Soru

Zorluk: ZorCari İşlemler Dengesi ve Alt Kalemler

Türkiye ekonomisi ödemeler dengesi kayıtlarında, IMF BPM6BPM6 (6.6. El Kitabı) standartları çerçevesinde 'Birincil Gelir Dengesi' (PrimaryPrimary IncomeIncome AccountAccount) hesabına borç (debitdebit) kaydedilen işlemler, üretim faktörlerinin (emek ve sermaye) kullanımı karşılığında yurt dışına yapılan ödemeleri temsil eder. Buna göre, aşağıdaki ekonomik işlemlerden hangisi doğrudan 'Birincil Gelir Dengesi' hesabına borç (debitdebit) olarak kaydedilir?

  1. Türkiye'de bir kamu projesinde danışmanlık yapmak üzere geçici görevle (bir yıldan az süreyle) bulunan yabancı uyruklu bir uzmana yapılan maaş ve yan ödemelerCevap
  2. B
    Türkiye'de yerleşik bir sanayi şirketinin, üretimde kullanmak üzere yurt dışındaki bir tedarikçiden ithal ettiği ara malı grubunun bedelini ödemesi
  3. C
    Yurt dışında çalışan ve orada yerleşik olan bir Türk vatandaşının, Türkiye'deki ailesine geçimlerini sağlamaları için gönderdiği karşılıksız nakdi yardımlar
  4. D
    Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin, uluslararası bir yardım kuruluşu aracılığıyla doğal afet yaşayan bir ülkeye gönderdiği tıbbi malzeme ve insani yardım bedelleri
  5. E
    Türkiye'de yerleşik bir ticari bankanın, geçmiş dönemlerde yurt dışı piyasalardan temin ettiği sendikasyon kredisinin vadesi gelen anapara ödemesini gerçekleştirmesi

Cevap

Türkiye'de bir yıldan az süreyle bulunan yerleşik olmayan bir çalışana yapılan ödemeler, Birincil Gelir Dengesi'ne borç kaydedilir.
Birincil Gelir Dengesi, üretim faktörlerinin (emek, sermaye ve doğal kaynaklar) sınır ötesi kullanımı karşılığında oluşan akımları kapsar. Türkiye'de bir yıldan daha kısa süreyle bulunan yabancı uyruklu bir uzmanın emeği karşılığında aldığı maaş, 'yerleşik olmayan birime yapılan çalışan ücreti ödemesi' niteliğindedir. Bu durum, Türkiye için bir borç (debitdebit) kaydı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz et
Yabancı uzmanın bir yıldan az süreyle Türkiye'de bulunması, onun 'yerleşik olmayan' (non-resident) statüsünde kalmasını sağlar.
IMF BPM6BPM6 standartlarına göre, yerleşiklik sınırı genellikle bir yıldır.
2
Hesap grubunu belirle
Üretim faktörü olan emeğin karşılığı olarak yapılan maaş ödemesi 'Çalışan Ücretleri' (Compensation of Employees) kapsamındadır.
Çalışan ücretleri ve yatırım gelirleri (faiz, kar payı vb.) Birincil Gelir Dengesi'nde izlenir.
3
Kayıt yönünü tayin et
Türkiye'den (yerleşik birimden) yurt dışına (yerleşik olmayan birime) bir kaynak çıkışı olduğu için 'Borç' (DebitDebit) olarak kaydedilir.
Ülkeden döviz çıkışına neden olan tüm cari işlemler borç hanesine yazılır.

Anahtar Kavram

Birincil Gelir Dengesi ve Yerleşiklik Kriteri

İpuçları

1
Birincil gelirler, üretim faktörlerinin (emek ve sermaye) sağladığı gelirlerdir.
2
Faiz, kar payı ve çalışan ücretleri bu hesaba girer; ancak çalışanın yerleşiklik statüsüne dikkat ediniz.

Daha Fazla Pratik

IMF BPM6BPM6 standartlarına göre çalışan ücretleri ile kişisel transferler arasındaki temel farkları tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla