Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorCari İşlemler Dengesi ve Alt Kalemler

Türkiye ekonomisi ödemeler dengesi istatistiklerinde, IMF Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu El Kitabı (BPM6BPM6) standartları uyarınca, "Cari İşlemler Dengesi" içerisinde yer alan "Birincil Gelir Dengesi" kaleminde bir "borç" (negatif) kaydı oluşturarak cari açığın artmasına neden olan işlem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yurt dışında yerleşik bir işçinin Türkiye'deki ailesine banka aracılığıyla gönderdiği karşılıksız nakdi transfer tutarı
  2. Türkiye'de doğrudan yatırımı bulunan yabancı sermayeli bir bankanın, yıl sonunda elde ettiği kâr payını yurt dışındaki ana merkezine transfer etmesiCevap
  3. C
    Yurt dışı yerleşiklerin Borsa İstanbul'dan portföy yatırımı amacıyla bir Türk şirketinin pay senetlerini satın alması
  4. D
    Bir Türk mühendislik firmasının Orta Doğu'da üstlendiği baraj projesi kapsamında sunduğu hizmet karşılığında elde ettiği bedel
  5. E
    Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın (TCMB) yurt dışı muhabir bankalarda tuttuğu döviz rezervlerinden elde ettiği faiz geliri

Cevap

Türkiye'de doğrudan yatırımı bulunan yabancı sermayeli bir bankanın kâr payını yurt dışına transfer etmesi, Birincil Gelir Dengesi kaleminde bir borç kaydı oluşturur.
Doğru yanıt olan yabancı sermayeli bankanın kâr transferi işlemi, üretim faktörü olan 'sermaye'nin kullanımı karşılığında yurt dışına yapılan bir ödemedir. BPM6BPM6 standartlarına göre yatırım gelirleri (doğrudan yatırım, portföy yatırımı ve diğer yatırım gelirleri) 'Birincil Gelir Dengesi' altında izlenir. Bu transfer ülkeden döviz çıkışı temsil ettiği için 'borç' kaydı oluşturur ve cari dengeyi olumsuz etkiler.

Adım Adım Çözüm

1
Cari İşlemler Dengesi bileşenlerini sınıflandırın.
Cari İşlemler Dengesi = Mal Dengesi+Hizmetler Dengesi+Birincil Gelir Dengesi+I˙kincil Gelir DengesiMal \: Dengesi + Hizmetler \: Dengesi + Birincil \: Gelir \: Dengesi + İkincil \: Gelir \: Dengesi formülü ile hesaplanır.
Soruda istenen 'Birincil Gelir Dengesi' kaleminin yerini saptamak için bu ayrım gereklidir.
2
Birincil Gelir Dengesi'nin içeriğini tanımlayın.
Üretim faktörlerinin (emek ve sermaye) kullanımı karşılığında oluşan gelir akımları (çalışan ücretleri, yatırım gelirleri: faiz, temettü, kâr payı) bu kalemde izlenir.
Yatırım gelirleri ile yatırımın kendisi (finans hesabı) arasındaki ayrımı yapmak kritik bir öneme sahiptir.
3
İşlemin yönünü (borç/alacak) belirleyin.
Ülkeden dışarıya yapılan ödemeler 'borç' (debit/-), dışarıdan ülkeye gelen gelirler 'alacak' (credit/+) olarak kaydedilir.
Soruda cari açığı artıran 'borç' kaydı sorulduğu için döviz çıkışı yaratan işlem bulunmalıdır.
4
Seçeneklerdeki işlemi uygun kategoriye yerleştirin.
Yabancı firmanın kâr transferi, sermaye faktörünün kullanımı karşılığı yapılan bir ödemedir ve ülkeden döviz çıkışı olduğu için Birincil Gelir Dengesi'nde borç kaydı oluşturur.
Doğru sınıflandırma ve kayıt yönü tespiti ile sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ödemeler Dengesi Kayıt Esasları ve Birincil Gelir Dengesi

İpuçları

1
Cari işlemler hesabının dört ana kalemini (Mal, Hizmet, Birincil Gelir, İkincil Gelir) hatırlayın.
2
Birincil gelirin üretim faktörlerine (emek, sermaye) yapılan ödemelerle sınırlı olduğunu unutmayın.
3
Kâr payı (temettü) ve faiz ödemeleri sermaye faktörünün geliri olarak 'Birincil Gelir Dengesi'nde izlenir ve dışarıya yapıldığında borç kaydı oluşturur.

Daha Fazla Pratik

Finans Hesabı ile Birincil Gelir Dengesi arasındaki farkı pekiştirmek için 'portföy yatırımı sermaye girişi' ile 'portföy yatırımı faiz ödemesi' işlemlerinin kaydını karşılaştırın.

Alternatif Yöntem

GSMH ve GSYH arasındaki farkı oluşturan 'Net Faktör Gelirleri' kavramı ile Birincil Gelir Dengesi arasındaki ilişkiyi kurarak, hangisinin bir 'gider' (borç) kalemi olduğunu düşünebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Cari İşlemler Dengesi ve Alt Kalemler

Bu konudan daha fazla soru