Devletin silahlı gücünün idaresi ve sivil otoritenin denetimi, demokratik anayasa hukukunun temel prensiplerinden biridir. Yürürlükteki anayasal düzenlemeler çerçevesinde, Başkomutanlık kurumu ve millî savunma hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?
- Savaş hâlinde Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına Genelkurmay Başkanı yerine getirse de Başkomutanlığın temsili her durumda Cumhurbaşkanına aittir.Cevap
- BMillî güvenliğin sağlanması ve silahlı kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanması konusundaki siyasi sorumluluk, anayasal olarak doğrudan Millî Güvenlik Kuruluna bırakılmıştır.
- CÜlkenin ani bir silahlı saldırıya uğraması ve TBMM'nin tatilde olması durumunda Cumhurbaşkanı, silahlı kuvvetlerin kullanılmasına karar vermenin yanı sıra doğrudan savaş hâli ilan etme yetkisine de sahiptir.
- DGenelkurmay Başkanının görev ve yetkileri ile kurumsal sorumlulukları, yürütmenin düzenleyici işlemi olan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile asli olarak düzenlenmek zorundadır.
- EBaşkomutanlık makamı, kuvvetler ayrılığı ilkesinin katı bir sonucu olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından tamamen bağımsız, salt yürütme erkine ait bir yetki olarak kurgulanmıştır.
Cevap
Savaş hâlinde Başkomutanlık görevlerinin Cumhurbaşkanlığı namına Genelkurmay Başkanınca yerine getirilmesinin, makamın temsilinin Cumhurbaşkanında kalmasını engellemediğini belirten ifadedir.
1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve daima Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Savaş hâlinde Genelkurmay Başkanının Başkomutanlık görevlerini yerine getirmesi, bir temsil yetkisi devri değil, sadece bu görevlerin Cumhurbaşkanlığı namına fiilen icra edilmesidir. Dolayısıyla makamın anayasal temsili her durumda Cumhurbaşkanında kalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Başkomutanlık Makamının Temsili ve Yürütmenin Millî Savunma Sorumluluğu