temelleri ve Başkomutanlık makamının işleyişi göz önüne alındığında, 1982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur.

Cevap

Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur.
Anayasa'nın 117. maddesinin ikinci fıkrasına göre, millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur. Bu hüküm, savunma politikalarının demokratik denetimini Cumhurbaşkanı üzerinden TBMM'ye bağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 117. maddesindeki Başkomutanlık temsilini incele.
Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edileceği saptandı.
Anayasal temsil makamının doğru tespiti için gereklidir.
2
Milli savunmaya ilişkin siyasi sorumluluk zincirini analiz et.
Milli güvenliğin sağlanması ve TSK'nın hazırlanması görevinde Cumhurbaşkanı'nın TBMM'ye karşı sorumlu olduğu görüldü.
Yürütmenin yasama üzerindeki anayasal sorumluluğunu belirlemek için gereklidir.
3
Genelkurmay Başkanı'nın statüsünü kontrol et.
Genelkurmay Başkanı'nın Cumhurbaşkanı tarafından atandığı ve savaşta onun adına Başkomutanlık yaptığı doğrulandı.
Komuta kademesinin hiyerarşik yapısını anlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık ve Milli Savunma Sorumluluğu
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 6Soru →

Demokratik anayasal sistemlerde sivil otoritenin silahlı kuvvetler üzerindeki üstünlüğü ve denetimi esastır. Türk anayasa hukukunda da devletin silahlı gücünün idaresi, komutası ve demokratik denetimi belirli kurallara bağlanmıştır.

Buna göre, yürürlükteki anayasal hükümler çerçevesinde Başkomutanlık ve Milli Savunma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir; Cumhurbaşkanı millî güvenlik sorumluluğunu TBMM'ye karşı taşırken, atamasını yaptığı Genelkurmay Başkanı savaş hâlinde komuta görevini onun namına ifa eder.

Cevap

Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamadığını, Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiğini, Cumhurbaşkanının TBMM'ye karşı sorumlu olduğunu ve Genelkurmay Başkanının savaş halinde bu görevi onun adına yerine getirdiğini belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 117. maddesi Başkomutanlık ve Milli Savunma esaslarını kesin kurallara bağlamıştır. Buna göre; Başkomutanlık Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevî varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanı sorumludur. Ayrıca, ataması bizzat Cumhurbaşkanı tarafından yapılan Genelkurmay Başkanı, savaş hâlinde Başkomutanlık görevlerini 'Cumhurbaşkanlığı namına' yerine getirir. Doğru olan seçenek, temsil ile komuta yetkisinin ayrımını, hesap verebilirliği ve atama usulünü eksiksiz bir şekilde Anayasa metnine uygun olarak birleştirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasanın 117. maddesine göre Başkomutanlığın aidiyetini ve kim tarafından temsil edildiğini belirlemek.
Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve barışta Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
Anayasal sistemde askerî gücün kaynağının milli irade (Meclis) olduğunu teyit etmek için.
2
Milli güvenliğin sağlanması ve ordunun yurt savunmasına hazırlanmasındaki anayasal muhatabı tespit etmek.
Cumhurbaşkanı, bu görevlerden dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumludur.
Sivil otoritenin silahlı kuvvetler üzerindeki demokratik denetim ve hesap verebilirlik ilkesini doğrulamak için.
3
Savaş hâlinde askeri komutanın (Başkomutanlık görevlerinin) kim tarafından ve nasıl kullanılacağını kurala bağlamak.
Genelkurmay Başkanı, savaş hâlinde Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirir.
Temsil yetkisi ile fiili askeri sevk ve idare (komuta) yetkisinin anayasal ayrımını yapmak için.
4
Genelkurmay Başkanının atanma usulünü doğrulamak.
Genelkurmay Başkanı doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Yürütme organı içindeki askeri hiyerarşinin en üst noktasının belirlenme usulünü tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık kurumunun anayasal statüsü, temsil ve icra ayrımı ile yürütmenin yasamaya karşı siyasi hesap verebilirliği.
Başkomutanlık ve Milli Savunma Alıştırma Soruları — KPSS Hukuk | Examkin