Soru

Zorluk: Orta4 Ağustos 1958 İstikrar Kararları

19501950'li yılların ortalarından itibaren Türkiye ekonomisinde kronikleşen dış ödemeler dengesi krizini ve döviz rezervlerindeki tükenmeyi aşmak amacıyla uygulamaya konulan 44 Ağustos 19581958 İstikrar Kararları kapsamında, dış ticaret rejiminde gerçekleştirilen en önemli yapısal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Döviz darboğazını gidermek amacıyla sabit kur sisteminden vazgeçilerek tam dalgalı kur rejimine geçilmesi
  2. İthalat işlemlerinde uygulanan tahsisli sistemden vazgeçilerek "Global Kota" uygulamasına geçilmesiCevap
  3. C
    İhracatın artırılması amacıyla ihracatta vergi iadesi ve düşük faizli kredi sisteminin temel strateji olarak belirlenmesi
  4. D
    Ekonominin merkezi bir plan dahilinde yönetilmesi amacıyla Devlet Planlama Teşkilatının kurulması ve planlı döneme geçilmesi
  5. E
    Tarımsal ürünlerde taban fiyat uygulamasının kaldırılarak tüm tarım kesimine doğrudan gelir desteği verilmeye başlanması

Cevap

İthalat işlemlerinde uygulanan tahsisli sistemden vazgeçilerek 'Global Kota' uygulamasına geçilmesidir.
Doğru yanıt olan ithalat rejimindeki değişiklik, 1958 kararlarının en belirgin yapısal unsurlarından biridir. Bu dönemde döviz kıtlığı nedeniyle ithalat yapılamaz hale gelmişti ve mevcut tahsis sistemi suistimallere açıktı. 'Global Kota' sistemi ile ithalatın daha öngörülebilir bir çerçeveye oturtulması hedeflenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kriz ortamının analiz edilmesi
19501950'li yılların sonunda Türkiye'de yüksek enflasyon, dış borçların ödenememesi (moratoryum) ve karaborsanın yaygınlaştığı bir döviz darboğazı mevcuttu.
İstikrar kararlarının neden alındığını anlamak için ekonomik arka planı bilmek gerekir.
2
Kararların içeriğinin belirlenmesi
44 Ağustos 19581958 kararları ile büyük bir devalüasyon yapılmış ve IMF ile ilk stand-by anlaşması imzalanmıştır.
Programın dış destekli ve yapısal bir nitelik taşıdığını saptamak içindir.
3
Dış ticaret rejimindeki değişikliğin saptanması
İthalatın miktar kısıtlamaları altındaki belirsizliğini gidermek için, döviz tahsisine dayalı sistemden vazgeçilerek belirli limitlerin (kotanın) önceden ilan edildiği 'Global Kota' sistemine geçilmiştir.
Soruda sorulan temel yapısal değişikliği tanımlamak içindir.

Anahtar Kavram

1958 İstikrar Kararları ve İthalat Rejimi Dönüşümü

İpuçları

1
Bu kararlar Türkiye'nin IMF ile imzaladığı ilk stand-by anlaşmasını içerir.
2
Dış ticaret alanındaki düzenleme, ithalatın miktarını kontrol eden ancak tahsis yerine daha sistematik bir kota yapısını ifade eder.

Daha Fazla Pratik

1958 İstikrar Kararları'nın bütçe disiplini ve KİT fiyatları üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla