Soru

Zorluk: Çok zor10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları

Türkiye’de İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (19681968-19721972) döneminde sanayileşme hedefleri doğrultusunda artan ara malı ve sermaye malı ithalatının yarattığı dış ödemeler bilançosu açığını kapatmak amacıyla uygulamaya konulan 1010 Ağustos 19701970 İstikrar Kararları’na ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kararlar ile Türk lirasının değeri 11 ABD doları karşısında 99 TL'den 1515 TL'ye düşürülerek yaklaşık %66\%66 oranında bir devalüasyon yapılmış; bu hamle ile ithal ikameci modelden vazgeçilerek ihracata dayalı büyüme stratejisinin temelleri atılmıştır.
  2. B
    1010 Ağustos 19701970 paketi, 19581958 kararlarının aksine IMF ile bir stand-by anlaşması içermeyen ve sadece devalüasyon ile sınırlı kalan, maliye politikası ayağı eksik bir düzenlemedir.
  3. Kararlar kapsamında gerçekleşen kur ayarlamasıyla birlikte çoklu kur uygulamaları büyük oranda tasfiye edilerek döviz rejimi sadeleştirilmiş ve ithal ikameci sanayileşme stratejisinin devamlılığını sağlamak için gerekli döviz girişi hedeflenmiştir.Cevap
  4. D
    Bu istikrar paketi, 19301930’lu yıllardaki Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'ndan bu yana uygulanan korumacı gümrük politikalarını tamamen ortadan kaldırarak Türkiye'nin Avrupa Ekonomik Topluluğu'na tam üyeliği için gerekli ekonomik uyumu bu tarihte sağlamıştır.
  5. E
    19701970 devalüasyonu sonrasında sağlanan rekabet gücü artışı, 19741974 Kıbrıs Barış Harekatı ve petrol krizinin yarattığı ekonomik yükleri karşılamada yeterli olmuş ve 19701970’li yıllar boyunca yeni bir istikrar paketine ihtiyaç duyulmamıştır.

Cevap

Kararlar kapsamında çoklu kur uygulamaları büyük oranda tasfiye edilmiş, döviz rejimi sadeleştirilmiş ve ithal ikameci sanayileşme stratejisinin devamlılığı amaçlanmıştır.
Doğru seçenek olan kur ayarlaması ve sadeleştirme ifadesi, 1010 Ağustos 19701970 kararlarının en belirgin özelliğidir. Bu paketle birlikte Türk lirası yaklaşık %66\%66 oranında devalüe edilmiş (9159 \rightarrow 15 TL), döviz tahsis sistemindeki karmaşıklığı gideren 'sadeleştirme' adımları atılmış ve İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın sanayileşme hedefleri için gereken finansman döngüsü sağlanmaya çalışılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin iktisadi koşullarını analiz etme
19601960'lı yılların sonunda uygulanan İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, ithal ikameci sanayileşme nedeniyle ciddi bir döviz darboğazına yol açmıştır.
Sorunun arka planındaki temel iktisadi sorunu anlamak için gereklidir.
2
1010 Ağustos 19701970 kararlarının temel bileşenlerini belirleme
Dolar kuru 99 TL'den 1515 TL'ye çıkarılmış (devalüasyon), çoklu kur sistemi kaldırılmış ve bütçe disiplini için vergi düzenlemeleri yapılmıştır.
Kararların teknik içeriğini doğrulamak için gereklidir.
3
Kararların stratejik hedefini değerlendirme
Bu paket, sanayileşme stratejisini değiştirmek için değil, mevcut ithal ikameci modeli döviz sağlayarak sürdürmek için hazırlanmıştır.
19801980 yapısal dönüşümü ile arasındaki farkı ayırt etmek için kritiktir.

Anahtar Kavram

10 Ağustos 1970 İstikrar Kararları'nın İthal İkameci Sanayileşme Çerçevesindeki Rolü

Daha Fazla Pratik

1958, 1970 ve 1980 istikrar kararlarını devalüasyon oranları ve dış ticaret stratejileri açısından karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla