Bir monopolcü firma, marjinal maliyetinin sabit olduğu bir üretim yapısında, doğrusal talep eğrilerine sahip iki farklı tüketici grubuna üçüncü derece fiyat farklılaştırması uygulamaktadır. Tek fiyat (fiyat farklılaştırması uygulanmayan) durumunda her iki piyasanın da hizmet aldığı varsayıldığında, monopolcü firmanın fiyat farklılaştırması uygulamasına geçmesinin piyasa sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AToplam üretim miktarı artar ve sosyal refah azalır.
- Toplam üretim miktarı değişmez ve toplam tüketici artığı azalır.Cevap
- CToplam üretim miktarı azalır ve monopol kârı artar.
- DToplam üretim miktarı değişmez ve sosyal refah artar.
- EToplam üretim miktarı artar ve toplam tüketici artığı artar.
Cevap
Doğrusal talep eğrileri altında, üçüncü derece fiyat farklılaştırması toplam üretim miktarını değiştirmezken, tüketici artığının azalmasına neden olur.
İktisat literatüründe Joan Robinson tarafından ortaya konan kurala göre, monopolcü bir firma marjinal maliyetin sabit olduğu bir ortamda doğrusal talep eğrileriyle karşı karşıyaysa, piyasayı bölerek farklı fiyatlar uygulasa bile toplamda üreteceği miktar, tek bir fiyat uyguladığında üreteceği miktar ile aynı kalacaktır. Ancak, farklı tüketici gruplarına farklı fiyatlar uygulanması, malın en yüksek faydayı elde edene gitmesini engelleyen bir tahsis verimsizliği (allocative inefficiency) yaratır. Monopolcü firma kârını artırırken, bu kâr artışı tüketici artığındaki azalmadan daha küçüktür; sonuç olarak toplam tüketici artığı ve sosyal refah net bir şekilde azalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Robinson'un Çıktı Tarafsızlığı Teoremi
İpuçları
1
Joan Robinson'un doğrusal talep eğrileri için geçerli olan 'çıktı tarafsızlığı' kuralını hatırlayın.
2
Eğer toplam üretim miktarı değişmiyorsa, monopolcü neden fiyat farklılaştırması yapar? Tabii ki daha fazla kâr için. Bu kâr kimden transfer edilir?
3
Fiyat farklılaştırması altında farklı tüketiciler farklı fiyatlarla karşılaştığı için marjinal ikame oranları bozulur. Bu durum sosyal refahı nasıl etkiler?
Daha Fazla Pratik
Fiyat farklılaştırmasının refahı artırdığı tek durum olan 'yeni bir piyasanın açılması' (açılmayan piyasa) senaryosunu inceleyin.
Alternatif Yöntem
Sayısal bir örnek üzerinden gidebilirsiniz: Piyasa 1 için ve Piyasa 2 için alıp için tek fiyat ve iki fiyat durumlarını karşılaştırarak toplam ve kâr değişimini görebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s