Examkin

Soru

Zorluk: ZorBankacılık Krizleri ve Mevduat Sigortası

Finansal istikrarı korumak amacıyla oluşturulan "finansal güvenlik ağı" (financial safety net) bileşenlerinden biri olan mevduat sigortası sistemi, banka hücumlarını önleyerek güven ortamı tesis etse de "ahlaki tehlike" (moral hazard) riskini barındırmaktadır. Bu risk, özellikle mudilerin banka yönetimlerini denetleme motivasyonlarını etkileyerek piyasa disiplini üzerinde sonuçlar doğurmaktadır.

Buna göre, mevduat sigortası sisteminin varlığı altında bankaların davranışları ve piyasa disiplini arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mevduat sahiplerinin bankayı izleme ve denetleme teşviklerinin zayıflaması, banka yönetimlerinin "riski toplumsallaştırma" güdüsüyle daha yüksek riskli aktif kompozisyonlarına yönelmesine neden olur.Cevap
  2. B
    Mevduat sigortası, asimetrik bilgi sorunlarından olan "ters seçim" (adverse selection) problemini banka henüz mevduat kabul etmeden önce tamamen ortadan kaldırarak kredi piyasasında tam etkinliği sağlar.
  3. C
    Mevduat sigortası fonuna ödenen primler, ticari banka bilançosunun pasif kalemlerinde "özsermaye" olarak sınıflandırıldığı için bankanın sermaye yeterlilik rasyosunu doğrudan yükseltir.
  4. D
    Sabit oranlı sigorta primleri, bankaları riskli kredilerden kaçınmaya zorlayarak kredi piyasasındaki faiz oranlarının risk primine göre otomatik olarak dengelenmesini sağlar.
  5. E
    Sigorta limitlerinin yasal olarak artırılması, mudileri banka yönetimini daha sıkı denetlemeye teşvik ederek bankacılık sistemindeki "temsilci-asıl" (principal-agent) sorununu çözer.

Cevap

Mevduat sahiplerinin bankayı denetleme motivasyonunun azalması sonucu bankaların daha riskli varlıklara yönelmesi ahlaki tehlikenin temel sonucudur.
Mevduat sigortası, mudilerin banka risklerini izleme konusundaki teşviklerini zayıflatır. Bu durum, banka yönetimlerinin yüksek riskli yatırımlardan elde edilecek kârı kendilerine saklayıp, olası zararları sigorta fonuna devretme (ahlaki tehlike) eğilimini artırarak aktif kalitesinin bozulmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Mevduat sigortasının mudi üzerindeki etkisini belirle.
Mevduat sigortası, mevduatın belirli bir kısmını veya tamamını garanti altına aldığı için mudilerin banka iflas riskine karşı duyarlılığı azalır.
Mudi, parası garanti altında olduğu için bankanın hangi varlıklara yatırım yaptığını veya risk düzeyini takip etme ihtiyacı duymaz.
2
Piyasa disiplini mekanizmasını analiz et.
Mudilerin bankayı denetlememesi, bankanın riskli yatırımlar karşısında mevduat faizlerini artırmak zorunda kalmaması (fonlama maliyetinin riskle artmaması) anlamına gelir.
Bu durum, normalde piyasanın bankayı cezalandırmasını sağlayan mekanizmanın bozulmasıdır.
3
Banka yönetiminin teşvik yapısındaki değişikliği değerlendir.
Banka yönetimi, olası zararları sigorta fonuna veya devlete yükleyebileceğini bildiği için (riskin toplumsallaştırılması), beklenen getirisi yüksek ancak riskli projelere yönelir.
Kârın özelleştirilmesi, zararın ise sigorta sistemi aracılığıyla toplumsallaştırılması ahlaki tehlikenin (moral hazard) özüdür.

Anahtar Kavram

Piyasa Disiplini ve Ahlaki Tehlike

İpuçları

1
Mevduatınız devlet garantisinde olsaydı, bankanızın çok riskli krediler verip vermediğini her gün kontrol eder miydiniz?
2
Piyasa disiplini, riskli bankaların daha yüksek faiz ödemek zorunda kalmasıyla sağlanır. Sigorta bu mekanizmayı nasıl etkiler?
3
Mevduat sigortası varken banka yöneticisi için 'risk almanın maliyeti' düşer. Bu durum bankanın aktif (varlık) yapısını nasıl değiştirir?

Daha Fazla Pratik

"Batamayacak Kadar Büyük" (Too Big To Fail) doktrininin mevduat sigortasıyla birleştiğinde ahlaki tehlikeyi nasıl katladığını araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Bankacılık Krizleri ve Mevduat Sigortası

Bu konudan daha fazla soru