Examkin

Soru

Zorluk: Çok zor10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları

1960’lı yılların sonunda ithal ikameci sanayileşme stratejisinin yarattığı yapısal döviz darboğazını aşmak ve tıkanan ekonomik sistemi sürdürülebilir kılmak amacıyla yürürlüğe konulan 10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Türk lirasının değeri 11 ABD doları karşısında 99 TL’den 1515 TL’ye çıkarılarak yaklaşık %\% 67 oranında bir devalüasyon gerçekleştirilmiştir.
  2. B
    Mali disiplini sağlamak ve bütçe açıklarını kapatmak amacıyla dolaylı vergiler kapsamında yer alan "İşletme Vergisi" ihdas edilmiştir.
  3. İthal ikameci sanayileşme modelinden tamamen vazgeçilerek, ekonominin dışa açılmasını sağlayan "ihracata dayalı büyüme stratejisi"ne kesin geçiş yapılmıştır.Cevap
  4. D
    Dış ticaret rejiminde basitleştirmeye gidilmiş, ithalatta uygulanan damga resmi oranı düşürülmüş ve kotalarda sınırlı bir esneklik sağlanmıştır.
  5. E
    Fiyat Kontrol Komitesi'nin yetkileri daraltılarak, KİT ürünlerine zam yapılmasına ve piyasa fiyatlarının daha serbest oluşmasına imkan tanınmıştır.

Cevap

İthal ikameci sanayileşme modelinden tamamen vazgeçilerek ihracata dayalı büyüme stratejisine geçildiğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları, Türkiye'de uygulanan ithal ikameci sanayileşme modelinden vazgeçmemiş, aksine bu modelin döviz darboğazı nedeniyle tıkanmasını önleyerek modelin devamını sağlamaya çalışmıştır. Türkiye'de ihracata dayalı büyüme stratejisine kesin ve radikal geçiş 24 Ocak 1980 Kararları ile gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
1970 İstikrar Kararları'nın temel amacını analiz et.
Temel amaç, ithal ikameci sanayileşmenin ara ve sermaye malı ithalatı için ihtiyaç duyduğu dövizi sağlamak ve sistemi kurtarmaktır.
1970 kararları bir 'rejim değişikliği' değil, mevcut modelin krizini yönetme çabasıdır.
2
Döviz kuru düzenlemesini kontrol et.
11 Dolar = 99 TL'den 1515 TL'ye çıkış (yaklaşık %\% 67 devalüasyon) teyit edildi.
Bu, dış ödemeler dengesindeki açığı kapatmak için yapılan en büyük müdahalelerden biridir.
3
Mali reformları incele.
İşletme Vergisi'nin ihdası ve Gider Vergileri Kanunu'ndaki değişiklikler 1970 paketinin özgün parçalarıdır.
Bütçe gelirlerini artırmak, enflasyonist baskıyı azaltmak için zorunluydu.
4
1970 ile 1980 kararlarını karşılaştır.
Radikal model değişikliği (ihracata dayalı büyüme) 1980 kararlarının karakteristiğidir.
1970 kararları ithal ikameci yapıyı korumaya devam etmiştir.

Anahtar Kavram

1970 İstikrar Kararları'nın ithal ikameci model içindeki 'onarıcı' rolü ile 1980 Kararları'nın 'dönüştürücü' rolü arasındaki fark.

İpuçları

1
1970 ve 1980 kararları arasındaki temel farkı; mevcut modeli 'tamir etmek' ile 'modeli değiştirmek' üzerinden düşünün.
2
Türkiye'nin ithal ikameci sanayileşme (İİS) stratejisi 1963-1980 yılları arasını kapsar. 1970 bu dönemin tam ortasında bir 'ara istikrar' paketidir.
3
24 Ocak 1980 Kararları ile 10 Ağustos 1970 Kararları'nı ayıran en büyük özellik, 1980'de piyasa ekonomisine tam geçiş ve ihracata yönelmedir; 1970'te ise sanayileşme hala iç piyasa odaklıdır.

Daha Fazla Pratik

4 Ağustos 1958 ve 24 Ocak 1980 kararları ile 1970 kararlarını; devalüasyon oranları ve büyüme stratejisi açısından karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları

Bu konudan daha fazla soru