Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMonopolde Fiyat Farklılaştırması

Bir monopolcü firma, kârını maksimize etmek amacıyla iki farklı tüketici grubuna (Grup A ve Grup B) üçüncü derece fiyat farklılaştırması uygulamaktadır. Grup A'nın talebinin fiyat esnekliğinin mutlak değeri ∣eA∣=2|e_A| = 2, Grup B'nin ise ∣eB∣=5|e_B| = 5 olarak belirlenmiştir. Firmanın her iki grup için de marjinal maliyeti sabit olup MC=40MC = 40 TL'dir. Buna göre, kâr maksimizasyonunu hedefleyen monopolcü firmanın bu iki grup için belirleyeceği fiyatlar (PAP_A ve PBP_B) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. PA=80P_A = 80 TL, PB=50P_B = 50 TLCevap
  2. B
    PA=50P_A = 50 TL, PB=80P_B = 80 TL
  3. C
    PA=60P_A = 60 TL, PB=45P_B = 45 TL
  4. D
    PA=40P_A = 40 TL, PB=40P_B = 40 TL
  5. E
    PA=100P_A = 100 TL, PB=20P_B = 20 TL

Cevap

Monopolcü firmanın Grup A için belirleyeceği fiyat 8080 TL, Grup B için belirleyeceği fiyat ise 5050 TL'dir.
Üçüncü derece fiyat farklılaştırması yapan bir monopolcü için kâr maksimizasyonu MR1=MR2=MCMR_1 = MR_2 = MC noktasında gerçekleşir. Fiyat ile esneklik arasındaki ilişkiyi veren formül P=MC1−1∣e∣P = \frac{MC}{1 - \frac{1}{|e|}} şeklindedir. Verilen değerlere göre Grup A için fiyat PA=401−1/2=80P_A = \frac{40}{1 - 1/2} = 80 TL, Grup B için fiyat ise PB=401−1/5=50P_B = \frac{40}{1 - 1/5} = 50 TL olarak hesaplanır. Bu durum, esnekliğin düşük olduğu piyasada fiyatın daha yüksek olması kuralıyla tutarlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Amoroso-Robinson (Marjinal Hasılat-Esneklik) formülünü hatırlamak
MR=P×(1−1∣e∣)MR = P \times (1 - \frac{1}{|e|})
Monopolde fiyat ile marjinal hasılat arasındaki ilişkiyi kurmak için bu formül kullanılır.
2
Kâr maksimizasyonu için MR=MCMR = MC koşulunu her iki piyasa için uygulamak
MRA=MCMR_A = MC ve MRB=MCMR_B = MC
Üçüncü derece fiyat farklılaştırmasında firma her bir piyasada marjinal hasılatı ortak marjinal maliyete eşitler.
3
Grup A için fiyatı hesaplamak
PA×(1−12)=40⇒PA×0,5=40⇒PA=80P_A \times (1 - \frac{1}{2}) = 40 \Rightarrow P_A \times 0,5 = 40 \Rightarrow P_A = 80 TL
Grup A'nın esnekliği 22 olduğu için fiyat bu şekilde bulunur.
4
Grup B için fiyatı hesaplamak
PB×(1−15)=40⇒PB×0,8=40⇒PB=50P_B \times (1 - \frac{1}{5}) = 40 \Rightarrow P_B \times 0,8 = 40 \Rightarrow P_B = 50 TL
Grup B'nin esnekliği 55 olduğu için fiyat bu şekilde bulunur.

Anahtar Kavram

Üçüncü derece fiyat farklılaştırmasında monopolcü, talebin fiyat esnekliği düşük olan (inelastik) piyasada daha yüksek, esnekliği yüksek olan piyasada ise daha düşük fiyat belirler.

İpuçları

1
Monopolcü, her iki piyasa için marjinal hasılatını marjinal maliyete (4040 TL) eşitlemelidir.
2
Fiyatı bulmak için P=MC1−1∣e∣P = \frac{MC}{1 - \frac{1}{|e|}} formülünü kullanın.
3
Grup A için esneklik 22 olduğundan payda 0,50,5; Grup B için esneklik 55 olduğundan payda 0,80,8 olacaktır.

Daha Fazla Pratik

Eğer firma birinci derece (tam) fiyat farklılaştırması yapsaydı, her bir tüketiciye ödeme arzusu kadar fiyat uygulayacağı için tüketici artığının tamamını ele geçirir ve daralma kaybı sıfır olurdu.

Alternatif Yöntem

Formül yerine şu mantığı kurabilirsiniz: Grup A'da talep daha katıdır (∣e∣=2|e|=2), bu yüzden tüketici fiyata daha az duyarlıdır ve monopolcü burada daha yüksek fiyat talep eder. Grup B'de ise talep çok esnektir (∣e∣=5|e|=5), tüketiciler fiyata çok duyarlıdır, bu yüzden monopolcü kârını artırmak için fiyatı Grup A'ya göre daha düşük tutmak zorundadır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Monopolde Fiyat Farklılaştırması

Bu konudan daha fazla soru