Soru

Zorluk: OrtaPara Arzını Etkileyen Faktörler (c, r, e oranları)

Ekonomik belirsizliklerin arttığı ve finansal piyasalarda risk algısının yükseldiği bir dönemde, hanehalklarının nakit tutma eğiliminin artması ve ticari bankaların olası mevduat çıkışlarına karşı daha fazla atıl rezerv bulundurmaya başlaması beklenmektedir. Diğer değişkenler sabitken (ceterisceteris paribusparibus), bu gelişmelerin para çarpanı (mm) ve para arzı (MM) üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Para çarpanı azalır ve para arzı daralır.Cevap
  2. B
    Para çarpanı artar ve para arzı genişler.
  3. C
    Para çarpanı değişmez ancak para arzı daralır.
  4. D
    Para çarpanı azalır ancak para arzı genişler.
  5. E
    Para çarpanı artar ancak para arzı daralır.

Cevap

Para çarpanı azalır ve para arzı daralır.
Para arzı sürecinde nakit tercih oranı (cc) ve serbest rezerv oranı (ee) birer 'sızıntı' olarak kabul edilir. Bu oranların yükselmesi, bankacılık sisteminin kaydi para yaratma kapasitesini kısıtlar. Matematiksel olarak m=(1+c)/(c+r+e)m = (1+c)/(c+r+e) formülünde paydadaki artış çarpanı küçültür. Para arzı (MM), para çarpanı (mm) ile parasal tabanın (HH) çarpımı olduğundan, çarpanın küçülmesi para arzının daralmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin yönünü belirleyin.
Hanehalkının nakit tutma eğilimi artıyorsa nakit tercih oranı (cc) artar; bankaların atıl rezerv tutması ise serbest rezerv oranının (ee) artmasıdır.
Belirsizlik dönemlerinde likidite tercihlerinin artması sızıntı oranlarını yükseltir.
2
Para çarpanı formülünü uygulayın.
m=1+cc+r+em = \frac{1+c}{c+r+e} formülünde paydadaki artış paydaki artıştan büyük olduğu için mm azalır.
Nakit ve serbest rezerv oranları para çarpanı ile ters orantılıdır.
3
Para arzı üzerindeki nihai etkiyi bulun.
M=m×HM = m \times H denkleminde mm azaldığı için MM de azalır.
Parasal taban sabitken para çarpanındaki azalış para arzını daraltır.

Anahtar Kavram

Para Çarpanı ve Sızıntı Oranları İlişkisi

İpuçları

1
Para çarpanı formülünü (m=1+cc+r+em = \frac{1+c}{c+r+e}) hatırlayın.
2
Nakit tercih oranı (cc) ve serbest rezerv oranının (ee) paydada yer alması, çarpanla olan ilişkisi hakkında ne söyler?
3
Sistemden nakit olarak çıkan veya bankada atıl bekleyen her kuruş, kredi genişlemesini ve dolayısıyla para arzını azaltır.

Daha Fazla Pratik

Merkez Bankası'nın zorunlu karşılık oranlarını (rr) artırması durumunda para çarpanının nasıl etkileneceğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Mantıksal yaklaşım: Hanehalkı daha fazla nakit tutuyorsa para bankaya girmiyor demektir; banka daha fazla rezerv tutuyorsa parayı krediye dönüştürmüyor demektir. Her iki durum da kaydi para sürecini baltalar ve para arzını düşürür.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla