İdari Yargı Kararları ve Uygulanması

74 soru

Soru 1Soru

İdari yargı kararlarının açıklanması (tavzih) ve maddi yanlışlıkların düzeltilmesi kurumları, yargısal denetimin sıhhatini ve kararların uygulanabilirliğini sağlamak amacıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda (İYUK) özel olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, söz konusu kurumların işleyişi ve hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tavzih veya maddi yanlışlıkların düzeltilmesi yoluna başvurulmuş olması, ilgili kararın idarece uygulanma zorunluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz ve mahkemece bu yönde bir karar verilmedikçe icrayı durdurmaz.

Cevap

Tavzih veya maddi yanlışlıkların düzeltilmesi talebinde bulunulması mahkemece aksine karar verilmedikçe kararın yerine getirilmesini durdurmaz.
2577 sayılı İYUK'un 29. maddesinin 3. fıkrasına göre, tavzih isteğinde bulunulması kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz; ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurmaya karar verebilir. Aynı kural, 30. maddede düzenlenen maddi yanlışlıkların düzeltilmesi için de geçerlidir. Bu durum, idari yargı kararlarının gecikmeksizin uygulanması ilkesinin bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddelerini tespit etme
2577 sayılı İYUK'un 29. (Tavzih) ve 30. (Maddi Yanlışlıklar) maddeleri incelenir.
Sorunun hukuki dayanağını belirlemek için gereklidir.
2
İcra üzerindeki etkiyi değerlendirme
İYUK 29/3 uyarınca tavzih isteği kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz.
İdari yargı kararlarının derhal uygulanabilirliği ilkesinin bir sonucudur.
3
Süre ve kapsam sınırlamalarını kontrol etme
Talebin kararın yerine getirilmesine kadar yapılabileceği ve hükmün değiştirilemeyeceği tespit edilir.
Seçeneklerdeki süre ve içerik yanılgılarını elemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

İdari Yargıda Kararların İcrasının Durdurulmaması İlkesi
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2Soru

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idari yargı mercilerince verilen kararların içeriği, yazılması ve imzalanması sürecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukukî açıdan doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararı veren heyet başkanının, karar metni yazıldıktan sonra ancak imzalanmadan önce herhangi bir sebeple kararı imzalayamayacak duruma gelmesi halinde; kararın altına en kıdemli üye tarafından bu durumun sebebi yazılarak şerh verilir.

Cevap

Kararı veren heyet başkanının imzadan önce imzalayamayacak duruma düşmesi halinde, en kıdemli üyenin şerh düşmesi usulü uygulanır.
25772577 sayılı İYUK'un 25. maddesinin 3. fıkrasına göre; kararı veren başkan ve üyelerden biri, herhangi bir sebeple kararı imzalayamayacak durumda olursa, kararın altına başkan tarafından, başkanın imzalayamaması halinde de en kıdemli üye tarafından bu durumun sebebi yazılarak şerh verilir. Bu usul, kararın hukuki geçerliliğini tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
İYUK 25/3 maddesindeki imza prosedürünü analiz et.
Kanun, kararı veren başkan veya üyelerden birinin imzalayamaması durumunda özel bir şerh usulü öngörmüştür.
Yargısal faaliyetin sürekliliği ve kararın tekemmül edebilmesi için fiili imkansızlık hallerinin aşılması gerekir.
2
Şerhi kimin vereceğini kontrol et.
Üye imzalayamazsa başkan; başkan imzalayamazsa en kıdemli üye şerh verir.
Kıdem esasına göre kararın usulüne uygun tamamlandığını belgeleme yetkisi kanunla bu şekilde paylaştırılmıştır.

Anahtar Kavram

İdari Yargı Kararlarının İmzalanması ve Şerh Usulü
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 3Soru

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idari yargı mercilerince verilen kararların yazılması, imzalanması ve içeriği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karar yazıldıktan sonra karara katılan başkan veya üyelerden birinin ölmesi veya emekliye ayrılması gibi nedenlerle imzalayamayacak durumda olması halinde, kararın altına başkan tarafından (başkan imzalayamıyorsa en kıdemli üyece) bu durumun sebebi yazılarak imza konulur.

Cevap

Karar yazıldıktan sonra karara katılan başkan veya üyelerden birinin imzalayamayacak durumda olması halinde, bu durumun sebebi belirtilerek başkan veya en kıdemli üye tarafından şerh düşülerek imzalanması doğrudur.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 25. maddesinin 3. fıkrasına göre; karar yazıldıktan sonra karara katılan başkan veya üyelerden birinin ölmesi veya emekliye ayrılması gibi nedenlerle imzalayamayacak durumda olması halinde, kararın altına başkan tarafından, başkanın imzalayamaması halinde ise en kıdemli üye tarafından bu durumun sebebi yazılarak imza konulur. Bu, kararın şekli geçerliliğini sağlayan teknik bir usuldür.

Adım Adım Çözüm

1
İYUK Madde 25'te düzenlenen kararların yazılması ve imzalanması usulünü incele.
Kararların verildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yazılması gerektiği ve karara katılanlarca imzalanacağı belirlenir.
Yasal formalitelerin tespiti için temel dayanak bu maddedir.
2
Kararı imzalayamama (ölüm, emeklilik vb.) gibi istisnai hallerdeki prosedürü kontrol et.
İmzalamada imkansızlık durumunda başkanın veya kıdemli üyenin şerh düşerek imza atması gerektiği sonucuna varılır.
Usul ekonomisi ve kararın geçerliliğini korumak için getirilen özel bir düzenlemedir.

Anahtar Kavram

İdari Yargı Kararlarının Yazılması ve İmzalanması (İYUK 25)

Daha Fazla Pratik

İYUK Madde 24'teki kararda bulunması gereken diğer zorunlu unsurları (tarafların adresleri, yargılama giderleri vb.) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

Bir idare mahkemesi tarafından verilen ve davacı lehine 250.000250.000 TL maddi tazminat ödenmesine hükmeden tam yargı kararı davalı idareye tebliğ edilmiştir. Buna göre, hükmedilen tazminatın tahsili amacıyla hak sahibi tarafından atılması gereken ilk usuli adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararın bir örneğiyle birlikte, ödemenin yapılacağı banka hesap numarasını da içeren yazılı bir dilekçeyle ilgili idareye başvurulmalıdır.

Cevap

Mahkeme kararının örneği ve banka hesap numarası ile idareye yazılı başvuruda bulunulması gerekir.
Mahkeme kararını ekleyerek, ödemenin yapılacağı banka hesap numarasını içeren yazılı bir dilekçeyle idareye başvurulması gerektiğini belirten ifade doğrudur. 25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2828. maddesinin 22. fıkrası uyarınca; tam yargı davaları hakkındaki kararlardan belli bir miktarı içerenlerin infazı için, mahkeme kararının örneğiyle birlikte idareye başvurulması zorunludur. Bu başvuruda banka hesap numarası da belirtilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
25772577 sayılı İYUK Madde 28/228/2 hükmünün incelenmesi.
Belli bir miktarı içeren tam yargı kararlarının infazı için ilgilinin idareye yazılı başvurusunun zorunlu olduğu tespit edilir.
Kanun koyucu, idari yargı kararlarının icrasından önce idareye ödeme yapma fırsatı tanımıştır.
2
Başvuru içeriğinin belirlenmesi.
Başvuruda mahkeme kararının sunulması ve ödemenin yapılacağı banka hesap numarasının (IBAN) belirtilmesi gerekir.
İdarenin ödemeyi nereye yapacağını bilmesi ve usulüne uygun ödeme emri düzenleyebilmesi için bu bilgiler gereklidir.
3
Bekleme süresinin ve sonraki adımın analizi.
İdareye başvurudan itibaren 3030 gün beklenir; bu sürede ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılabilir.
Zorunlu idari başvuru süreci tamamlanmadan başlatılan icra takipleri usulden reddedilebilecektir.

Anahtar Kavram

Tam Yargı Kararlarının İcra Usulü ve İdareye Başvuru Şartı

Alternatif Yöntem

İdarenin kendisine yapılan başvurudan itibaren 30 gün içinde ödeme yapmaması durumunda, alacaklı genel hükümler uyarınca (İcra ve İflas Kanunu) icra dairesine başvurarak ilamlı takip başlatabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 5Soru

Bir kamu konutunda ikamet eden devlet memuru hakkında, konutu usulsüz kullandığı gerekçesiyle tesis edilen 'tahliye kararı' idarece icra edilmiş ve memur konuttan çıkarılmıştır. Memurun bu işlemin iptali talebiyle açtığı dava sonucunda idare mahkemesi, tahliye işleminin hukuka aykırı olduğuna hükmederek işlemi iptal etmiştir. Bu durumda, mahkemenin verdiği iptal kararının uygulanması ve hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İptal kararı ile tahliye işlemi tesis edildiği andan itibaren hukuk aleminden silinir; idare kararın tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde memurun hukuki durumunu eski haline getirmelidir.

Cevap

İptal kararı ile tahliye işlemi tesis edildiği andan itibaren hukuk aleminden silinir; idare kararın tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde memurun hukuki durumunu eski haline getirmelidir.
İptal kararları, idari yargı hukukunun temel bir ilkesi olarak, iptal edilen idari işlemi tesis edildiği andan itibaren ortadan kaldıran ve hukuk aleminden silen kararlardır. Bu etkiye 'geriye yürüme etkisi' (ex tunc) denir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Madde 28/1 uyarınca, idare mahkemesi kararlarının gereği idare tarafından gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde yerine getirilmelidir. Bu süre içinde idare, davacının hukuki durumunu işlem hiç tesis edilmemiş gibi eski haline (status quo ante) getirmekle yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
İptal kararının hukuki niteliğini belirle
İptal kararları, iptal edilen işlemi tesis edildiği andan itibaren ortadan kaldırır (geçmişe yürürlülük/ex tunc etkisi).
İdari işlemin hukuka aykırılığı tespit edildiğinde, hukuk düzeni bu işlemin hiç var olmamış gibi sonuç doğurmasını amaçlar.
2
Kararın uygulanması için gereken süreyi tespit et
İYUK Madde 28 uyarınca, idare kararın tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur.
Yargı kararlarının etkinliği, idarenin bu kararları belirli bir süre içinde yerine getirmesine bağlıdır.
3
Kararın uygulanması için kesinleşme şartını değerlendir
İdari yargı kararları tebliğ ile birlikte (istisnai haller dışında) uygulanabilir hale gelir; kesinleşme beklenmez.
Hak arama hürriyetinin korunması ve hukuka aykırılığın bir an önce giderilmesi esastır.

Anahtar Kavram

İptal Kararının Geriye Yürüme Etkisi ve Uygulama Süresi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idari yargı yerlerince verilen kararların içeriği, yazılması ve imzalanması süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karar verildikten sonra imza aşamasından önce bir üyenin başka bir nedenle imzalayamayacak durumda bulunması halinde; bu üyenin yerine, o davanın müzakeresine katılmayan bir başka üye tarafından imza tamamlanarak karar tebliğe çıkarılır.

Cevap

Karar verildikten sonra imza aşamasından önce bir üyenin imzalayamayacak durumda bulunması halinde, başka bir üyenin onun yerine imza atması usulü değil, durumun şerh edilmesi usulü geçerlidir.
İYUK m. 25/225/2 uyarınca, karar verildikten sonra bir başkan veya üye ölür, emekliye ayrılır veya başka bir nedenle imzalayamayacak durumda olursa, onun yerine başka bir üye imza atmaz. Bunun yerine, bu durum mahkeme başkanı veya en kıdemli üye tarafından kararın altına yazılarak imzalanır (şerh düşülür). Müzakereye katılmayan bir üyenin kararı imzalaması, kararın usulden bozulmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
İdari yargı kararlarının içeriğini düzenleyen İYUK 2424. maddesindeki zorunlu unsurları değerlendiriniz.
Hüküm fıkrasında yargılama giderleri, kanun yolu, süresi ve merci bilgilerinin yer alması zorunludur.
Tarafların hak arama hürriyetini ve mali yükümlülüklerini netleştirmek için bu bilgiler kanunen şart koşulmuştur.
2
İYUK 25/125/1. maddedeki kararların yazılma süresini ve bu sürenin niteliğini inceleyiniz.
Kararlar en geç 3030 gün içinde yazılmalıdır; ancak bu süre düzenleyicidir.
Yargılamanın makul sürede tamamlanması amaçlanır, ancak gecikme kararın içeriğini ve sıhhatini etkilemez.
3
İYUK 25/225/2. maddedeki 'imzalayamama' durumuna ilişkin usulü analiz ediniz.
Başkan veya üyelerden biri imzalayamazsa, başkan veya en kıdemli üye bu durumu kararın altına yazıp imzalar.
Karar, davanın müzakeresine katılan heyet tarafından verilmiştir; müzakereye katılmayan birinin imzası kararı usulden sakatlar.

Anahtar Kavram

İdari Yargı Kararlarının Yazılması ve İmzalanması (İYUK m. 2525)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru

İdari yargılama hukukunda mahkeme kararlarının sonuçları ve kesin hüküm müessesesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kesinleşmiş bir mahkeme kararı; tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir uyuşmazlığın yeniden dava konusu yapılmasını engeller.

Cevap

Kesinleşmiş bir mahkeme kararının, aynı taraflar arasında aynı konu ve sebeple yeniden dava konusu yapılamayacağı bilgisi doğrudur.
Kesinleşmiş yargı kararları, maddi anlamda kesin hüküm teşkil eder. Bu durum, davanın tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir uyuşmazlığın yeniden yargılama konusu yapılmasını engeller.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin hüküm kavramının temel niteliğini analiz et.
Kesinleşen bir mahkeme kararının taraflar arasındaki uyuşmazlığı nihai olarak bitirdiği ve davanın tekrar açılmasını engellediği saptandı.
Maddi anlamda kesin hüküm, hukuki güvenliği sağlamak amacıyla aynı uyuşmazlığın defalarca yargılanmasını önler.
2
Diğer seçeneklerdeki yasal süreleri ve işlem türlerini kontrol et.
İptal kararlarının geriye yürüdüğü (ex tunc), uygulama süresinin 30 gün olduğu ve idari işlemlerin 'kesin hüküm' niteliğinde olmadığı tespit edildi.
İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri, yargı kararlarının etkilerini ve uygulanma usullerini net bir şekilde belirlemiştir.

Anahtar Kavram

Kesin hükmün maddi etkisi ve yargı kararlarının idare üzerindeki bağlayıcılığı.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri uyarınca, idari yargı mercileri tarafından verilen iptal kararlarının hukuki mahiyeti, geriye yürüme etkisi ve bu kararların idarece yerine getirilmesi yükümlülüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İptal kararları, iptal edilen idari işlemi tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kaldırarak işlemin hiç yapılmamış sayılması sonucunu doğurur; idare ise bu kararın gereklerine göre gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur.

Cevap

İptal kararları işlemi tesis edildiği andan itibaren ortadan kaldırır ve idare tebliğden itibaren en geç 30 gün içinde kararı uygulamakla yükümlüdür.
İdari yargıda iptal kararları, idari işlemin tesis edildiği tarihten itibaren tüm hukuki sonuçlarını ortadan kaldırır. Bu durum doktrin ve içtihatlarda 'ex tunc' (başlangıçtan itibaren) etki olarak adlandırılır. İdare, İYUK 28. madde uyarınca mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde kararın gereğini yerine getirmek (eski durumu iade etmek) zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
İptal kararının hukuki etkisini belirle.
İptal kararları, iptal edilen işlemi hukuk aleminden silerek 'hiç tesis edilmemiş' hale getirir (Geriye yürüme etkisi).
İdari yargıdaki iptal davasının amacı, hukuka aykırı işlemi geçmişe etkili olarak ortadan kaldırmaktır.
2
İdarenin uygulama yükümlülüğünü analiz et.
İdare, kararın icaplarına göre yeni bir işlem tesis etmek veya fiili durumu eski haline getirmek zorundadır (Statüko Ante).
Hukuk devleti ilkesi gereği, yargı kararlarının idare tarafından aynen ve gecikmeksizin uygulanması esastır.
3
Yasal süreyi kontrol et.
İYUK Madde 28 uyarınca, kararın idareye tebliğinden itibaren en geç 30 gün içinde uygulama tamamlanmalıdır.
Kararların sürüncemede kalmasını engellemek için kanun koyucu azami bir süre belirlemiştir.

Anahtar Kavram

İptal Kararlarının Geçmişe Etkisi (Ex Tunc) ve Uygulama Süresi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru

İdare mahkemesinde görülen bir tam yargı davası neticesinde davacı lehine maddi tazminat ödenmesine hükmedilmiştir. 25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 2828. maddesi hükümleri dikkate alındığında, söz konusu kararın yerine getirilmesi ve icra süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararın icrası için öncelikle idareye yazılı olarak başvurularak banka hesap numarasının bildirilmesi zorunludur; idarenin bu başvurunun tebliğinden itibaren 3030 gün içinde ödeme yapmaması durumunda genel hükümler dairesinde icra takibi başlatılabilir.

Cevap

Tam yargı kararlarının icrası için önce idareye yazılı başvuru yapılması ve banka hesap numarasının bildirilmesi gerekir; ödeme 30 gün içinde yapılmazsa genel hükümlere göre icra takibi başlatılabilir.
Doğru ifade, tam yargı kararlarının icrası için alacaklının öncelikle idareye banka hesap numarasını içeren yazılı bir başvuru yapması gerektiğini ve idarenin bu başvurudan itibaren 30 gün içinde ödeme yapma yükümlülüğünü belirtmektedir. Bu süre zarfında ödeme yapılmaması halinde İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde genel hükümlere göre icra takibi başlatılması hukuken mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
İdari yargı kararının tebliği ve başvuru sürecinin analizi
İYUK Madde 28/2 gereği tazminat kararlarının infazı için alacaklının idareye yazılı başvurusu şarttır.
Tam yargı kararları doğrudan icra dairesine götürülemez; idareye bir ödeme fırsatı sunulması kanuni bir zorunluluktur.
2
Hesap numarası bildiriminin kontrolü
Başvuru sırasında banka hesap numarasının (IBAN) bildirilmesi zorunludur.
Ödemenin yapılabilmesi için gereken teknik bilginin idareye sunulması usul ekonomisi ve kanun gereğidir.
3
İdarenin ödeme süresinin beklenmesi
İdarenin başvurudan itibaren 30 günlük ödeme süresi vardır.
Yargı kararlarının uygulanması için İYUK tarafından belirlenen genel süre 30 gündür.
4
Genel icra hükümlerine geçiş şartının belirlenmesi
30 gün içinde ödeme yapılmazsa İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanabilir hale gelir.
İdarenin kararı süresinde yerine getirmemesi durumunda alacaklıya cebri icra hakkı tanınmıştır.

Anahtar Kavram

Tam yargı kararlarında idareye başvuru ve 30 günlük ödeme süresi zorunluluğu (İYUK 28/2)
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 10Soru

Bir kamu görevlisine verilen disiplin cezasının idare mahkemesi tarafından hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi durumunda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri uyarınca bu kararın uygulanması ve hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare, mahkeme kararının tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde, sanki iptal edilen işlem hiç tesis edilmemiş gibi eski durumu iade etmek ve kararın gereğini yerine getirmekle yükümlüdür.

Cevap

İdarenin mahkeme kararını tebliğden itibaren en geç otuz gün içinde ve işlemin tesisinden önceki hukuki durumu geri getirecek şekilde yerine getirmesi gerektiğini belirten ifade doğrudur.
İdari yargıda iptal kararları, iptal edilen idari işlemi tesis edildiği tarihten itibaren hukuk aleminden silecek şekilde geriye yürür. 2577 sayılı İYUK'un 28. maddesine göre idare, mahkeme kararlarının tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde bu kararın gereğini yerine getirerek, davacının hukuki durumunu işlemin tesisinden önceki haline (status quo ante) getirmekle yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
İptal kararının hukuki niteliğini belirle
İptal kararları, iptal edilen işlemi tesis edildiği andan itibaren geçersiz kılar (geriye yürüme etkisi).
İptal davası, işlemin hukuk düzeninden tamamen silinmesini hedefler.
2
Kararı uygulama süresini tespit et
2577 sayılı İYUK Madde 28 uyarınca tebliğden itibaren en geç 30 gün.
Yasal düzenleme idareye kararın gereğini yerine getirmesi için kesin bir süre tanımıştır.
3
İdarenin yükümlülüğünü tanımla
İdare, 'status quo ante' (işlemden önceki durum) ilkesi gereği durumu eski haline getirmelidir.
Hukuk devleti ilkesi, yargı kararlarının idareyi tam olarak bağlamasını gerektirir.

Anahtar Kavram

İptal kararlarının geriye yürüme etkisi ve İYUK Madde 28 kapsamındaki uygulama süresi.

Alternatif Yöntem

İYUK 28. madde metni doğrudan hatırlanarak, idarenin 'gecikmeksizin' ve 'en geç 30 gün' yükümlülüğü üzerinden eleme yapılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

Bir kamu kurumunda görev yapan (B), girdiği "Görevde Yükselme Sınavı" sonucunda başarılı olmasına rağmen, hakkında yürütülen arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle ataması yapılmamıştır. (B) tarafından açılan iptal davasında idare mahkemesi, arşiv araştırmasına konu edilen verilerin soyut istihbari nitelikte olduğu ve hukuken geçerli bir nedene dayanmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar vermiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri ve iptal kararlarının hukuki mahiyeti dikkate alındığında, bu kararın uygulanmasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare, mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde (B)'nin atama işlemini gerçekleştirmeli ve bu süreçte mahrum kaldığı mali ve özlük haklarını, işlemin tesis edildiği tarihten itibaren geçerli olacak şekilde iade etmelidir.

Cevap

İdarenin iptal kararını tebliğden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde, işlemin tesis edildiği tarihten itibaren geçerli olacak şekilde (geriye yürütülerek) uygulaması gerekir.
İdari yargı mercileri tarafından verilen iptal kararları, dava konusu edilen idari işlemi tesis edildiği andan itibaren ortadan kaldırır. Bu durum 'geriye yürüme etkisi' olarak adlandırılır. 2577 sayılı İYUK madde 28 uyarınca idare, bu kararları gecikmeksizin ve tebliğden itibaren en geç otuz gün içinde uygulamak zorundadır. Bu uygulama, davacının işlem tesis edilmeden önceki hukuki durumuna (statüsüne) döndürülmesini ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı mali hakların (maaş farkı, kıdem vb.) geçmişe dönük olarak ödenmesini kapsar.

Adım Adım Çözüm

1
İptal kararının bağlayıcılığını tespit et.
İYUK 28/1 uyarınca idare, yargı kararlarını gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür.
Anayasal bir zorunluluk olan yargı kararlarının uygulanması ilkesi gereğidir.
2
Azami uygulama süresini belirle.
Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden itibaren otuz günü geçemez.
2577 sayılı Kanun'un emredici hükmü olan İYUK 28. maddesi bu sınırı çizmiştir.
3
İptal kararının hukuki etkisini (retroaktivite) analiz et.
İptal edilen işlem, hukuk aleminden tesis edildiği andan itibaren silinir (ex tunc).
İptal davasının amacı, hukuka aykırı işlemin tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılması ve 'status quo ante' (işlem öncesi durum) halinin sağlanmasıdır.

Anahtar Kavram

İptal Kararlarının Geriye Yürüme (Ex Tunc) Etkisi ve İYUK 28 Uygulama Süresi
Soru 12Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca, idarenin bir mahkeme tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararının gereklerini yerine getirmesine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare kararın icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye mecburdur ve bu süre tebliğden itibaren otuz günü geçemez.

Cevap

İdare kararın icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye mecburdur ve bu süre tebliğden itibaren otuz günü geçemez.
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasına göre; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.

Adım Adım Çözüm

1
Kararın niteliğini belirleme
Söz konusu olan bir yürütmenin durdurulması (YD) kararıdır.
YD kararları, idari işlemin uygulanmasını durduran geçici ancak derhal uygulanması gereken kararlardır.
2
İlgili kanun maddesini tespit etme
2577 sayılı İYUK madde 28/1 incelenmelidir.
Yargı kararlarının sonuçları ve uygulanma usulü bu maddede düzenlenmiştir.
3
Uygulama süresini kontrol etme
Sürenin tebliğden itibaren otuz günü geçemeyeceği sonucuna ulaşılır.
Kanun koyucu idareye karar gereklerini yerine getirmesi için makul ve kesin bir üst sınır çizmiştir.

Anahtar Kavram

İYUK Madde 28 Karar Uygulama Süresi

Daha Fazla Pratik

İdarenin kararı uygulamaması halinde doğacak tazminat sorumluluğunun şartlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idari yargı mercilerince verilen kararların, verildikleri tarihten itibaren en geç kaç gün içinde yazılması ve imzalanması zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

İdari yargı kararları, verildikleri tarihten itibaren en geç otuz gün içinde yazılmalı ve imzalanmalıdır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 25. maddesinin 3. fıkrasına göre; kararlar, verildikleri tarihten itibaren en geç otuz gün içinde yazılır ve imzalanır. Bu süre, yargısal sürecin tamamlanması ve tarafların karardan haberdar edilerek kanun yollarına başvurabilmesi için öngörülmüş bir düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili mevzuat hükmünün tespit edilmesi
2577 sayılı İYUK'un 25. maddesinin 3. fıkrası
Kararların yazılması ve imzalanmasına ilişkin süreler bu maddede düzenlenmiştir.
2
Karar yazım süresinin belirlenmesi
30 gün
Kanun koyucu, yargılamanın makul sürede tamamlanması ilkesi gereği mahkemelere bu usuli süreyi tanımıştır.

Anahtar Kavram

Kararların Yazılması ve İmzalanması Süresi

Daha Fazla Pratik

Kararın tebliğinin istinaf ve temyiz süreleri üzerindeki etkisini ve tebliğden itibaren sürenin nasıl hesaplandığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 14Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 28. maddesi uyarınca, mahkemelerce verilen yürütmenin durdurulması kararlarının idare tarafından uygulanması süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare, mahkeme kararının icaplarına göre gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur.

Cevap

İdare, mahkeme kararının tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde kararın icaplarına göre işlem tesis etmek veya eylemde bulunmakla yükümlüdür.
Doğru cevap, İYUK 28. maddesinde açıkça belirtilen; idarenin mahkeme kararlarının gereklerine göre gecikmeksizin ve en geç otuz gün içinde işlem tesis etme veya eylemde bulunma zorunluluğunu ifade etmektedir. Bu süre, kararın idareye tebliğ edilmesiyle başlar ve idarenin takdir yetkisi bulunmayan bağlı bir yetkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
İYUK 28. madde hükmünün incelenmesi
İdari yargı kararlarının (iptal ve yürütmenin durdurulması) idareyi bağladığı ve uygulanmasının zorunlu olduğu tespit edilir.
Hukuk devleti ilkesi gereği yargı kararlarının idare tarafından yerine getirilmesi anayasal bir zorunluluktur.
2
Yasal sürenin belirlenmesi
Kararın idareye tebliğinden itibaren başlayan sürenin 'gecikmeksizin' ve her halde 'en geç 30 gün' olduğu belirlenir.
İYUK 28/1 fıkrası bu süreyi emredici bir şekilde 30 gün olarak sınırlandırmıştır.
3
Sorumluluk rejiminin değerlendirilmesi
Kararın uygulanmaması durumunda tazminat davasının idareye açılacağı, kişisel sorumluluğun rücu mekanizmasıyla işletileceği anlaşılır.
Anayasa m. 129/5 ve İYUK m. 28/4 uyarınca kamu görevlilerinin kusurlarından doğan tazminat davaları idare aleyhine açılır.

Anahtar Kavram

İdari Yargı Kararlarının Bağlayıcılığı ve Uygulanma Süresi

Daha Fazla Pratik

İptal kararlarının geriye yürüme etkisi (ex tunc) ile yürütmenin durdurulması kararlarının etkilerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca, bir kararın yeterince açık olmaması veya birbirine aykırı fıkralar içermesi durumunda başvurulan "kararların açıklanması" (tavzih) müessesesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tavzih isteğinde bulunulması, mahkemece aksine bir karar verilmedikçe kararın yerine getirilmesini durdurmaz.

Cevap

Tavzih isteğinde bulunulmasının, mahkemece aksine bir karar verilmedikçe kararın yerine getirilmesini durdurmayacağı yönündeki ifade doğrudur.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 29. maddesinin 3. fıkrasına göre, tavzih (açıklama) isteğinde bulunulması, mahkeme tarafından aksi yönde bir karar verilmediği sürece kararın icrasını (yerine getirilmesini) durdurmaz. Bu kural, idari yargı kararlarının derhal uygulanması ilkesinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tavzih kurumunun icraya etkisini incele
İYUK madde 29/3'e göre tavzih talebinin yürütmeyi durdurmadığı sonucuna varılır.
İdari yargılama usulünde kararların kesinleşmeden icra edilebilirliği asıldır ve açıklama talebi bu süreci kesmez.

Anahtar Kavram

Tavzih Talebinin İcra Edilebilirlik Üzerindeki Etkisi

Daha Fazla Pratik

İYUK 29 (Tavzih) ve İYUK 30 (Maddi Hataların Düzeltilmesi) maddeleri arasındaki 're'sen hareket edebilme' farkını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, idari yargı mercilerince verilen kararların yazılması, imzalanması ve içeriği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararlarda azlıkta kalan üyelerin görüşleri (muhalefet şerhi), kararın metnine yazılmayıp sadece mahkeme arşivindeki gizli oylama tutanağında saklanır.

Cevap

Kararlarda azlıkta kalan üyelerin görüşlerinin kararın altına yazılması ve imzalanması zorunludur; bu görüşlerin sadece gizli tutanakta saklanacağı bilgisi yanlıştır.
2577 sayılı İYUK'un 25. maddesinin 2. fıkrası uyarınca; kararlar, başkan ve üyeler tarafından imzalanır ve azlıkta kalanların görüşleri (muhalefet şerhi) kararların altına mutlaka yazılır ve imzalanır. Bu görüşlerin gizli tutulacağı veya karara eklenmeyeceği yönündeki ifadeler kanuna aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İYUK Madde 25 hükümlerini incelemek
Kararların yazılması ve imzalanması usulü tespit edildi.
Kanun koyucunun kararların şekli ve azlık oyları hakkındaki emredici hükmünü bulmak.
2
Muhalefet şerhinin (azlık oyu) hukuki durumunu teyit etmek
Azlıkta kalan üyelerin görüşlerinin kararın altına yazılmasının zorunlu olduğu görüldü.
İYUK 25/2 maddesi 'Azlıkta kalanların görüşleri, kararların altına yazılır ve imzalanır' hükmünü içermektedir.

Anahtar Kavram

İdari yargı kararlarında muhalefet şerhinin (azlık oyu) yazılması ve imzalanması zorunluluğu.
Tahmini Süre:50s
Soru 17Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, idari yargı yerlerince verilen kararların imzalanması aşamasında; kararı veren başkan veya üyelerden birinin görevden ayrılma, hastalık veya benzeri zorunlu bir nedenle kararı imzalayamaması durumunda izlenecek hukuki usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararın altına bu durumun nedeni şerh verilerek karar tekemmül ettirilir.

Cevap

Kararın altına imzalayamama durumu ve nedeninin şerh verilmesi gerekir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 25. maddesinin 2. fıkrasına göre; kararlar, kararı veren başkan ve üyeler veya hakim tarafından imzalanır. Ancak başkan veya üyelerin görevden ayrılma, hastalık gibi zorunlu nedenlerle kararı imzalayamamaları durumunda, kararın altına bu durumun nedeni belirtilerek bir şerh düşülür. Bu şerh, kararın hukuken geçerli bir şekilde tamamlanmasını (tekemmül etmesini) sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İdari yargı kararlarının imza sürecini düzenleyen İYUK 25. maddesini analiz edin.
Kural olarak kararların, kararı veren başkan ve üyeler tarafından imzalanması gerektiğini tespit edin.
Hukuki geçerlilik için kararın heyet tarafından tevsik edilmesi zorunludur.
2
İmza aşamasında ortaya çıkan 'hastalık' veya 'görevden ayrılma' gibi istisnai halleri değerlendirin.
Bu durumun kararı sakatlamadığını, ancak usulüne uygun bir kayıt gerektirdiğini belirleyin.
Yargılamanın sürüncemede kalmaması için kanun koyucu bir istisna öngörmüştür.
3
Kanun metnindeki çözüm yolunu uygulayın.
Kararın altına bu durumun (nedeniyle birlikte) şerh düşülmesi gerektiği sonucuna ulaşın.
Şerh, imza eksikliğinin nedenini resmi olarak kayıt altına alarak kararın tekemmül etmesini sağlar.

Anahtar Kavram

İdari Yargı Kararlarının İmzalanması ve Şerh Usulü

Daha Fazla Pratik

Kararların yazılma süresi ve mahkeme mührü ile mühürlenmesi zorunluluğunu tekrar edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 18Soru

İdari yargı mercileri tarafından verilen iptal kararlarının hukuki sonuçları ve bu kararların idare tarafından yerine getirilmesiyle ilgili 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İptal kararları, iptal edilen işlemi tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kaldırır ve idare bu kararın gereklerini en geç 3030 gün içinde yerine getirmek zorundadır.

Cevap

İptal kararları, hukuka aykırı idari işlemi yapıldığı andan itibaren hukuk aleminden siler (geriye yürüme etkisi) ve idare bu kararı en geç 3030 günlük yasal süre içinde uygulamakla yükümlüdür.
İptal kararları, iptal edilen idari işlemi tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kaldırarak hukuk dünyasında hiç tesis edilmemiş gibi bir sonuç doğurur (status quo ante). 2577 sayılı İYUK'un 28. maddesi uyarınca idare, mahkeme kararlarının icabına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur; bu süre hiçbir şekilde kararın tebliğinden itibaren otuz günü geçemez.

Adım Adım Çözüm

1
İptal kararının zaman bakımından etkisini belirle.
İptal kararları 'geriye yürür' (ex tunc). İşlem hiç yapılmamış gibi eski hal iade edilir.
İptal davasının amacı, hukuka aykırılığı saptanan işlemin tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasıdır.
2
İdarenin kararı uygulama süresini tespit et.
İYUK Madde 28'e göre bu süre azami 3030 gündür.
Yargı kararlarının geciktirilmeksizin uygulanması hukuk devleti ilkesinin gereğidir.

Anahtar Kavram

İptal Kararlarının Geriye Yürümesi ve Uygulama Süresi

Daha Fazla Pratik

İptal kararının uygulanmaması durumunda idarenin mali sorumluluğu ve kamu görevlisinin kişisel sorumluluğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 19Soru

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesine göre, idari yargı mercilerince verilen ve kanun yolları açık olan kararlarda; kişilerin hak arama hürriyetini korumak ve denetim sürecini işletebilmek amacıyla aşağıdakilerden hangisinin kararın metninde yer alması zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başvurulacak kanun yolu mercii ve süresi

Cevap

Başvurulacak kanun yolu mercii ve süresi
2577 sayılı Kanun'un 24. maddesinin (g) bendi uyarınca, kanun yolları açık olan kararlarda başvurulacak merci ve süresinin belirtilmesi zorunludur. Bu kural, ilgililerin hak kaybına uğramasını önlemek amacıyla getirilmiş emredici bir hükümdür.

Adım Adım Çözüm

1
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesi (Kararın Dosyası ve İçeriği) incelenir.
Kararda bulunması gereken zorunlu unsurlar (taraflar, iddialar, savunmalar, hüküm vb.) belirlenir.
Yargı kararlarının hukuki sıhhati, kanunda sayılan asgari unsurları taşımasına bağlıdır.
2
İlgili maddenin (g) bendi uyarınca kanun yollarına ilişkin zorunluluk tespit edilir.
Kanun yolları açık olan kararlarda, başvurulacak merci ve süresinin kararda açıkça gösterilmesi gerektiği sonucuna varılır.
Bireylerin karara karşı hangi süre içinde ve nereye itiraz edeceklerini bilmeleri etkili başvuru hakkının bir gereğidir.

Anahtar Kavram

İdari Yargı Kararlarının Zorunlu İçeriği
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru

İdare mahkemesi tarafından verilen bir yürütmenin durdurulması kararının ilgili idareye tebliğ edilmesi üzerine, idarenin kararın gereğini yerine getirme süreci ve bu karara uyulmaması durumunda ortaya çıkacak hukuki sonuçlara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare, mahkeme kararının tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç 3030 gün içinde kararın icaplarına göre işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur.

Cevap

İdare, mahkeme kararının tebliğinden itibaren gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde kararın icaplarına göre işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrası uyarınca; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden itibaren otuz günü geçemez. Doğru cevap, idarenin gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde işlem yapma zorunluluğunu tam olarak yansıtan ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
İYUK 28. madde kapsamında idarenin kararları uygulama yükümlülüğünü analiz etmek.
İdare, yargı yerlerinin yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmekle yükümlüdür.
Yargı kararlarının bağlayıcılığı ve hukuk devleti ilkesi bu yükümlülüğü zorunlu kılar.
2
Kararın uygulanması için kanunla belirlenen azami süreyi teyit etmek.
Bu süre, kararın idareye tebliğinden itibaren hiçbir şekilde 30 günü geçemez.
İYUK 28/1 fıkrasında 30 günlük süre kesin bir üst sınır olarak tayin edilmiştir.
3
Kararın kasten uygulanmaması durumunda sorumluluk rejimini incelemek.
Tazminat davası ancak idare aleyhine açılabilir.
İYUK 28/4 hükmü, kasten yerine getirmeme hallerinde dahi davanın idareye yöneltilmesini emreder.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Durdurulması Kararlarının İnfazı ve İdarenin Sorumluluğu

Daha Fazla Pratik

İYUK 28. maddede düzenlenen tazminatın tahsili için idareye başvuru zorunluluğunu ve bu kuralın sadece tam yargı kararları (tazminat mahkumiyetleri) için geçerli olduğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 4Sonraki
İdari Yargı Kararları ve Uygulanması Alıştırma Soruları — KPSS Hukuk | Examkin