Bir sanayi tesisinin, yalnızca belirli bir hammadde tedarikçisinin üretim standartlarına uygun olarak tasarlanması ve bu tesisin başka bir tedarikçiyle çalışması durumunda yüksek maliyetlerle karşılaşması, Yeni Kurumsal İktisat () literatüründe 'varlık özgüllüğü' ( ) kavramı ile açıklanmaktadır. Oliver Williamson'ın geliştirdiği bu analiz çerçevesinde, söz konusu durumun işlem maliyetleri ve kurumsal yapı üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- İşlem maliyetlerini yükselterek tarafların birbirini suistimal etme (fırsatçı davranış) riskini artırır; bu durum, işlemin piyasadaki belirsizlikten korunması amacıyla firma içi bir hiyerarşi ile örgütlenmesini gerekli kılar.Cevap
- BVarlık özgüllüğünün artması, piyasadaki tüm aktörlerin tam bilgiye sahip olduğunu varsayarak işlem maliyetlerini sıfıra indirir ve mülkiyet haklarının dağılımını önemsiz kılar.
- CSöz konusu özgüllük, bireylerin tam rasyonel davranarak gelecekteki tüm riskleri öngörmesini sağlar ve hiyerarşik yapılara olan ihtiyacı tamamen ortadan kaldırır.
- DBu durum, arzın her zaman kendi talebini yaratacağı ilkesi uyarınca piyasanın otomatik dengelenmesini hızlandırır ve kurumsal düzenlemelere olan ihtiyacı azaltır.
- EVarlık özgüllüğü, sadece uyarlayıcı beklentiler varsayımı altında önem kazanır; rasyonel beklentiler varsayıldığında ise işlem maliyetleri üzerinde hiçbir etkisi kalmaz.
Cevap
Varlık özgüllüğünün artması, taraflar arasındaki fırsatçılık riskini ve işlem maliyetlerini yükselterek işlemlerin piyasa yerine firma (hiyerarşi) bünyesinde örgütlenmesini teşvik eder.
İşlem maliyetleri yaklaşımına göre, varlık özgüllüğünün yüksek olması, tarafları birbirine mahkûm ederek stratejik davranma ve suistimal riskini artırır. Bu riskleri piyasa üzerinden yönetmek çok maliyetli olduğundan, firma içi yönetim (hiyerarşi) bir çözüm olarak ortaya çıkar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Varlık Özgüllüğü ve İşlem Maliyetleri İlişkisi
İpuçları
1
Bir firmanın sadece başka bir firmanın parçasına uygun bir makine üretmesi durumunu düşünün.
2
Varlık özgüllüğü arttığında, piyasada başka alıcı veya satıcı bulmak zorlaşır. Bu durum taraflar arasındaki güveni ve maliyetleri nasıl etkiler?
Daha Fazla Pratik
Williamson'ın 'Yönetişim Yapıları' (Piyasa, Karma, Hiyerarşi) arasındaki ayrımı incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s