Kamu Hizmetleri ve Kolluk
137 soru
İdari kolluk faaliyetlerinin yürütülmesinde görev alan makamlar ile bu makamların tesis ettiği işlemlerin hukuki niteliği ve yetki sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir belediyenin, ulaşım hizmetlerinde kullandığı eski kağıt bilet sistemini terk ederek daha hızlı ve verimli olan temassız kart sistemine geçiş yapması, kamu hizmetlerine hâkim olan aşağıdaki ilkelerden hangisinin bir gereğidir?
Ülke genelinde gıda güvenliğini sağlamak amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı (Özel Kolluk), kanatlı hayvan ürünlerinin satışına ilişkin belirli şartlar ve sertifikasyon kuralları içeren bir yönetmelik yayımlamıştır. Ancak bir ilde yoğunlaşan kuş gribi salgınının toplum sağlığını ciddi şekilde tehdit etmesi üzerine, il valisi (Genel İdari Kolluk) aldığı bir kararla il sınırları içerisinde her türlü kanatlı hayvan ürününün satışını ve naklini geçici olarak tamamen yasaklamıştır.
İdare hukuku ilkeleri uyarınca kolluk yetkilerinin yarışması ve çatışması bağlamında bu durum ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir mülki idare amiri, şehir merkezindeki işlek bir caddede izinsiz seyyar satıcılık faaliyetlerinin yaya trafiğini ciddi şekilde aksatması ve çevre kirliliğine yol açması gerekçesiyle; caddenin tamamını her türlü yaya trafiğine kapatmış, bölgedeki ruhsatlı dükkanların önlerine bariyer çekilerek ticari faaliyetlerin durdurulmasına karar vermiştir. Yapılan incelemede, söz konusu olumsuzlukların sadece seyyar satıcılara yönelik denetimlerin artırılması, el koyma işlemleri ve zabıta devriyesi gibi yöntemlerle giderilebileceği, ancak idarenin bu yollara başvurmadan doğrudan en ağır kısıtlamayı seçtiği tespit edilmiştir. İdarenin bu işlemi, kolluk yetkisinin sınırlarını belirleyen ölçülülük ilkesinin aşağıdaki alt unsurlarından hangisi yönüyle öncelikle hukuka aykırılık teşkil etmektedir?
İdarenin, mülkiyeti ve sermayesi kendisine ait olan bir kamu hizmeti tesisinin işletilmesini; tüm giderlerin idarece karşılanması ve işletme sonucunda ortaya çıkabilecek mali riskin idare üzerinde kalması kaydıyla, bir özel hukuk kişisine hasılat üzerinden belirli bir pay veya yüzde verilmesi suretiyle yürüttüğü kamu hizmeti görülüş usulü aşağıdakilerden hangisidir?
Kamu hizmetlerinin özel bir kişiye, kâr ve zararı kendisine ait olmak üzere, bir sözleşme uyarınca gördürülmesini ifade eden "kamu hizmeti imtiyaz usulü" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İdare hukukunda kamu hizmetlerinin kurulması ve işletilmesine hâkim olan 'değişebilirlik (uyarlanma)' ilkesi ile bu ilkenin hizmetten yararlananlar (müntesipler) üzerindeki hukuki etkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir il valiliği, şehir merkezindeki geniş bir parkta akşam saatlerinde meydana gelen gürültü ve çevre kirliliği şikayetlerini önlemek amacıyla, parkın tamamını haftanın her günü akşam saat 18:00'den itibaren tüm vatandaşların girişine kapatmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda, söz konusu şikayetlere konu olan olayların parkın sadece çocuk oyun alanları çevresinde yoğunlaştığı, parkın geri kalan geniş alanlarında ise herhangi bir asayiş veya huzur bozucu durumun yaşanmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda, valilik tarafından alınan kararın, hedeflenen amaca parkın sadece sorunlu kısımlarında denetim yaparak veya daha sınırlı bir alanı kapatarak ulaşılabilecekken tüm parkı kapatması, ölçülülük ilkesinin hangi alt unsuruna öncelikle aykırılık teşkil eder?
İdare, bir bölgede gece saatlerinde artış gösteren asayiş olaylarını gerekçe göstererek, bölgedeki tüm eğlence merkezlerinin ve restoranların faaliyetlerini, güvenliğin tam olarak sağlanabileceği bir teknolojik altyapı kurulana kadar süresiz olarak durdurmuştur. Yapılan yargısal denetimde mahkeme; "idarenin asayişi sağlama amacının meşru olduğunu, ancak bu amaca ek bekçi görevlendirilmesi, aydınlatma kapasitesinin artırılması veya sadece belirli saatlerle sınırlı kısıtlama getirilmesi gibi hak ve özgürlüklere daha az müdahale eden yöntemlerle ulaşılması mümkünken, işletmelerin tamamen kapatılmasının ölçüsüz olduğunu" vurgulamıştır. Mahkemenin "hak ve özgürlüklere daha az müdahale eden yöntemlerin varlığına" yaptığı bu vurgu, ölçülülük ilkesinin aşağıdaki hangi alt unsurunu doğrudan karşılamaktadır?
Bir belediye meclisi, kent estetiğini korumak ve görsel kirliliği önlemek amacıyla, şehir merkezindeki tüm ticari işletmelerin dış cephelerinde bulunan tabelaların tamamen kaldırılmasına ve dükkan isimlerinin sadece giriş kapılarının camına küçük birer yapıştırma olarak uygulanmasına karar vermiştir. İdare hukukuna göre, tabela kirliliğini önlemek için tabelaların belirli bir boyut ve renk standardına getirilmesi gibi temel hak ve özgürlükleri daha az sınırlayan bir yöntemle amacın gerçekleşmesi mümkünken en ağır yöntemin seçilmesi, ölçülülük ilkesinin hangi alt unsuru yönünden hukuka aykırılık teşkil eder?
İdare hukukunda, atama işlemi hukuken sakat veya yok hükmünde olmasına rağmen, kamu görevlisi gibi hareket ederek işlem tesis eden bir kişinin (fiili memur), iyi niyetli üçüncü kişilere yönelik yaptığı idari işlemlerin 'hukuki güvenlik' ve 'hizmetin aksamaması' gerekçeleriyle istisnai olarak geçerli kabul edilmesi, kamu hizmetlerine hâkim olan aşağıdaki temel ilkelerden hangisinin bir yansımasıdır?
Kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usullerinden biri olan 'kamu hizmeti imtiyazı' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Kamu hizmetlerinin konuları (maddi kriter) esas alınarak yapılan sınıflandırmasında; idari, iktisadi, sosyal, kültürel, bilimsel ve teknik kamu hizmetleri ayrımı yapılmaktadır. Bu ayrım, sadece hizmetin konusunu belirlemekle kalmayıp aynı zamanda uygulanacak hukuki rejimi ve uyuşmazlıkların çözümünde görevli yargı yolunu da etkilemektedir. Buna göre, 'iktisadi kamu hizmetleri'nin özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
İdare tarafından yürütülen; sosyal güvenlik, sağlık ve konut edindirme gibi toplumsal refahın artırılmasına yönelik faaliyetler, kamu hizmetlerinin konuları bakımından yapılan sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisi kapsamında yer alır?
Bir ilin mülki idare amiri tarafından, artan asayiş olaylarını önlemek ve genel güvenliği korumak amacıyla kolluk birimlerine verilen yazılı emir uyarınca, şehrin giriş ve çıkış noktalarında geniş kapsamlı bir uygulama başlatılmıştır. Bu uygulama sırasında durdurulan bir araçta, araç içerisindeki kişilerin şüpheli tavırları üzerine yapılan kontrolde uyuşturucu madde ele geçirilmesiyle birlikte şüpheliler hakkında yakalama ve muhafaza altına alma işlemleri uygulanmıştır.
Bu olaydaki kolluk faaliyetlerinin hukuki niteliği ve yetki devri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türkiye'de kamu hizmetlerinin özel hukuk kişilerine gördürülmesinde kullanılan "Yeni Yöntemler" kapsamında, 3996 sayılı Kanun ile düzenlenen Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ile 4283 sayılı Kanun ile düzenlenen Yap-İşlet (Yİ) modeli arasındaki temel farklar dikkate alındığında, bu usullere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
İdare hukuku ilkeleri çerçevesinde, devlet tüzel kişiliği adına tüm ülkede veya belirli bir mülki sınır içerisinde kamu düzenini sağlamakla yetkili olan ve hiyerarşik bir bütünlük arz eden makamlar "genel idari kolluk makamı" olarak tanımlanmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi genel idari kolluk makamları arasında yer almaz?
Bir belediye encümeni, ilçe merkezindeki parklarda bulunan kafeteryaların akşam saat 'e kadar hizmet verebileceğini kararlaştırmıştır. Ancak aynı ilin valisi, kamu güvenliğini sağlamak amacıyla il genelindeki tüm açık alan işletmelerinin saat 'de kapatılması yönünde bir genel emir yayınlamıştır.
Kolluk yetkilerinin yarışması ilkeleri uyarınca, bu işletmelerin uyması gereken yasal kapanış saati aşağıdakilerden hangisidir?
Bir belediyenin, sunduğu kütüphane hizmetinden yararlanan vatandaşlar arasında siyasi görüş, dini inanç veya etnik köken ayrımı yapmaksızın, hizmeti herkese tarafsız ve genel bir biçimde sunması aşağıdaki kamu hizmeti ilkelerinden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?
İdare hukuku doktrininde kamu hizmetleri, sundukları faaliyetin içeriği ve karşıladıkları toplumsal ihtiyacın niteliği (maddi kriter) esas alınarak çeşitli kategorilere ayrılmaktadır. Buna göre; kamu adına yüksek düzeyde uzmanlık gerektiren teknik araştırmalar yapmak, teknolojik yenilikleri desteklemek ve akademik bilgi üretmek amacıyla örgütlenen kurumlar tarafından yürütülen faaliyetler aşağıdaki kamu hizmeti türlerinden hangisine girmektedir?