Bir ekonomide hanehalklarının likidite tercihlerinin artması sonucunda nakit tercih oranın… — KPSS İktisat

Bir ekonomide hanehalklarının likidite tercihlerinin artması sonucunda nakit tercih oranının ( $c$ ) yükseldiği, aynı dönemde ticari bankaların geleceğe yönelik risk algılarının artmasıyla serbest rezerv oranlarını ( $e$ ) artırdıkları gözlemlenmiştir. Merkez Bankası'nın parasal tabanı ( $H$ ) ve zorunlu karşılık oranını ( $r$ ) sabit tuttuğu bu süreçte, para çarpanı ( $m$ ) ve toplam para arzı ( $M$ ) nasıl etkilenir?

Para çarpanı azalır ve buna bağlı olarak toplam para arzı daralır.Cevap
B
Nakit tercih oranındaki artış çarpanı büyütürken, serbest rezervlerdeki artış çarpanı küçültür.
C
Parasal taban sabit olduğu için para arzı miktarında bir değişim meydana gelmez.
D
Para çarpanı azalırken, dolaşımdaki nakit miktarının artması nedeniyle toplam para arzı artar.
E
Zorunlu karşılık oranı değişmediği için para çarpanı etkilenmez, sadece para arzının bileşimi değişir.

Cevap

Para çarpanı azalır ve buna bağlı olarak toplam para arzı daralır.

Para çarpanı

m = \frac{1+c}{c+r+e}

formülü ile ifade edilir. Bu formülde nakit tercih oranı (

c

) ve serbest rezerv oranı (

e

) paydada yer alan sızıntılardır. Her iki orandaki artış, paydanın paydan daha hızlı büyümesine (veya payın sabit kalıp paydanın büyümesine) neden olarak para çarpanını (

m

) küçültür. Para arzı denklemi

M = m \times H

olduğuna göre, çarpanın küçülmesi sabit bir parasal taban (

H

) varsayımı altında toplam para arzının daralmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

Para çarpanı formülünü tanımlama

m = \frac{1 + c}{c + r + e}

Değişkenlerin çarpan üzerindeki etkisini matematiksel olarak analiz etmek için temel formül gereklidir.

Nakit tercih oranındaki (

c

) artışın etkisini analiz etme

c \uparrow \Rightarrow m \downarrow

c

oranı hem payda hem paydada yer alsa da, paydadaki artış etkisi (sızıntı) baskın gelir ve çarpanı küçültür.

Serbest rezerv oranındaki (

e

) artışın etkisini analiz etme

e \uparrow \Rightarrow m \downarrow

Bankaların daha fazla serbest rezerv tutması, kaydi para yaratma sürecini yavaşlatan bir sızıntıdır ve çarpanı doğrudan küçültür.

Toplam para arzı (

M

) üzerindeki nihai etkiyi hesaplama

M = m \times H

ilişkisine göre

m \downarrow

H

sabit ise

M \downarrow

Para arzı, parasal taban ile para çarpanının çarpımıdır; çarpanın daralması arzı da daraltır.

Anahtar Kavram

Para Çarpanı ve Sızıntı Analizi

İpuçları

Para çarpanı formülünü (

m = \frac{1+c}{c+r+e}

) hatırlayın ve paydadaki artışın sonucu nasıl etkileyeceğini düşünün.

Halkın nakit tutması ve bankaların rezerv tutması, bankacılık sisteminde para yaratma sürecinden çıkan 'sızıntılar' olarak adlandırılır.

Daha Fazla Pratik

Para çarpanının faiz oranlarına duyarlılığını (içsel para arzı) inceleyen soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel türev yaklaşımı:

m

'nin

c

'ye göre türevi

\frac{r+e-1}{(c+r+e)^2}

şeklindedir.

r+e < 1

olduğu sürece bu türev negatiftir, yani

c

arttıkça

m

azalır.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru