İktisadi büyüme literatüründe ülkeler arasındaki gelir farklılıklarının zaman içindeki değişimi analiz edilirken -yakınsaması ve -yakınsaması ölçütlerine başvurulmaktadır. Yapılan ampirik bir çalışmada, başlangıç gelir seviyesi düşük olan ülkelerin daha yüksek hızda büyüdüğü (-yakınsaması) ispatlanmış; ancak aynı dönemde ülkeler arası gelir dağılımının varyansının (-yakınsaması) artış gösterdiği saptanmıştır.
Bu ampirik bulgunun teorik ve istatistiksel temelleri ışığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- -yakınsamasının varlığı -yakınsaması için gerekli bir koşul olsa da yeterli değildir; zira ekonomilere yönelik dışsal şoklar gelir dağılımındaki sapmayı büyüterek varyansın artmasına neden olabilir.Cevap
- BMatematiksel bir kural olarak -yakınsamasının gerçekleştiği her durumda -yakınsaması da zorunlu olarak gerçekleşeceğinden, söz konusu çalışmadaki veriler hatalıdır.
- CGelir dağılımı varyansının artması, ekonomilerin "mutlak yakınsama" sürecinde olduğunu ve tüm ülkelerin aynı durağan durum gelir seviyesine ulaştığını gösterir.
- D-yakınsaması sadece ülkelerin yapısal parametreleri özdeş olduğunda tanımlanabilirken; -yakınsaması sadece teknolojik gelişmenin içsel olduğu modellerde geçerlidir.
- EVaryansın artması, düşük gelirli ülkelerin büyüme hızının durağan durum seviyesinin üzerine çıktığını ve "kulüp yakınsaması" (club convergence) hatasına düşüldüğünü ispatlar.
Cevap
Düşük gelirli ülkelerin daha hızlı büyümesi (Beta yakınsaması), gelir dağılımındaki eşitsizliğin azalması (Sigma yakınsaması) için bir ön şarttır ancak yeterli değildir; çünkü ekonomilere yönelik tesadüfi şoklar varyansı artırabilir.
İktisadi büyüme teorisinde -yakınsaması, düşük gelirli ülkelerin yüksek gelirli ülkeleri yakalama eğilimini ifade ederken; -yakınsaması ülkeler arası gelir eşitsizliğinin mutlak olarak azalmasıdır. İstatistiki olarak, fakir ülkelerin hızlı büyümesi (Beta), eşitsizliğin azalması (Sigma) için bir ön şarttır. Ancak ekonomilerin karşılaştığı teknolojik, siyasi veya doğal şoklar, gelirler arasındaki makasın bazı dönemlerde -yakınsamasına rağmen açılmasına (varyansın artmasına) neden olabilir. Bu nedenle -yakınsaması gerekli fakat yeterli olmayan bir koşuldur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Beta ve Sigma Yakınsaması Arasındaki Hiyerarşik İlişki
Daha Fazla Pratik
Beta yakınsaması ile Sigma yakınsaması arasındaki farkı pekiştirmek için Sala-i-Martin'in yakınsama çalışmalarına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s